Crystal Palace
Philipp Lahm, huyền thoại bóng đá Đức, đã lên tiếng cảnh báo về sự trở lại của lối chơi kèm người một-một trong Bundesliga và những hệ quả nghiêm trọng nếu phong cách này được áp dụng rộng rãi. Theo Lahm, chiến thuật cổ điển này tuy từng được ca ngợi là tinh thần thi đấu kiên cường nhưng hiện nay không phù hợp với đẳng cấp và tốc độ phát triển của bóng đá hiện đại. Ông nhấn mạnh rằng, nếu bóng đá Đức vẫn giữ nguyên cách tiếp cận phòng ngự theo sát đối thủ từng bước như vậy, hệ quả sẽ tương tự như những gì đã xảy đến với bóng đá Italy – suy giảm chất lượng và tụt hậu trên trường quốc tế.
Lối chơi kèm người một-một vốn là phương pháp cổ điển được nhiều HLV ở Đức truyền tai nhau: “Theo sát đối thủ ngay cả khi họ vào nhà vệ sinh”. Cách phòng ngự này không đòi hỏi quá nhiều tư duy chiến thuật từ các hậu vệ mà chủ yếu dựa vào khả năng bám sát và tranh chấp trực diện. Tuy nhiên, phong cách này đã bị phơi bày điểm yếu rõ nét khi Atalanta, đội bóng từng vô địch Europa League 2024, phải nhận thất bại nặng nề trước Bayern Munich tại vòng 1/8 Champions League với tổng cộng 10 bàn thua do để lộ quá nhiều khoảng trống trong phòng ngự theo kiểu kèm người đơn thuần.
Theo Lahm, việc ngày càng nhiều đội bóng tại Bundesliga quay lại sử dụng chiến thuật này cho thấy sự thiếu sáng tạo và thích nghi với xu hướng bóng đá hiện đại. Ông cho rằng đây chỉ nên là giải pháp tình thế nhằm gây bất ngờ hoặc tạo áp lực trong những khoảnh khắc quyết định, tương tự như chiến thuật cuối trận trong bóng ném. Bởi sân cỏ rộng lớn và tốc độ trận đấu cao khiến chiến thuật kèm người cả trận dễ bị khai thác và lỗi thời.
Trái ngược với cách làm của Bundesliga, bóng đá Tây Ban Nha vẫn kiên trì theo đuổi triết lý phòng ngự định hướng bóng kết hợp phối hợp nhóm chặt chẽ và phân chia vai trò cụ thể. Lối chơi này yêu cầu các cầu thủ phải luôn định vị bản thân trên không gian sân đồng thời chỉ thực hiện tranh chấp tay đôi vào những thời điểm hợp lý dưới sự kiểm soát chung của tập thể. Kỹ năng đấu một-một vẫn được đánh giá cao nhưng không phải là tất cả trong chiến thuật tổng thể.
Real Madrid đăng quang Champions League 2024
Sự vận hành khoa học theo mô hình Tây Ban Nha đã mang lại thành công vang dội trên đấu trường châu Âu suốt hơn hai thập kỷ qua. Các câu lạc bộ xứ bò tót đã giành tới 24 danh hiệu tại các giải đấu châu lục lớn từ đầu thế kỷ 21, bỏ xa Anh (11), Italy (5) và Đức (4). Đặc biệt, trong 12 năm gần nhất, chức vô địch Champions League có tới bảy lần thuộc về các đại diện La Liga như Real Madrid, Barcelona hay Atletico Madrid – những đội bóng kiên định với triết lý phòng ngự phối hợp cùng tấn công bài bản.
Mùa giải năm nay cũng chứng kiến sự áp đảo của các đại diện Tây Ban Nha ở vòng tứ kết Champions League khi có ba đội góp mặt gồm Real Madrid, Barcelona và Atletico Madrid. Đây là minh chứng rõ nét về sức mạnh và sự ổn định của trường phái bóng đá Tây Ban Nha dù không phải lúc nào họ cũng là ứng viên số một cho chức vô địch bởi vị thế đó thường thuộc về những nhà vô địch vòng bảng hoặc ĐKVĐ giải đấu.
Các cầu thủ Bayern Munich trong trận thắng Atalanta ở lượt đi vòng 1/8 Champions League 2025-2026
Bên cạnh đó, các huấn luyện viên người Tây Ban Nha đang chiếm ưu thế vượt trội tại đấu trường châu Âu. Tính đến vòng 1/8 của ba giải đấu hàng đầu châu lục, có đến 11 HLV quốc tịch Tây Ban Nha – gấp đôi con số so với quốc gia đứng thứ hai. Đến vòng tứ kết, ba trong số năm huấn luyện viên vẫn đến từ Tây Ban Nha. Những cái tên như Mikel Arteta (Arsenal), Luis Enrique (PSG), Xabi Alonso (Bayer Leverkusen), Unai Emery (Aston Villa) hay Cesc Fabregas (Como) đều đang góp phần làm thay đổi diện mạo bóng đá quốc tế bằng phong cách đầy tính chiến thuật và sáng tạo.
Pep Guardiola – biểu tượng của trường phái Tây Ban Nha – dù đã kết thúc chuỗi thống trị tuyệt đối ở Ngoại hạng Anh mùa trước do mất nguồn cảm hứng từ đội hình cũ, vẫn đang tiến hóa chiến thuật và xây dựng lại dựa trên những cầu thủ khác biệt tại Manchester City. Dù bị loại khỏi Champions League năm nay bởi đồng hương Alvaro Arbeloa, sức mạnh tổng thể cùng khả năng kiểm soát trận đấu vẫn giúp ông dẫn đầu cuộc đua tại Ngoại hạng Anh và giành các danh hiệu quốc nội.
HLV Luis de la Fuente (phải) cùng Tây Ban Nha vô địch Euro 2024
Luis de la Fuente là minh chứng tiêu biểu cho thành công của bóng đá Tây Ban Nha trong nhiều năm qua. Với hơn một thập kỷ công tác tại Liên đoàn Bóng đá Tây Ban Nha, ông đã dẫn dắt các đội tuyển trẻ toàn châu Âu trước khi đưa đội tuyển quốc gia lên ngôi vô địch Euro 2024. Ba trong năm kỳ Euro gần nhất đều thuộc về Tây Ban Nha – thành tích chưa từng có kể cả thời kỳ hoàng kim của tuyển Đức cách đây vài thập kỷ. Điều này cho thấy rõ ràng ai mới là thế lực thực sự thống trị bóng đá đỉnh cao hiện nay.
Ngược lại, Italy đang chứng kiến sự suy yếu nghiêm trọng cả ở cấp câu lạc bộ lẫn tuyển quốc gia. Sau thời kỳ vàng son dưới quyền dẫn dắt của Carlo Ancelotti, các đội bóng Serie A ngày càng thất bại trên đấu trường châu Âu khi không còn đủ sức cạnh tranh với các nền bóng đá khác. Một năm trước, Lahm từng chỉ ra rằng bóng đá Italy thiếu đi cường độ thi đấu, sự mạnh mẽ và sáng tạo cần thiết để duy trì vị thế đỉnh cao nhưng lúc đó ông bị chỉ trích nặng nề ở Đức vì cho rằng đó là nhận định phiến diện.
HLV Luis de la Fuente (phải) cùng Tây Ban Nha vô địch Euro 2024
Tuy nhiên thực tế không thể phủ nhận khi mùa giải này không có bất kỳ câu lạc bộ Italia nào góp mặt ở vòng tứ kết Champions League – điều chưa từng xảy ra từ lâu. Thậm chí nếu Atalanta không vượt qua Dortmund vào phút chót thì Serie A gần như trắng tay từ vòng knock-out đầu tiên. Tuyển Italy cũng trải qua cú sốc khi để Bosnia & Herzegovina loại khỏi vòng loại World Cup lần thứ ba liên tiếp, nối dài chuỗi ngày khó khăn cho nền bóng đá truyền thống này.
Các cầu thủ Bayern Munich trong trận thắng Atalanta ở lượt đi vòng 1/8 Champions League 2025-2026
Lahm cảnh báo rằng nếu bóng đá Đức tiếp tục chạy theo lối chơi kèm người một-một như hiện nay thì sẽ rơi vào tình trạng tương tự như Italy – suy yếu và chậm phát triển so với phần còn lại của châu Âu. Ông còn bất ngờ khi chứng kiến nhiều hậu vệ Bundesliga quay trở lại thói quen này dù kỹ năng kiểm soát trận đấu và phối hợp nhóm vẫn rất quan trọng ở thời đại hiện nay. HLV Vincent Kompany tại Bayern Munich cũng đôi lúc sử dụng phương pháp phòng ngự tay đôi nhưng điều này dễ gây tổn thương trước những đối thủ giàu sức tấn công.
Các cầu thủ Bayern Munich trong trận thắng Atalanta ở lượt đi vòng 1/8 Champions League 2025-2026
Bayern từng gây sốc khi đánh bại PSG bằng chiến thuật kèm người một-một khắc nghiệt ở vòng bảng nhưng ngay sau đó Arsenal nhanh chóng khai thác điểm yếu này để đánh bại họ chỉ sau vài tuần. Thành công lâu dài cần một phong cách riêng biệt và sự cân bằng giữa kiểm soát thế trận với khả năng tranh chấp tay đôi hiệu quả – điều mà Kompany đang cố gắng hướng tới nhưng chưa hoàn thiện được.
Các cầu thủ Bayern Munich trong trận thắng Atalanta ở lượt đi vòng 1/8 Champions League 2025-2026
