Crystal Palace
Tổng công ty Đường sắt Indonesia, Kereta Api Indonesia (KAI), đang ưu tiên thay thế các toa tàu cũ do Nhật Bản sản xuất trên tuyến tàu điện ngoại ô Jakarta bằng những mẫu mới được sản xuất tại Trung Quốc và Indonesia. Quyết định này diễn ra sau khi một nhà thầu Nhật Bản bị loại khỏi gói thầu do mức giá đề xuất cao hơn nhiều so với đối thủ Trung Quốc. Việc chuyển đổi đội tàu nhằm mục tiêu nâng cấp và hiện đại hóa hệ thống vận tải đông khách nhất quốc gia này, phục vụ hơn 1 triệu lượt hành khách mỗi ngày.
KAI đã chính thức vận hành 11 toa tàu do nhà sản xuất Trung Quốc cung cấp và vừa đặt hàng thêm 16 đoàn tàu mới được lắp ráp trong nước bởi công ty Industri Kereta Api (INKA). Trong số đó, hai đoàn tàu đầu tiên đã đi vào hoạt động từ tháng 12 năm ngoái, còn lại dự kiến sẽ được hoàn thành trước tháng 7 năm nay. Đây là bước đi chiến lược nhằm đáp ứng yêu cầu phát triển và tăng lượng phương tiện vận chuyển song song với chính sách hạn chế nhập khẩu toa tàu đã qua sử dụng từ năm 2020, tiến tới cấm hoàn toàn từ 2023 để khuyến khích sản xuất nội địa.
Tàu điện ngoại ô Jakarta phục vụ hàng triệu hành khách mỗi ngày
Tuyến tàu điện ngoại ô Jakarta vốn nổi tiếng với những toa tàu Nhật cũ kỹ từ thập niên 1970-1980 vẫn còn hoạt động, chủ yếu là các dòng 205 của JR East và dòng 6000 của Tokyo Metro. Những toa tàu này vẫn giữ nguyên nhiều chi tiết nội thất như quạt trần và bảng chỉ dẫn tiếng Nhật, trở thành điểm đến thú vị cho các du khách Nhật muốn trải nghiệm hay chụp ảnh. Tuy nhiên, theo kế hoạch nâng cấp, phần lớn những toa tàu này sẽ bị loại biên dần để thay thế bằng các mẫu tàu mới hiện đại hơn.
Theo thông tin từ tạp chí chuyên ngành nhanh chóng nắm bắt tình hình, bên cạnh toa tàu Trung Quốc đã vận hành, KAI đang lên kế hoạch mua tổng cộng khoảng 30 đoàn tàu mới đến năm 2027. Công ty mẹ KAI cũng vừa nhận thêm khoản vốn đầu tư lên tới gần 108 triệu USD từ chính phủ cùng các nguồn khác, nhằm tài trợ cho việc đổi mới phương tiện chạy tuyến đường sắt ngoại ô Jakarta.
Việc không chọn nhà thầu Nhật Bản trong đợt đấu thầu vừa qua chủ yếu do mức giá quá cao mà doanh nghiệp Nhật đề xuất. Điều này gây ra không ít tiếc nuối trong cộng đồng người dân và những người yêu thích chất lượng bền bỉ của toa tàu Nhật. Họ cho rằng dù giá cao nhưng độ bền và trải nghiệm mà các toa tàu Nhật mang lại là điều khó có thể thay thế trong ngắn hạn.
Chính sách thúc đẩy ngành công nghiệp nội địa của Indonesia đã làm thay đổi đáng kể cơ cấu đội xe lửa. Từ khi bắt đầu nhập khẩu toa cũ từ Nhật Bản vào năm 2000 với sự chuyển giao miễn phí dòng tàu 6000 của Tokyo Metro, Indonesia liên tục nhập khẩu thêm nhiều mẫu tàu Nhật bền bỉ với chi phí hợp lý để đáp ứng nhu cầu đi lại ngày càng tăng. Ngoài ra, mối quan hệ hợp tác kỹ thuật được thiết lập từ năm 2014 giữa KAI và nhà vận hành JR East giúp việc bảo dưỡng, kiểm định và nâng cấp các toa tàu cũ diễn ra hiệu quả, góp phần duy trì chất lượng dịch vụ ổn định và tạo dựng niềm tin vững chắc cho hành khách.
Nhiều người dân sinh sống tại Jakarta vẫn bày tỏ sự yêu thích đặc biệt đối với các toa tàu Nhật Bản dù chúng đã thuộc diện cổ điển. Sinh viên Abimanyu chia sẻ rằng với việc bảo trì tốt thì những chiếc tàu này vẫn giữ được chất lượng điều hòa mát lạnh và hiếm khi gặp hỏng hóc. Trong khi đó, học sinh Muhammad Octavian mong muốn tương lai đội xe lửa ngoại ô Jakarta sẽ tiếp tục có sự góp mặt của các toa tàu do Nhật sản xuất bởi độ bền và độ tin cậy lâu dài đã được chứng minh qua thời gian.
Có thể thấy quyết định lựa chọn toa tàu Trung Quốc thay vì nhà thầu Nhật không chỉ ảnh hưởng đến kỹ thuật vận hành mà còn tác động sâu sắc đến cảm xúc của người dân địa phương – những người từng gắn bó mật thiết với những chuyến đi quen thuộc bằng những đoàn tàu đầy kỷ niệm. Dù vậy, xu hướng chuyển sang các giải pháp hiện đại và tận dụng khả năng sản xuất trong nước đang dần trở thành ưu tiên hàng đầu nhằm đảm bảo sự phát triển bền vững cho hệ thống giao thông công cộng ở Indonesia.
