Crystal Palace
Apple đang đối mặt với nhiều thách thức lớn liên quan đến nguồn cung chip xử lý và linh kiện trong năm 2024. Tình trạng khan hiếm chất bán dẫn trên toàn cầu cùng với sự cạnh tranh gay gắt từ các công ty phát triển trí tuệ nhân tạo (AI) khiến Apple dần hụt hơi trong cuộc đua đảm bảo nguồn nguyên vật liệu quan trọng. Nhà sản xuất iPhone buộc phải xem xét lại chiến lược hợp tác lâu năm với đối tác chính về chip, đồng thời chịu áp lực tăng chi phí sản xuất do giá linh kiện tăng cao. Các chuyên gia dự đoán những khó khăn này sẽ ảnh hưởng đáng kể tới lợi nhuận của Apple và có thể khiến giá sản phẩm tăng lên trong thời gian tới.
Từ năm 2014, Apple duy trì mối quan hệ độc quyền với nhà cung cấp chip hàng đầu TSMC, nhưng vị thế này đang đứng trước nguy cơ bị thay đổi sau hơn một thập kỷ. Các công ty AI hiện nay đang đầu tư mạnh mẽ vào chip, bộ nhớ và các linh kiện chuyên dụng khác, tạo nên sức ép không nhỏ lên nguồn cung toàn cầu. Theo báo cáo của tờ Wall Street Journal, việc các doanh nghiệp AI chiếm ưu thế trong việc đặt hàng khiến Apple không còn giữ được vị trí khách hàng lớn nhất tại TSMC như trước đây. CEO Tim Cook cũng đã thừa nhận vấn đề hạn chế nguồn cung chip và sự gia tăng giá cả bộ nhớ trong báo cáo tài chính gần đây, cảnh báo rằng tình trạng này sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến biên lợi nhuận của hãng.
Nvidia – một trong những công ty tiên phong về chip AI – hiện đã vượt qua Apple để trở thành khách hàng lớn nhất của TSMC, theo chia sẻ từ CEO Jensen Huang. Điều này minh chứng cho xu hướng chuyển dịch mạnh mẽ trong ngành công nghệ bán dẫn khi các nhà sản xuất tập trung đáp ứng nhu cầu ngày càng tăng cao của lĩnh vực AI. Trong khi đó, Apple buộc phải tìm kiếm đối tác sản xuất chip mới nhằm giảm bớt sự phụ thuộc vào TSMC và ứng phó với tình trạng giá linh kiện leo thang.
Nguồn tin từ chuỗi cung ứng tiết lộ Apple đang cân nhắc hợp tác với Intel để sản xuất một số dòng chip xử lý cấp thấp nhằm giảm tải cho TSMC. Dự kiến Intel sẽ bắt đầu tham gia cung cấp linh kiện cho các mẫu iPhone tiêu chuẩn từ khoảng năm 2027 hoặc 2028. Nhà phân tích Jeff Pu từ GF Securities cho biết Intel có thể đảm nhiệm sản xuất các phiên bản chip A21 và A22 dành cho thế hệ iPhone tiếp theo. Đây là bước đi mới giúp Apple đa dạng hóa nguồn cung và giảm thiểu rủi ro gián đoạn sản xuất.
IPhone 17 Pro
Intel từng là nhà cung cấp modem mạng cho nhiều dòng iPhone cũ và dự kiến sẽ mở rộng hợp tác sang các thiết bị khác như iPad và máy tính Mac trong tương lai gần. Nhận định từ Ming-Chi Kuo cho thấy Intel sẽ sản xuất các mẫu chip M thuộc dòng thấp dùng cho Mac và iPad trên tiến trình tiên tiến nhất có sẵn tại Bắc Mỹ – 18A – bắt đầu từ giữa năm 2027. Tuy nhiên hiện vẫn chưa có dấu hiệu Intel sẽ tham gia vào thiết kế chip dành riêng cho iPhone giống như trước kia.
Ngoài ra, Apple đang gặp khó không chỉ ở khâu chip xử lý mà còn ở nhiều linh kiện khác như màn hình và cảm biến. Nhiều nhà nghiên cứu khoa học chuyển hướng phát triển kính chuyên dụng cho đóng gói chip AI thay vì phục vụ smartphone truyền thống. Một số dây chuyền sản xuất cảm biến cũng được điều phối sang phục vụ các công ty công nghệ AI lớn như OpenAI nhằm phát triển phần cứng chuyên biệt.
Mặc dù vậy, các nhà cung cấp vẫn duy trì mối quan hệ hợp tác chặt chẽ với Apple bởi đây là khách hàng lớn và yêu cầu nghiêm ngặt nhất trong ngành công nghiệp điện tử tiêu dùng. TSMC vẫn ưu tiên sử dụng công nghệ tiên tiến để sản xuất chip cho Apple dựa trên quy mô đơn hàng ổn định và tiềm năng thị trường iPhone lớn nhất thế giới hiện nay.
Giá DRAM trên máy chủ AI và smartphone
Một điểm đáng chú ý là sự thiếu hụt bộ nhớ DRAM và NAND – yếu tố then chốt trong các hệ thống xử lý AI cũng gây khó khăn không nhỏ cho hãng Táo khuyết. Với mức đầu tư tỷ đô từ những tên tuổi như Google, Meta hay Microsoft để mở rộng năng lực tính toán AI khiến giá bộ nhớ tăng vọt chưa từng có. Theo đánh giá của chuyên gia Mike Howard thuộc TechInsights, giá DRAM dự kiến tăng gấp bốn lần so với năm ngoái còn bộ nhớ NAND cũng tăng gấp ba lần.
Việc tăng chi phí bộ nhớ ảnh hưởng trực tiếp đến các thiết bị của Apple như iPhone khi mỗi chiếc máy có thể phải chịu thêm mức chi phí khoảng 57 USD cho bộ nhớ DRAM và NAND mới. Đối với một sản phẩm có mức giá bán lẻ khoảng 800 USD như iPhone dòng tiêu chuẩn, áp lực này là rất lớn đối với biên lợi nhuận của hãng.
Về mặt chiến lược kinh doanh, Apple vẫn tận dụng sức mạnh thương hiệu và kinh nghiệm thiết kế để duy trì vị thế trên thị trường trước sự cạnh tranh gay gắt từ các nhà sản xuất châu Á chuyên về linh kiện cũng như lắp ráp điện thoại thông minh. Hãng chi ngân sách hàng tỷ đô la mỗi năm để mua sắm bộ nhớ NAND dài hạn nhưng vẫn giữ quyền thương lượng giá thường xuyên nhằm kiểm soát chi phí hiệu quả nhất có thể.
Người dùng mua iPhone tại cửa hàng
Một điểm khác biệt đáng chú ý là Apple đã thay đổi chiến thuật khi bắt đầu tích trữ nhiều bộ nhớ hơn thay vì duy trì tồn kho thấp nhằm tối ưu dòng tiền như trước đây dưới thời giám đốc điều hành Tim Cook. Đây được xem là nỗ lực để cải thiện khả năng đàm phán và tránh rơi vào tình trạng thiếu hụt nguyên liệu khi thị trường biến động mạnh.
Bên cạnh đó, tùy chọn mở rộng dung lượng lưu trữ với mức giá cao hơn so với chi phí thực tế vẫn giúp hãng tạo ra nguồn lợi nhuận lớn từ người dùng cuối. Năm ngoái đã chứng kiến việc ngừng sản xuất phiên bản iPhone Pro với dung lượng thấp nhất 128 GB nhằm thúc đẩy người dùng lựa chọn bản cao cấp hơn có giá bán đắt hơn ít nhất khoảng 100 USD.
Chuyên gia Craig Moffett dự báo chiến lược tương tự có thể được tái áp dụng để bù đắp phần nào chi phí bộ nhớ tăng cao trong năm nay mặc dù Ming-Chi Kuo lại nhận định rằng không có dấu hiệu Apple sẽ tăng giá iPhone thế hệ tiếp theo – iPhone 18. Tuy nhiên áp lực nguồn cung linh kiện cùng mức chi phí ngày càng leo thang rõ ràng đang đặt hãng điện tử Mỹ vào tình thế khó xoay sở hơn bao giờ hết.
