Crystal Palace
Năm 2021, ba sinh viên ngành kỹ thuật với niềm đam mê chơi game Football Manager đã mang đến một giải pháp chuyển nhượng cầu thủ dựa trên dữ liệu thống kê chưa từng có tại Na Uy. Ý tưởng độc đáo này xuất phát từ niềm cảm hứng trong thời gian phong tỏa vì dịch Covid-19, khi Lars Gundersen cùng các cộng sự hình thành nền tảng phân tích dữ liệu chuyên sâu, giúp đội bóng Bodo/Glimt tìm kiếm tài năng và tối ưu công tác chiêu mộ.
Lúc đó, Gundersen còn là sinh viên kỹ thuật ở Oslo, cùng nhóm bạn thường trải nghiệm các trận đấu mô phỏng quản lý bóng đá, chọn những đội bóng nhỏ để dẫn dắt họ tiến xa tại Champions League. Dữ liệu trong Football Manager vốn là bản tái hiện chi tiết thực tế về cầu thủ và câu lạc bộ toàn cầu. Lấy cảm hứng từ đó, nhóm đã xây dựng một nền tảng tương tự nhưng dành riêng cho thị trường chuyển nhượng dựa trên khả năng tích hợp số liệu và phân tích chuyên môn sâu.
Lars Gundersen cùng các cộng sự trong ê-kíp dữ liệu Fokus trợ giúp công tác tuyển mộ cầu thủ cho Bodo/Glimt.
Năm năm trôi qua, ứng dụng mang tên Fokus chính thức trở thành công cụ thay đổi cách thức vận hành chuyển nhượng của Bodo/Glimt cũng như nhiều câu lạc bộ Na Uy khác. Thành công vang dội của Bodo/Glimt tại Champions League mùa này, với những chiến thắng trước Man City, Atletico Madrid, Inter Milan và gần nhất là Sporting Lisbon ở vòng 1/8, phần lớn được ghi nhận nhờ vào việc áp dụng nền tảng dữ liệu tiên tiến này.
Fokus không chỉ đơn thuần cung cấp thông tin cầu thủ mà còn tích hợp phân tích tài chính và chiến lược nhằm đưa ra các quyết định chuyển nhượng chính xác hơn. Ban lãnh đạo Bodo/Glimt thể hiện tầm nhìn chiến lược khi đầu tư 25% cổ phần vào Fokus từ năm 2021, đồng thời tạo điều kiện để dự án phát triển mạnh mẽ bên cạnh việc nâng cao chất lượng đội hình.
Faris Moumbagna từng là cầu thủ vô danh trước khi được Bodo/Glimt phát hiện qua Fokus.
Trên nền tảng này, các cầu thủ được đánh giá dựa trên hiệu quả thực tế từng hành động trên sân thay vì chỉ số thống kê truyền thống như số đường chuyền hay pha tắc bóng. Thuật toán của Fokus loại bỏ những hành động không đem lại lợi ích cụ thể cho đội hình. Nhờ vậy, hệ thống tự động phát hiện ra những mục tiêu bị đánh giá thấp nhưng phù hợp phong cách chơi và chiến thuật CLB.
Kasper Hogh trong trận đấu giữa Bodo/Glimt và Inter Milan tại vòng play-off Champions League.
Hiện nay, Fokus được vận hành bởi nhóm sáng lập trẻ tuổi tại Oslo và phục vụ khoảng 30 câu lạc bộ khắp châu Âu, tập trung chủ yếu vào khu vực Scandinavia và cả bóng đá nữ. Trên giải VĐQG Na Uy Eliteserien, 13 trong số 16 đội bóng sử dụng nền tảng này nhằm tối ưu hóa quá trình tuyển chọn và phát triển cầu thủ theo hướng khoa học, bài bản.
Giao diện phiên bản webb của nền tảng Fokus.
Điểm đặc biệt của nền tảng nằm ở triết lý hợp tác cởi mở nhưng vẫn bảo mật chiến lược riêng giữa các CLB. Mỗi đội đều có đội ngũ tuyển trạch độc lập cùng ngân sách khác nhau, không truy cập được vào dữ liệu chiến lược đối phương. Fokus xoay quanh ba tính năng chính gồm hệ thống cảnh báo tự động tìm kiếm cầu thủ phù hợp, công cụ lập kế hoạch đội hình cho kỳ chuyển nhượng và hệ thống quản lý tài chính giám sát chi phí lương cũng như phí mua bán.
Chiến lược của Bodo/Glimt tập trung phát triển những tài năng trẻ nội địa chất lượng cao thông qua sàng lọc chặt chẽ bằng dữ liệu. Trong đội hình xuất phát ở trận đấu với Inter Milan tại vòng play-off Champions League gần đây có tới 9 cầu thủ người Na Uy – con số này tiếp tục được duy trì trong màn so tài với Sporting Lisbon. Những cái tên như Daniel Bassi (trước đó thuộc Tromso), Sondre Auklend (Viking) hay Magnus Riisnaes (Valerenga) đều đã được phát hiện nhờ nền tảng phân tích tiên tiến này.
Một ví dụ điển hình khác là tiền đạo Faris Moumbagna. Trước khi gia nhập Cremonese chơi ở Serie A hiện nay, anh từng được tìm thấy qua Fokus khi còn khoác áo Kristiansund tại Na Uy do sở hữu tỷ lệ rê dắt bóng thành công rất cao. Sau một mùa giải ghi tới 24 bàn thắng, Bodo/Glimt đã bán anh cho Marseille với mức phí hơn 9 triệu USD – thương vụ có giá trị đứng thứ sáu trong lịch sử giải vô địch quốc gia Na Uy.
Với ngân sách hạn chế so với nhiều giải đấu hàng đầu châu Âu, các câu lạc bộ Na Uy buộc phải suy nghĩ sáng tạo để cạnh tranh hiệu quả. Giải pháp mà Fokus mang lại giúp họ tiết kiệm đáng kể chi phí và rút ngắn thời gian tuyển chọn bằng cách giảm bớt những chuyến khảo sát không cần thiết. Tuy nhiên quyết định cuối cùng vẫn thuộc về ban huấn luyện và bộ phận tuyển trạch khi họ trực tiếp đánh giá thực tế bên ngoài sân cỏ.
“Chúng tôi cung cấp nền tảng phân tích dữ liệu hỗ trợ lựa chọn tối ưu nhưng không thay thế con mắt chuyên môn của các tuyển trạch viên,” Lars Gundersen chia sẻ. “Mọi thông tin đều đến từ một công ty chuyên trách về dữ liệu có tên Impact để đảm bảo độ tin cậy cao nhất.” Giao diện trực quan của Fokus cho phép quản lý từ sơ đồ thi đấu đến tài chính và theo dõi sự phát triển của cầu thủ trẻ một cách dễ dàng.
“Thời gian phong tỏa đại dịch là lúc tôi dành nhiều giờ chơi Football Manager xây dựng đội hình yêu thích,” CEO của Fokus nhớ lại. “Giờ đây đam mê ấy đã biến thành thực tiễn giúp ngay cả những câu lạc bộ nhỏ cũng có thể cạnh tranh bình đẳng với các ông lớn.” Nhờ sự hỗ trợ từ nền tảng này, Bodo/Glimt đang tiến gần hơn đến mục tiêu trở thành phiên bản “Athletic Bilbao của Na Uy” – ưu tiên nuôi dưỡng nhân tài địa phương để tạo nên đội bóng mạnh bền vững.
Hiện tại tại Champions League, ‘The Super Team’ không ngừng làm nên bất ngờ mang tính lịch sử với chuỗi chiến thắng thuyết phục trước nhiều tên tuổi lớn. Sau màn hủy diệt Sporting Lisbon 3-0 ở lượt đi vòng 1/8 trên sân nhà Aspmyra Stadion ngày 12 tháng 3 vừa qua, cửa vào tứ kết đang rộng mở trước mắt họ – minh chứng rõ nét cho sức mạnh đến từ việc ứng dụng công nghệ trò chơi điện tử vào thực tế bóng đá chuyên nghiệp.
