Crystal Palace
Câu chuyện giữa Roberto Baggio và Alessandro Del Piero tại World Cup 1998 là một trong những bi kịch sâu sắc nhất trong lịch sử bóng đá Ý. Giữa những ngôi sao rực rỡ của đội tuyển Thiên thanh, cuộc tranh giành chiếc áo số 10 đã trở thành biểu tượng cho sự bất đồng chiến thuật và tâm lý áp lực đến tột cùng. Không chỉ là trận chiến cá nhân, đây còn là hình ảnh đại diện cho sự do dự của ban huấn luyện, khiến hai tài năng hàng đầu không thể cùng nhau tỏa sáng trên sân cỏ lớn nhất hành tinh.
Trong tiếng Ý, từ “staffetta” vốn có nghĩa là chạy tiếp sức nhưng lại mang một hàm ý ám ảnh trong bóng đá, chỉ việc các HLV không dám phối hợp hoặc sử dụng đồng thời hai cầu thủ xuất sắc dẫn đến sự lãng phí tài năng. Lời nguyền này từng nhen nhóm tại World Cup 1970 với Rivera và Mazzola, và bùng phát trở lại tại Pháp năm 1998 với bộ đôi Baggio – Del Piero. Mùa giải trước thềm giải đấu, số phận của cả hai hoàn toàn trái ngược nhưng họ chung nỗi niềm cạnh tranh cho vị trí trung tâm trong đội hình Italia.
Roberto Baggio, huyền thoại từng gánh chịu cú sốc luân lưu ở Mỹ năm 1994, đang trên hành trình tìm lại chính mình sau chuỗi ngày bị loại trừ khỏi các đội bóng lớn. Sau khi bị AC Milan của Fabio Capello bỏ rơi và không phù hợp với chiến thuật Parma dưới thời Ancelotti, anh quyết định gia nhập Bologna – một đội bóng trung bình – để duy trì giấc mơ World Cup. Tại đây, với mái tóc mới và khát vọng cháy bỏng, Baggio hồi sinh mạnh mẽ với 22 bàn thắng mùa giải đó và đưa Bologna gần như đơn độc vào đấu trường châu Âu.
Baggio hồi sinh ở Bologna
Trái lại, Alessandro Del Piero thì đang ở giai đoạn đỉnh cao của sự nghiệp và được coi là tương lai sáng giá của bóng đá Ý. Ở tuổi 23, anh là ngôi sao sáng nhất Juventus hùng mạnh vừa đăng quang Scudetto và liên tiếp lọt vào chung kết Champions League ba mùa liên tiếp. Với vai trò chủ chốt giữ chiếc áo số 10 tại cả CLB lẫn đội tuyển quốc gia, Del Piero sở hữu phong độ tuyệt vời với tổng cộng 32 bàn thắng trên mọi mặt trận mùa giải đó.
Phong độ bùng nổ của Baggio khiến HLV Cesare Maldini gặp vô vàn khó khăn trong việc chọn lựa đội hình. Dù ban đầu tuyên bố sẽ không sử dụng Baggio, trước sự phản ứng dữ dội từ người hâm mộ cùng màn trình diễn ấn tượng của tiền đạo kỳ cựu này, ông buộc phải triệu tập “đuôi ngựa thần thánh” trở lại tuyển quốc gia. Tuy nhiên, bi kịch bắt đầu ló dạng khi Del Piero dính chấn thương đùi ngay trước giải đấu khiến lựa chọn chiến thuật càng thêm phức tạp.
World Cup 1998 – Sự do dự và bi kịch lặp lại
Ở trận mở màn đối đầu Chile, do Del Piero chưa bình phục hoàn toàn nên Roberto Baggio được tin tưởng giao trọng trách đá chính. Anh đáp trả bằng màn thể hiện xuất sắc: tung ra đường kiến tạo giúp Christian Vieri mở tỷ số và rồi chính anh bước lên chấm phạt đền để san bằng cách biệt ở phút thứ 84. Trước áp lực khủng khiếp từ quá khứ đen tối tại Pasadena năm 1994, Baggio vẫn bình tĩnh thực hiện cú sút thành công giúp Italy tránh được thất bại ê chề.
Baggio thực hiện thành công quả penalty tại World Cup 1998
Màn trình diễn rực rỡ của Baggio làm khởi phát cuộc tranh luận sục sôi xuyên suốt nước Ý về ai mới xứng đáng giữ vị trí trung tâm trong đội hình tuyển quốc gia. Các huyền thoại như Rivera hay Pele đều cho rằng cả hai có thể chơi cùng nhau nhưng nhà cầm quân Maldini lại mắc kẹt trong tư duy bảo thủ truyền thống khiến ông thường xuyên thay đổi lựa chọn giữa Baggio và Del Piero.
Tiếp theo đó, Italy giành chiến thắng thuyết phục trước Cameroon với sự góp mặt chính của Baggio. Đến trận gặp Áo, Del Piero được trao cơ hội xuất phát nhưng Baggio vẫn chứng minh giá trị khi vào sân thay người và ghi bàn quyết định giúp đội nhà thắng sát nút 2-1. Vòng knock-out đầu tiên gặp Na Uy lại là bước ngoặt khác khi Del Piero thi đấu thiếu nổi bật còn Baggio bị thay ra muộn màng khiến người hâm mộ phẫn nộ vì lựa chọn này.
Baggio ghi bàn sau khi vào sân thay người
Trận tứ kết định mệnh với Pháp và khoảnh khắc hụt vàng
Khi đối đầu với chủ nhà Pháp tại vòng tứ kết, HLV Maldini tiếp tục thể hiện sự phân vân khi đặt niềm tin vào một Del Piero suy giảm phong độ lẫn tinh thần. Italy chơi phòng ngự tiêu cực kiểu Catenaccio nhường thế trận cho đối phương mà không tạo ra nhiều cơ hội uy hiếp khung thành.
Del Piero gần như biến mất trên sân và bị rút ra từ phút thứ 67 để nhường chỗ cho Roberto Baggio – người lập tức mang tới sự sống động mới cho lối chơi Thiên thanh. Trong hiệp phụ, từ đường chuyền chuẩn xác của Albertini, Baggio thoát việt vị đối mặt thủ môn Barthez rồi tung cú volley chân phải điệu nghệ suýt chút nữa làm tung lưới đội chủ nhà. Quả bóng chỉ vọt qua xà ngang trong gang tấc – khoảnh khắc được xem là tiếc nuối lớn nhất lịch sử World Cup năm đó.
Cú volley suýt thành bàn thắng vàng của Baggio
Trận đấu buộc phải phân định trên loạt đá penalty căng thẳng. Baggio thực hiện thành công lượt sút đầu tiên, xóa tan ám ảnh quá khứ năm 1994 nhưng vận may không đứng về phía đội tuyển Italy khi Luigi Di Biagio sút bóng dội xà ngang lượt quyết định khiến Thiên thanh một lần nữa bị loại sớm đầy cay đắng.
Italy bị loại sau loạt penalty tại World Cup '98
Di sản bi thương và bài học cho bóng đá Ý
Sau thất bại này, HLV Cesare Maldini nhận vô số chỉ trích về sự bảo thủ cũng như thiếu quyết đoán trong việc dung hòa giữa hai siêu sao cùng thời đại. Ông đã phải từ chức, còn Del Piero thì chịu áp lực dư luận dữ dội khiến hình ảnh hoàng tử bé Juventus phần nào nhuốm màu u tối dù sự nghiệp cá nhân vẫn tiếp tục thăng tiến.
Câu chuyện “staffetta” năm 1998 mãi là lời nhắc nhở đau đớn về hậu quả của việc không thể phối hợp tài năng đồng thời mà phải chọn lựa một bên duy nhất. Nó phản ánh áp lực to lớn đè nặng lên chiếc áo Thiên thanh cũng như những bi kịch tâm lý mà các cầu thủ trải qua khi đứng giữa ngã ba đường danh vọng và trách nhiệm quốc gia.
Del Piero trở thành tâm điểm chỉ trích sau World Cup '98
