Crystal Palace
Sau khi thống trị vòng bảng Champions League với việc chiếm giữ năm trong tám vị trí đầu bảng, các câu lạc bộ Anh từng được xem như những đối thủ không thể cản phá. Tuy nhiên, ở lượt đi vòng 1/8, làn sóng thất bại đã kéo họ trở lại mặt đất một cách rõ ràng và không thể phủ nhận. Không có đội bóng nào của Anh giành chiến thắng trên sân khách, với những thất bại nặng nề của Liverpool trước Galatasaray, Man City trắng tay trước Real Madrid hay Chelsea và Tottenham bị đánh bại bởi PSG và Atletico Madrid.
Lượt về càng phơi bày sự sa sút của các đại diện Ngoại hạng Anh, khi Chelsea gục ngã với tổng tỷ số 2-8 trước PSG, Man City để thua 1-5 và Newcastle bị loại sau thất bại đậm tại Camp Nou. Trong khi đó, Arsenal là đội duy nhất tiến vào vòng tứ kết bằng chiến thắng trước Bayer Leverkusen, còn Liverpool dù thua trận lượt đi nhưng đã lấy lại phần nào danh dự với chiến thắng đậm trên sân nhà.
Ở các sân chơi châu Âu hạng thấp hơn, thành tích của các đội bóng Anh cũng không mấy khả quan. Aston Villa thắng nhẹ nhàng Lille nhưng Nottingham Forest và Crystal Palace đều không thể hiện được sức mạnh cần thiết tại Europa League và Conference League. Những thất bại này cho thấy áp lực lịch thi đấu dày đặc và sự căng thẳng về thể lực đang là vấn đề lớn đối với các đội bóng xứ sương mù.
Sự quá tải và mệt mỏi là nguyên nhân quan trọng dẫn đến việc các CLB Anh gặp khó khăn trên đấu trường châu Âu. Mùa giải này chứng kiến năm trong sáu đội bóng Anh tại vòng 1/8 Champions League chơi nhiều trận nhất tại châu Âu, với Tottenham đứng thứ chín về số trận thi đấu. Lịch thi đấu dày đặc cộng với cường độ cao của Ngoại hạng Anh khiến cầu thủ dễ dàng rơi vào trạng thái kiệt sức. Thống kê từ các chuyên gia phân tích chỉ ra rằng những cầu thủ như trung vệ Malick Thiaw của Newcastle hay Virgil van Dijk của Liverpool đang dẫn đầu về tổng số phút thi đấu mùa này.
Áp lực thi đấu dày đặc khiến các đội bóng Anh mệt mỏi
Ngoài ra, cuộc đua khốc liệt ở Ngoại hạng Anh đặc biệt chú trọng vào thể lực với số lần bứt tốc trong mỗi trận cao hơn so với những giải đấu hàng đầu khác tại châu Âu. Điều này ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng duy trì phong độ ổn định của cầu thủ khi phải căng sức thi đấu liên tục qua nhiều giải đấu cùng lúc, không có kỳ nghỉ đông giúp hồi phục như một số nền bóng đá khác.
Việc thiếu quãng thời gian nghỉ ngơi hợp lý đã từng được đề cập trong nhiều năm qua, từ thời kỳ hoàng kim của các HLV huyền thoại Sir Alex Ferguson và Arsene Wenger, khi các đội bóng Anh thường xuyên dừng chân ở tứ kết Champions League do thiếu sự cân bằng giữa thể lực và chiến thuật so với đối thủ đến từ Tây Ban Nha hay Italy. Lời kêu gọi dành cho kỳ nghỉ đông hiện vẫn được nhắc lại khi thành tích đi xuống như hiện nay.
Yếu tố may mắn cũng tác động không nhỏ đến kết quả của các đội bóng Anh ở vòng knock-out. Năm trong sáu trận lượt đi thuộc vòng 1/8 diễn ra trên sân khách khiến cơ hội giành kết quả thuận lợi giảm đáng kể. Thêm vào đó, Chelsea phải đối đầu nhà ĐKVĐ PSG dù chỉ đứng thứ sáu bảng đấu, Man City gặp Real Madrid dù xếp thứ tám còn Tottenham lại chạm trán Atletico thay vì các đối thủ yếu hơn như Sporting hay Bodo/Glimt. Những lá thăm không thực sự thuận lợi làm gia tăng thử thách cho đại diện nước Anh.
Tuy nhiên, vấn đề sâu xa hơn được chú ý chính là sự chuẩn bị và trình độ thực sự của các đội bóng Ngoại hạng Anh để duy trì vị thế trong nhóm tinh hoa châu Âu. Man City đang trải qua giai đoạn tái thiết sau khi mất đi nhiều trụ cột chủ chốt giúp họ vô địch Champions League mùa trước. Liverpool cũng đang gặp khó khăn rõ rệt khi phong độ sa sút nghiêm trọng suốt phần lớn mùa giải.
Hàng triệu phút thi đấu làm cầu thủ ngoại hạng Anh mệt mỏi
Chelsea vẫn chìm trong giai đoạn xây dựng lại đội hình mà chưa thể tìm ra công thức ổn định dù đã đầu tư rất nhiều tiền bạc. Newcastle cũng gặp khó khi chuyển nhượng không hiệu quả và biến động lực lượng liên tục. Tottenham còn đối mặt nguy cơ phải chiến đấu tránh suất xuống hạng tại giải quốc nội, điều đó càng phản ánh rõ ràng sự bất ổn về mặt chuyên môn lẫn tinh thần.
Haaland bị khóa chặt trong trận thua Real Madrid
Đáng chú ý là hàng phòng ngự vốn được đánh giá cao của các đội bóng Premier League cũng không giữ được sự chắc chắn cần thiết trên đấu trường châu lục. Man City cùng Chelsea đã để thủng lưới tổng cộng 13 bàn chỉ trong hai lượt trận vòng 1/8, còn tổng số bàn thua của bốn đội bị loại lên tới con số 28. Đây là thống kê cho thấy sự kém hiệu quả trong khâu phòng ngự khi đối đầu những đối thủ chất lượng vượt trội.
Một thực tế khác là mùa này Ngoại hạng Anh thiên về chiến thuật dựa vào bóng chết thay vì thể hiện sự sáng tạo tấn công đa dạng. Các màn trình diễn của Man City hay Chelsea trước những cầu thủ nhanh nhẹn và kỹ thuật như Federico Valverde hay Vinicius Junior gợi nhớ lại khoảng thời gian đầu tiên khi Champions League ra đời – nơi mà các câu lạc bộ Anh thường gặp khó khăn trước khả năng kiểm soát và xử lý bóng linh hoạt từ bên kia chiến tuyến.
Arsenal ăn mừng chiến thắng giúp tiến sâu tại Champions League
HLV Pep Guardiola tuy ca ngợi nỗ lực phi thường của học trò sau thất bại trước Real Madrid nhưng thực tế cho thấy Man City đã bị đánh bại hoàn toàn bởi một đối thủ được đánh giá yếu hơn về độ ổn định. Tính đến thời điểm hiện tại, họ đã tụt lại phía sau Arsenal trên bảng xếp hạng Ngoại hạng Anh với khoảng cách khá xa.
Trong khi đó Chelsea vẫn loay hoay tìm hướng đi hiệu quả dù từng giành danh hiệu Club World Cup mùa hè năm ngoái. Thất bại thảm hại trước PSG phản ánh rõ nét vấn đề về chiến lược xây dựng đội hình và vận hành sơ đồ phù hợp dù ngân sách đầu tư rất lớn. Chuyên gia Joe Cole nhận định PSG đang là chuẩn mực hàng đầu còn Chelsea vẫn còn cách rất xa để đạt được trình độ đó.
Ngoại hạng Anh nổi bật bởi mức chi tiêu khổng lồ cho chuyển nhượng nhưng hiệu quả đem lại chưa tương xứng. Trong khi đó Arsenal đang là ngoại lệ tích cực nhất với phong độ tiến bộ đều đặn hướng tới danh hiệu Champions League đầu tiên trong lịch sử câu lạc bộ. Giám đốc Pep Guardiola cũng gọi họ là “đội bóng hay nhất châu Âu” thời điểm hiện nay tuy rằng vẫn còn phải cạnh tranh quyết liệt với những ông lớn như PSG, Bayern Munich hay Barcelona.
Champions League bước vào giai đoạn loại trực tiếp đầy khắc nghiệt nơi mọi sai sót đều bị trừng phạt nghiêm khắc hơn bao giờ hết; và nhìn chung các câu lạc bộ Anh đã mắc nhiều lỗi dẫn đến việc bị loại sớm hoặc trả giá đắt bằng những thất bại nặng nề. Với chỉ hai đại diện còn lại trong cuộc chơi phía trước là hành trình đầy thử thách để khẳng định vị thế hàng đầu châu lục.
Việc mở rộng số lượng đội tham dự từ 32 lên 36 kể từ mùa giải trước cũng ảnh hưởng phần nào đến cơ cấu phân bổ suất dự cúp châu Âu theo hệ số UEFA – một hệ thống tính điểm dựa trên thành tích tập thể của mỗi quốc gia thông qua kết quả thi đấu tại Champions League cùng hai giải hạng thấp hơn Europa League và Conference League.
Mùa vừa qua, nước Anh dẫn đầu bảng hệ số UEFA nhờ thành tích vượt trội so với Tây Ban Nha; nhờ vậy cả hai câu lạc bộ xếp thứ năm ở hai giải vô địch quốc nội – Newcastle United và Villarreal – đều có cơ hội góp mặt ở Champions League mùa này.
Dù thành tích yếu kém gần đây ở vòng knock-out song khả năng mất suất thứ năm dự Champions League của Ngoại hạng Anh gần như không xảy ra do họ đang giữ khoảng cách điểm an toàn lớn trên bảng xếp hạng hệ số UEFA.
Theo thống kê từ chuyên gia Opta, ngay cả nếu toàn bộ các đội bóng Anh để thua tất cả những trận còn lại mùa này thì chưa có quốc gia nào đủ khả năng vượt qua điểm trung bình hiện tại của họ. Điều này củng cố thêm vị thế vững chắc cho nền bóng đá nước này dù đang trải qua chuỗi kết quả đáng thất vọng.
Hiện tại Arsenal đứng đầu bảng xếp hạng hệ số mùa giải với hơn 30 điểm; đồng thời bảy trong số chín đại diện Premier League nằm trong nhóm 20 câu lạc bộ có điểm số cao nhất tính theo chỉ số UEFA. Dù Tottenham sa sút dữ dội cả ở giải quốc nội lẫn châu lục nhưng họ vẫn đóng góp đáng kể cho hệ số do thành tích tốt ở giai đoạn vòng bảng.
