Crystal Palace
Barcelona đang chứng kiến sự trở lại mạnh mẽ trên sân cỏ với hai chức vô địch La Liga trong ba mùa giải gần đây cùng việc góp mặt ở bán kết Champions League. Tuy nhiên, bên cạnh thành tích thể thao ấn tượng, câu lạc bộ đang phải đối mặt với cuộc khủng hoảng tài chính nghiêm trọng kéo dài nhiều năm. Từ những sai lầm trong quản lý tài chính đến những đòn bẩy nợ phức tạp, người hâm mộ Barcelona chứng kiến một hành trình gian nan khi đội bóng đặt cược vào dự án tái thiết Camp Nou trị giá 1,5 tỷ euro như một canh bạc quyết định số phận.
Trở lại với năm 2017, sự kiện Neymar chuyển sang PSG với mức phí kỷ lục 222 triệu euro được xem là khởi điểm cho khủng hoảng tài chính của Barcelona. Thay vì đầu tư hợp lý số tiền thu về từ thương vụ này, ban lãnh đạo thời bấy giờ đã chi tiêu quá mức cho các bản hợp đồng như Ousmane Dembélé và Philippe Coutinho, tổng cộng gần 300 triệu euro cộng thêm hợp đồng đắt giá của Antoine Griezmann những năm sau đó. Chỉ trong vòng ba mùa giải, tổng mức chi chuyển nhượng của CLB lên tới gần một tỷ euro. Tuy nhiên, sai lầm lớn nhất lại nằm ở việc giữ chân Lionel Messi bằng bản hợp đồng gia hạn có tổng giá trị hơn nửa tỷ euro, khiến quỹ lương tăng vọt và trở thành gánh nặng tài chính khổng lồ. Trong mùa giải 2017-18, chi phí trả cầu thủ chiếm tới 81% doanh thu, báo hiệu nguy cơ mất cân bằng tài chính nghiêm trọng.
Barcelona và tình hình tài chính rối ren
Đại dịch COVID-19 đến như một cú đánh chí mạng khiến mọi vấn đề tài chính của Barcelona càng thêm trầm trọng. Việc đóng cửa sân vận động làm doanh thu từ ngày thi đấu giảm mạnh từ 175 triệu xuống chỉ còn 24 triệu euro, buộc CLB phải hoãn nợ lương cầu thủ lên tới gần 400 triệu euro. Khi Joan Laporta trở lại vị trí chủ tịch năm 2021, ông tiếp quản một đội bóng đang chìm sâu trong thua lỗ kỷ lục lên tới hơn 555 triệu euro trong năm tài chính trước đó. Trước những giới hạn chặt chẽ về chi phí từ La Liga, Laporta buộc phải áp dụng loạt “đòn bẩy” tài chính – tức bán đi các nguồn thu tương lai để huy động tiền mặt ngay lập tức nhằm cứu vãn tình hình.
“Đòn bẩy” đầu tiên đến từ việc bán 25% bản quyền truyền hình La Liga trong vòng 25 năm cho một quỹ đầu tư, thu về khoảng 667 triệu euro nhưng đổi lại câu lạc bộ sẽ mất một phần đáng kể nguồn thu trong nhiều thập kỷ tới. Tiếp theo là việc bán cổ phần gần một nửa của Barca Studios – bộ phận chuyên sản xuất nội dung nghe nhìn – mang về trên giấy tờ 200 triệu euro nhưng gặp nhiều khó khăn khi các đối tác không thanh toán đầy đủ. Vụ việc này gây ra sự nghi ngại lớn với công ty kiểm toán và ảnh hưởng xấu đến uy tín tài chính của CLB. Dù vậy, những biện pháp này đã giúp Barcelona vượt qua giới hạn chi phí của La Liga để mua sắm mạnh mẽ mùa hè năm 2022 với các tân binh như Robert Lewandowski hay Raphinha, góp phần vào chức vô địch La Liga gần nhất.
Chủ tịch Joan Laporta đã kích hoạt các đòn bẩy tài chính để cứu vớt CLB trong ngắn hạn.
Tuy nhiên, bản chất những “đòn bẩy” chỉ là giải pháp tạm thời so với kế hoạch dài hạn mà ban lãnh đạo kỳ vọng: dự án Espai Barca giúp tái thiết toàn bộ sân Camp Nou cùng khu vực lân cận. Ban đầu dự án này được dự tính có chi phí khoảng 600 triệu euro nhưng hiện tại đã phình to lên tới con số khổng lồ 1,5 tỷ euro. Để thực hiện dự án này, Barcelona phải vay mượn số tiền lớn đưa tổng nợ của CLB lên tới gần 1,45 tỷ euro – mức cao nhất trong lịch sử bóng đá hiện đại. Đây rõ ràng là canh bạc lớn nhất mà câu lạc bộ từng đặt ra cho tương lai mình.
Tương lai của Barca phụ thuộc vào Camp Nou
Việc xây dựng lại Camp Nou đã buộc đội bóng phải chuyển sân nhà sang Olympic Lluis Companys với sức chứa nhỏ hơn khoảng một nửa so với sân cũ (khoảng 83.000 chỗ so với gần 40.000 chỗ). Điều này dẫn đến mất mát doanh thu lớn ngay thời điểm Barcelona đang gánh khoản nợ xây dựng khổng lồ. Mục tiêu cuối cùng của dự án là tạo ra dòng doanh thu ổn định lên đến 250 triệu euro mỗi năm thông qua vé VIP, tổ chức sự kiện và bảo tàng nhằm đảm bảo khả năng thanh toán nợ cũng như duy trì sức mạnh cạnh tranh lâu dài cho CLB. Song câu hỏi lớn vẫn là liệu đội bóng có thể trụ vững đủ lâu để tận hưởng lợi ích từ dự án hay không.
Trước bối cảnh khó khăn kinh tế và giới hạn chi phí ngày càng bị siết chặt bởi La Liga, Barcelona vẫn đang phải vật lộn để đăng ký cầu thủ mới hay duy trì hoạt động bình thường. Mùa hè vừa qua, chính ban lãnh đạo bao gồm chủ tịch Laporta đã phải dùng tài sản cá nhân bảo lãnh khoản vay nhỏ chỉ đủ để hoàn tất thủ tục đăng ký cầu thủ mới. Thậm chí CLB còn thay đổi kiểm toán viên hai lần do bất đồng về số liệu tài chính khiến niềm tin đối với tình hình kế toán bị lung lay nghiêm trọng.
Các tài năng tù La Masia liên tục toả sáng trong hoàn cảnh tài chính Barca gặp nhiều khó khăn
Giữa muôn vàn khó khăn đó, La Masia – học viện đào tạo trẻ danh tiếng của Barcelona – lại trở thành điểm sáng hy vọng cho tương lai câu lạc bộ. Những tài năng trẻ như Lamine Yamal, Gavi hay Pau Cubarsi không chỉ là biểu tượng thể thao mà còn đại diện cho giá trị kinh tế to lớn khi họ sở hữu giá trị thị trường hàng trăm triệu euro nhưng không tạo áp lực về quỹ lương do được đào tạo nội bộ. Sự trở lại mạnh mẽ của lớp cầu thủ trẻ này phản ánh bài học sâu sắc dành cho Barcelona rằng hướng đi bền vững nằm ở phát triển nội lực thay vì chạy theo những hợp đồng bom tấn đầy rủi ro.
Khẩu hiệu nổi tiếng “Mes que un club” (Hơn cả một CLB) dường như chưa bao giờ phù hợp hơn khi mô tả tình trạng hiện tại của Barcelona – một đội bóng đang phải đánh đổi tương lai bằng cách tận dụng tối đa mọi nguồn lực để tồn tại trước mắt và đặt cược vào dự án Camp Nou như canh bạc lớn nhất lịch sử nhằm tái thiết lại mình trên mọi phương diện.
