Crystal Palace
Ngày 1 tháng 10 năm 2022 đánh dấu một trong những thời khắc đen tối nhất trong lịch sử bóng đá Indonesia khi thảm họa tại sân vận động Kanjuruhan khiến 135 người hâm mộ thiệt mạng do vụ giẫm đạp gây ra bởi hơi cay của cảnh sát. Ba năm trôi qua kể từ sự kiện thương tâm đó, bóng đá Indonesia đang dần hồi sinh mạnh mẽ. Đặc biệt, đội tuyển quốc gia nước này hiện chỉ còn cách tấm vé tham dự World Cup 2026 đúng hai trận đấu, mở ra cơ hội lịch sử cho nền bóng đá vốn từng trải qua nhiều sóng gió.
Thảm kịch Kanjuruhan không chỉ là cú sốc về con người mà còn phơi bày các vấn đề sâu xa cản trở sự phát triển của bóng đá Indonesia suốt nhiều thập niên. Từ những bê bối liên quan đến vai trò điều hành của Liên đoàn Bóng đá dưới tay chủ tịch đang ngồi tù, đến các giải đấu phân tán và các án phạt nghiêm khắc từ FIFA, cộng thêm tình trạng bạo lực chết người giữa các cổ động viên đã khiến bóng đá quốc gia này chìm vào hỗn loạn. Tuy nhiên, sự thay đổi bắt đầu được tạo dựng khi Erick Thohir, nhà doanh nghiệp từng sở hữu câu lạc bộ Inter Milan và DC United, đảm nhận vị trí chủ tịch Liên đoàn Bóng đá Indonesia (PSSI).
Dù khởi đầu nhiệm kỳ ông Thohir gặp khó khi Indonesia bị FIFA thu hồi quyền đăng cai VCK U-20 World Cup 2023 do tranh cãi chính trị liên quan tới việc từ chối cho đội tuyển Israel tham gia, nhưng những nỗ lực không ngừng để ổn định tình hình đã giúp đất nước này lấy lại uy tín. FIFA đã chuyển giao quyền đăng cai giải vô địch U-17 thế giới vào tháng 11 cùng năm cho Indonesia và giải đấu đã diễn ra thành công rực rỡ, mang lại luồng sinh khí mới cho nền bóng đá Đông Nam Á.
Trên hành trình tiến gần giấc mơ World Cup, chính sách nhập tịch cầu thủ được xem là bước ngoặt quan trọng nhất đối với đội tuyển Indonesia. Khi FIFA quyết định mở rộng số lượng đội tham dự lên 48 đội, hy vọng vào những thị trường tiềm năng như Trung Quốc hay Ấn Độ được đặt cao. Tuy nhiên, Indonesia – quốc gia đông dân thứ tư thế giới với lòng đam mê bóng đá mãnh liệt – nổi lên như một nhân tố thú vị và thực tế hơn cả. Đội tuyển quốc gia đã lọt vào nhóm 12 đội cuối cùng khu vực châu Á sau chiến dịch vòng loại đầy cảm hứng với những chiến thắng đáng chú ý trước các đối thủ mạnh gồm Ả Rập Xê Út, Trung Quốc và Bahrain.
Bí quyết thành công nằm ở chiến lược chiêu mộ cầu thủ nhập tịch có gốc gác Indonesia sinh sống tại châu Âu, đặc biệt là Hà Lan – đất nước từng là thuộc địa của Indonesia. Có giai đoạn, đội hình xuất phát của họ bao gồm tới 8 hoặc 9 cầu thủ nhập tịch, giúp nâng cao đáng kể chất lượng chuyên môn và kinh nghiệm thi đấu quốc tế.
HLV Patrick Kluivert được kỳ vọng sẽ dẫn dắt Indonesia đến World Cup.
Để phù hợp với hình ảnh mới của đội tuyển có nhiều cầu thủ gốc Hà Lan và giao tiếp bằng tiếng Hà Lan cùng tiếng Anh, huyền thoại bóng đá Hà Lan Patrick Kluivert được bổ nhiệm làm huấn luyện viên trưởng đầu năm nay. Mặc dù thành tích trên băng ghế chỉ đạo chưa thực sự nổi bật nhưng ông được kỳ vọng sẽ là người thích hợp để khai thác tối đa tiềm năng của tập thể đa ngôn ngữ này.
Thử thách cuối cùng trước mắt Indonesia là vòng play-off ba đội với Ả Rập Xê Út và Iraq để giành vé trực tiếp dự World Cup tại Bắc Mỹ. Tuy nhiên thể thức thi đấu khá bất lợi khi tất cả trận đấu đều diễn ra trên sân khách tại Saudi Arabia. Trong khi đội chủ nhà được nghỉ dưỡng sức kéo dài lên tới sáu ngày thì Indonesia phải thi đấu hai trận chỉ trong vòng ba ngày – một áp lực cực lớn về thể lực lẫn tinh thần.
Mặc dù đội tuyển quốc gia đang có bước tiến vượt bậc nhưng giải đấu trong nước – Giải BRI Super League – vẫn còn đối mặt nhiều thách thức. Hiện giải này được xếp hạng thứ 25 châu Á và đứng thứ sáu ở khu vực Đông Nam Á. Một trong những vấn đề lớn nhất vẫn chưa được giải quyết triệt để là lệnh cấm cổ động viên đội khách đến sân kể từ thảm họa Kanjuruhan năm 2022. FIFA từng có ý định dỡ bỏ lệnh cấm nhưng đã thay đổi quyết định sau khi chứng kiến cổ động viên Persib Bandung đốt pháo sáng và sử dụng pháo nổ trong trận đấu cuối mùa vừa qua.
Bên cạnh đó, tình trạng trả lương chậm hoặc nợ lương vẫn còn xảy ra tại một số câu lạc bộ trong hệ thống giải quốc nội Indonesia. Điều này cho thấy tuy bóng đá nước nhà đang có dấu hiệu hồi sinh mạnh mẽ trên đấu trường quốc tế nhờ chính sách xây dựng đội tuyển nhập tịch bài bản và sự lãnh đạo mới đầy tâm huyết, nhưng những vấn đề nội tại cần tiếp tục được cải thiện để tạo nền móng vững chắc lâu dài.
Việc giành quyền tham dự World Cup không chỉ đơn thuần là thành tích thể thao mà còn mang ý nghĩa tinh thần to lớn đối với bóng đá Indonesia sau ba năm đầy đau thương kể từ thảm kịch Kanjuruhan. Đây sẽ là minh chứng rõ nét cho sự tiến bộ không ngừng nghỉ và mở ra một chương mới rực rỡ cho một trong những nền bóng đá cuồng nhiệt nhất hành tinh cũng như góp phần thay đổi diện mạo của bóng đá khu vực vốn từng bị xem như điểm trũng trong nhiều năm qua.
