Unione Sportiva Lecce, hay thường gọi đơn giản là Lecce, là một trong những đội bóng mang đậm dấu ấn lịch sử và văn hóa của miền Nam nước Ý. Đại diện cho vùng Apulia, câu lạc bộ nổi tiếng với biệt danh “Những chú sói” vùng Salento, phản ánh lòng gan dạ và tinh thần chiến đấu kiên cường. Lecce đã trải qua nhiều thăng trầm, từ những ngày đầu thành lập đến lúc trở thành cái tên quen thuộc ở Serie A, luôn là biểu tượng gắn bó mật thiết với người hâm mộ địa phương.
Lịch sử hình thành của Lecce bắt đầu từ năm 1908 với tên gọi Sporting Club Lecce – một đội đa thể thao hoạt động cả bóng đá, điền kinh và đua xe đạp. Màu áo đầu tiên của đội là sọc trắng đen tương tự Juventus ngày nay. Đến năm 1927, câu lạc bộ được tái lập dưới cái tên Unione Sportiva Lecce sau khi hợp nhất các đội bóng địa phương. Trong khoảng thời gian này, đội vẫn giữ màu áo truyền thống trắng đen. Những năm đầu đầy biến động với các lần giải thể rồi tái lập, Lecce dần khẳng định vị thế bằng việc tham gia vào các giải đấu quốc gia như Serie B từ mùa giải 1929/1930. Tuy nhiên, họ cũng trải qua nhiều khó khăn về tài chính và tổ chức khiến đội bóng nhiều lần ngưng hoạt động và phải thi đấu ở các hạng thấp hơn.
Sau Thế chiến II, Lecce hồi sinh mạnh mẽ khi giành chức vô địch Serie C mùa 1945/46 để lên chơi tại Serie B. Đội bóng có những mùa giải ấn tượng với thứ hạng cao và sự tỏa sáng của ngôi sao Silvestri nhưng rồi lại rơi xuống các hạng đấu thấp hơn do nhiều yếu tố khách quan và chủ quan. Câu chuyện của Lecce ở nửa đầu thế kỷ XX là minh chứng cho sự bền bỉ vượt qua thử thách của một đội bóng miền Nam nước Ý.

Lecce tại Serie A
Giai đoạn giữa thế kỷ XX đánh dấu sự ổn định hơn cho Lecce khi họ thi đấu liên tục tại Serie C trong suốt 17 mùa giải từ cuối những năm 1950 đến giữa thập niên 1970. Mặc dù nhiều lần thiếu may mắn không thể thăng hạng nhưng sự kiên trì của đội bóng cuối cùng được đền đáp vào mùa giải 1975/76 khi Lecce hoàn tất cú ăn ba lịch sử ở cấp độ thấp: vô địch Serie C, đoạt Coppa Italia Serie C và giành cúp Anglo-Italian sau màn trình diễn áp đảo đối thủ Scarborough với tỷ số 4-0. Đây cũng là bước ngoặt đưa họ tiến gần hơn với các sân chơi cao hơn trong hệ thống bóng đá Ý.
Những năm đầu thập niên 1980 không tránh khỏi khó khăn khi câu lạc bộ gặp bê bối dàn xếp tỷ số và mất mát nghiêm trọng với vụ tai nạn giao thông khiến hai cầu thủ trụ cột qua đời. Tuy vậy, Michele Lo Russo vẫn giữ kỷ lục ra sân nhiều nhất CLB với 415 trận đấu như biểu tượng của sự trung thành và bền bỉ. Giai đoạn này cũng tạo nền tảng cho bước tiến lớn trong sự nghiệp của Lecce.
Dưới bàn tay chỉ đạo của HLV Eugenio Fascetti, năm 1985, Lecce lần đầu tiên bước chân vào Serie A – đỉnh cao của bóng đá Ý – dù chỉ tồn tại một mùa giải nhưng đã tạo nên dấu ấn sâu sắc khi đánh bại AS Roma ngay trên sân khách góp phần làm thay đổi cục diện cuộc đua vô địch tại đó. Ba năm sau, dưới thời Carlo Mazzone, họ trở lại sân chơi hàng đầu và đạt được vị trí thứ 9 – thành tích tốt nhất từ trước đến nay. Đội hình thời điểm đó có những cầu thủ xuất sắc như Pedro Pasculli và Antonio Conte – người sau này trở thành huấn luyện viên danh tiếng toàn cầu.

Conte thời cầu thủ tại Lecce
Thập niên 2000 ghi nhận sự thay đổi phong cách chơi với triết lý tấn công rực lửa mang thương hiệu Zdenek Zeman trong mùa giải 2004/05. Dưới sự dẫn dắt của nhà cầm quân này, Lecce trình diễn thứ bóng đá mãn nhãn khi sở hữu hàng công mạnh thứ hai giải đấu với 66 bàn thắng nhưng đồng thời cũng có hàng thủ yếu kém nhất với 73 bàn thua. Dù vậy, họ vẫn trụ hạng thành công ở vị trí thứ 10 cùng màn trình diễn xuất sắc của Valeri Bojinov và Mirko Vucinic. Mùa giải này còn để lại dấu ấn qua những trận cầu kinh điển như hòa Juventus 3-3 hay đánh bại Inter Milan 2-1.
Bước sang giai đoạn khó khăn nhất sau năm 2012 khi câu lạc bộ bị liên quan đến scandal dàn xếp tỷ số Scommessopoli dẫn đến việc bị giáng xuống Lega Pro (hạng Ba). Quãng thời gian sáu năm ở giải hạng thấp chứng kiến nhiều thất vọng khi họ liên tiếp bỏ lỡ cơ hội thăng hạng dù kết thúc ở vị trí nhì bảng hoặc lọt vào vòng play-off. Sự thay đổi quyền sở hữu vào năm 2017 do nhóm doanh nhân dẫn đầu bởi Saverio Sticchi Damiani đã mở ra kỷ nguyên phục hưng mới.

Đội hình trẻ trung giàu khát vọng của Lecce
Dưới sự chỉ đạo của HLV Fabio Liverani, Lecce thực hiện cú nhảy vọt ngoạn mục hai lần thăng hạng liên tiếp để trở lại Serie A vào mùa giải 2019/20 trước khi tạm thời xuống hạng do khó khăn cạnh tranh. Không chùn bước, mùa giải tiếp theo chứng kiến đội bóng vô địch Serie B mùa 2021/22 dưới bàn tay Marco Baroni cùng phong độ tuyệt vời của tiền đạo Massimo Coda – vua phá lưới hai mùa liên tiếp ở Serie B – giúp CLB lần thứ 10 quay trở lại giải đấu cao nhất Italy.
Sân vận động Via del Mare được khánh thành năm 1966 là tổ ấm của câu lạc bộ với sức chứa hơn 31.000 chỗ ngồi – một trong những sân lớn nhất miền Nam nước Ý. Tên gọi Via del Mare hàm ý con đường hướng ra biển xanh nơi thành phố Lecce tọa lạc. Sân từng được chọn làm địa điểm tập luyện dự phòng cho World Cup 1990 bên cạnh vai trò tổ chức các trận đấu quan trọng khu vực miền Nam.
Biểu tượng đặc trưng của CLB gồm màu áo đỏ vàng rực rỡ lấy cảm hứng từ huy hiệu thành phố cùng logo mô tả hình ảnh con sói cái dưới gốc cây sồi Holm oak đại diện cho sức sống bền bỉ vùng đất Apulia. Điều này vừa phản ánh niềm tự hào địa phương vừa tô đậm bản sắc riêng biệt “Những chú sói vùng Salento” mà câu lạc bộ theo đuổi suốt lịch sử.
Derby di Puglia giữa Lecce và Bari là cuộc đối đầu căng thẳng thu hút sự chú ý lớn mỗi khi diễn ra kể từ lần đầu tiên gặp nhau hồi năm 1929; đây được xem như đại chiến vùng miền không khoan nhượng giữa hai đội bóng láng giềng cùng tỉnh Apulia. Ngược lại, người hâm mộ Lecce duy trì mối quan hệ hữu nghị đặc biệt với fan Palermo từ Sicily tạo nên một nét đẹp văn hóa cổ vũ thân thiện khác biệt hiếm thấy.
Tổng kết lại, Unione Sportiva Lecce tuy không phải là một ông lớn về danh hiệu trong làng túc cầu châu Âu hay Italia nhưng chắc chắn là tượng đài về lòng trung thành và bản sắc địa phương độc đáo. Từ những ngày sơ khai mặc áo sọc trắng đen đến sắc đỏ vàng rực rỡ hiện nay, từ các tầng lớp giải hạng Ba cho tới việc gây sốc trước Juventus hay Inter Milan trên sân nhà, câu chuyện về lịch sử câu lạc bộ Lecce phản ánh sâu sắc vẻ đẹp tổng hòa giữa lịch sử lâu đời, tinh thần kiên cường và tình yêu mãnh liệt dành cho bóng đá Ý.