Crystal Palace
Thời gian gần đây, liên tiếp các vụ việc nghệ sĩ Việt Nam dính líu đến việc sử dụng chất cấm đã trở thành vấn đề nóng, không còn là câu chuyện cá nhân đơn lẻ mà là dấu hiệu đáng báo động về trách nhiệm và chuẩn mực đạo đức trong giới giải trí. Sự việc này gây ảnh hưởng lớn tới hình ảnh người nổi tiếng cũng như tác động tiêu cực đến công chúng, đặc biệt là giới trẻ – những người hâm mộ và học hỏi theo thần tượng của mình.
Ngày 11/5 vừa qua, cơ quan chức năng tại Hải Phòng đã tiến hành điều tra nhóm sáu cá nhân sử dụng chất ma túy trái phép tại bãi tắm ở Đặc khu Cát Hải, trong đó có sự xuất hiện của ca sĩ Lê Ánh Nhật – nổi tiếng với nghệ danh Miu Lê. Vụ việc này một lần nữa khiến dư luận chú ý đến thực trạng sử dụng chất cấm trong giới nghệ sĩ Việt. Quá nhiều tên tuổi từ ca sĩ, diễn viên, rapper cho tới người mẫu đã phải đánh đổi sự nghiệp và danh tiếng vì sa chân vào con đường này.
Chuyên gia phân tích về sự suy thoái chuẩn mực trong làng giải trí Việt Nam.
Chuyên gia cảnh báo về sự xuống cấp chuẩn mực showbiz Việt.
Từ ánh đèn sân khấu đến vòng lao lý
Điều đáng lưu ý là những vụ việc liên quan đến ma túy trong giới nghệ sĩ không phải hiện tượng mới mẻ mà đã kéo dài nhiều năm, với những trường hợp điển hình từng gây chấn động. Năm 2007, diễn viên hài Hiệp Gà bị bắt giữ khi tàng trữ heroin ở Hà Nội và sau đó thừa nhận nghiện lâu dài trước khi nhận án phạt hai năm tù giam. Đáng chú ý hơn là vụ án của ca sĩ Châu Việt Cường vào năm 2018 khi anh dùng ma túy đá rồi mất kiểm soát dẫn đến cái chết thương tâm của một cô gái, khiến anh lĩnh án tù 11 năm vì tội giết người.
Năm 2022, hài sĩ Hữu Tín bị phát hiện sử dụng ma túy trong căn hộ chung cư tại TP.HCM và một năm sau nhận mức án hơn bảy năm tù vì tổ chức sử dụng chất cấm trái phép. Không chỉ giới hài hay ca sĩ chịu ảnh hưởng, diễn viên Lệ Hằng được biết đến qua phim Xin Hãy Tin Em cũng bị khởi tố năm 2023 với cáo buộc mua bán ma túy trái phép. Sang năm 2024, scandal tiếp tục dấy lên khi ca sĩ Chu Bin cùng người mẫu Nhikolai Đinh bị bắt giữ liên quan đến hành vi dùng và tàng trữ chất cấm ở TP.HCM.
Đến cuối năm 2024, showbiz lại thêm loạn khi ca sĩ Chi Dân cùng người mẫu kiêm diễn viên Andrea Aybar bị khởi tố về tội tổ chức sử dụng ma túy bất hợp pháp; Andrea còn đối diện với cáo buộc giữ chất cấm trái phép. Năm 2025 chứng kiến nhà thiết kế Nguyễn Công Trí bị phát hiện dùng ma túy tại nhà riêng. Đồng thời rapper Bình Gold cũng bị bắt để điều tra hành vi cướp tài sản trước đó từng dương tính với cần sa và ketamin khi lái xe.
Chuỗi các vụ việc trải dài suốt gần hai thập kỷ cho thấy thực trạng nghệ sĩ sử dụng ma túy không phải là hiếm hoi nữa mà trở thành vấn đề kinh niên. Điều đáng lo ngại nhất chính là nhiều cá nhân này có lượng fan đông đảo cùng sức ảnh hưởng mạnh mẽ đến giới trẻ – nhóm đối tượng dễ bị tác động bởi hình ảnh và hành vi của người nổi tiếng.
‘Không thể xem đây chỉ là sai phạm cá nhân’
Phân tích về vấn đề này, PGS.TS Bùi Hoài Sơn – Ủy viên Chuyên trách Ủy ban Văn hóa và Xã hội của Quốc hội và Đại biểu Quốc hội TP Hà Nội – cho rằng: phần lớn nghệ sĩ vẫn làm việc nghiêm túc và đóng góp tích cực cho đời sống văn hóa nhưng liên tiếp các vụ việc dính líu đến chất cấm là tín hiệu báo động về chuẩn mực đạo đức và trách nhiệm xã hội trong ngành giải trí.
“Chúng ta không thể xem đây chỉ là sai phạm cá nhân đơn lẻ mà đây là lời cảnh báo nghiêm trọng về giá trị đạo đức, văn hóa ứng xử cần duy trì trong môi trường giải trí,” ông nói. Theo ông Sơn, nghệ sĩ không đơn thuần chỉ là người biểu diễn mà còn tham gia định hình xu hướng thẩm mỹ, phong cách sống và có ảnh hưởng rất lớn đối với thế hệ trẻ.
“Xã hội ngày nay không chỉ đòi hỏi tài năng mà còn buộc nghệ sĩ phải có nhân cách mẫu mực, ý thức trách nhiệm nêu gương tích cực. Đây không đơn thuần chỉ là vấn đề pháp luật mà còn là bài toán văn hóa sâu sắc. Một nền giải trí bền vững không thể xây dựng trên sự dung dưỡng các hành vi tự hủy hoại bản thân, làm tổn thương niềm tin công chúng và truyền tải thông điệp sai lệch tới thanh thiếu niên,” ông nhấn mạnh.
Về nguyên nhân thực trạng này, PGS.TS Bùi Hoài Sơn chỉ ra ba yếu tố chính: đầu tiên là sự lệch chuẩn trong nhận thức cá nhân khi nhiều nghệ sĩ nhầm lẫn giữa tự do cá nhân với buông thả hoặc hiểu sai về cá tính nghệ thuật dẫn tới lối sống bất chấp; thứ hai là môi trường giải trí vẫn chưa có đủ cơ chế tự kiểm soát chặt chẽ bởi danh tiếng và lợi nhuận đôi khi được đặt lên cao hơn cả trách nhiệm xã hội khiến các hành vi lệch chuẩn dễ bị bỏ qua; cuối cùng là thái độ dễ dãi từ một bộ phận công chúng khi họ chỉ quan tâm tài năng mà bỏ qua phẩm chất đạo đức khiến những sai phạm càng thêm được dung dưỡng.
“Trách nhiệm không chỉ thuộc về mỗi nghệ sĩ mà còn nằm ở toàn bộ hệ sinh thái giải trí gồm nhà sản xuất chương trình, các nhãn hàng quảng bá, nền tảng truyền thông lẫn cộng đồng người hâm mộ,” ông Sơn chia sẻ. Nhà sản xuất nên coi trọng giá trị đạo đức thay vì chỉ tập trung khai thác tên tuổi để bán vé hay tăng rating. Nhãn hàng cần cân nhắc kỹ yếu tố đạo đức bên cạnh sự nổi tiếng của đại diện thương hiệu.
“Các nền tảng truyền thông cũng cần tránh biến scandal thành ‘món ăn’ kích thích lượt xem hay cổ súy việc xóa sạch hình ảnh xấu khi người vi phạm chưa thực sự ăn năn sửa chữa,” ông nhấn mạnh. Việc nhiều nghệ sĩ vi phạm pháp luật nhanh chóng quay trở lại hoạt động bình thường cũng đặt ra câu hỏi nghiêm trọng về tính thanh lọc môi trường giải trí hiện nay.
“Những ai vi phạm phải chịu hậu quả tương xứng và chứng minh sự thay đổi thực tế bằng hành động cụ thể chứ không thể chỉ xin lỗi rồi tiếp tục được ưu ái như trước,” ông nêu quan điểm rõ ràng.
Ông cũng đề xuất xây dựng cơ chế nghề nghiệp chặt chẽ hơn nhằm hạn chế sự xuất hiện của những nghệ sĩ vi phạm liên quan ma túy hoặc các hành vi phi đạo đức trong chương trình dành cho thanh thiếu niên và các sự kiện cộng đồng để bảo vệ giới trẻ khỏi ảnh hưởng tiêu cực.
“Cần thiết lập tiêu chí đánh giá trách nhiệm hình ảnh cho người nổi tiếng có sức ảnh hưởng lớn. Các hợp đồng hợp tác với nhà sản xuất, nhãn hàng hay nền tảng số nên bao gồm điều khoản về đạo đức để có thể áp dụng biện pháp đình chỉ hoặc chấm dứt hợp đồng khi phát hiện vi phạm nghiêm trọng cùng yêu cầu bồi hoàn thiệt hại nếu cần thiết,” PGS.TS Bùi Hoài Sơn nhấn mạnh.
“Ngoài ra, các hiệp hội nghề nghiệp cũng đóng vai trò then chốt khi vừa tôn vinh người có thành tích đóng góp vừa cần mạnh mẽ lên tiếng cảnh báo hoặc đề xuất hạn chế hoạt động nghề nghiệp với những trường hợp sai phạm nghiêm trọng trong một khoảng thời gian nhất định.”
“Quan trọng nhất vẫn là xây dựng văn hóa trách nhiệm trong cộng đồng nghệ sĩ. Họ phải hiểu rằng tài năng giúp họ tỏa sáng nhưng nhân cách mới giúp họ giữ bước lâu dài trên con đường nghệ thuật. Công chúng đặc biệt là giới trẻ cần được giáo dục để biết yêu mến sao cho đúng: trân trọng tài năng nhưng không thần tượng mù quáng; tha thứ cho lỗi lầm nhưng không dung túng sai phạm; tạo cơ hội sửa chữa song không khuyến khích che giấu hay tẩy trắng hành vi xấu,” ông kết luận.
“Một xã hội văn minh sẽ không ruồng bỏ hoàn toàn người biết sửa sai nhưng cũng không thể để những kẻ vi phạm pháp luật tiếp tục dẫn dắt thị hiếu thẩm mỹ và niềm tin của thế hệ tương lai.”
