Trận thua nặng nề 1-4 trước Na Uy đã đánh dấu một bước ngoặt quan trọng trong hành trình giành vé đến World Cup 2026 của tuyển Italy. Không chỉ đơn thuần là thất bại về mặt tỷ số, đây còn là cú sốc tinh thần lớn khi đội bóng áo thiên thanh lần thứ ba liên tiếp phải chinh chiến ở vòng play-off. Vấn đề không nằm ở sự thiếu hụt kỹ năng hay chiến thuật mà chính là cuộc chiến nội tại trong tâm lý các cầu thủ, khiến họ trở thành đối thủ lớn nhất của chính mình.
Ngay từ hiệp đầu tiên của trận đấu tại San Siro, Italy đã thể hiện bộ mặt tích cực dưới thời huấn luyện viên Gennaro Gattuso với sơ đồ 3-5-2 có tổ chức chặt chẽ và đa dạng trong các đợt tấn công. Francesco Pio Esposito, chân sút trẻ đầy tiềm năng của Inter Milan, đã khẳng định vị thế bằng bàn mở tỷ số sắc nét, đánh bại sự hoài nghi khi Erling Haaland từng không biết đến anh. Tuy nhiên, đó chỉ là khoảnh khắc lóe sáng ngắn ngủi giữa một màn trình diễn đầy biến động.
Hiệp hai chứng kiến sự sụp đổ chóng vánh của Italy khi Na Uy tăng cường sức ép và tận dụng tối đa những sai lầm phòng ngự của đối thủ. Các bàn thắng liên tiếp từ Antonio Nusa, cú đúp của Haaland và pha lập công cuối cùng của Strand Larsen không chỉ làm thay đổi hoàn toàn cục diện trận đấu mà còn phơi bày sự mong manh về mặt tinh thần của Azzurri. Sai lầm cá nhân như tình huống của Bastoni và Mancini trở nên nổi bật hơn bao giờ hết, phản ánh sự mất tập trung nghiêm trọng ngay trên sân nhà.
Tuyên bố của thủ thành Gianluigi Donnarumma về việc đội bóng “ngừng chơi” trong hiệp hai đã làm nổi bật vấn đề tâm lý trầm trọng. Gattuso cũng thừa nhận rằng các cầu thủ đã để nỗi sợ che mờ bản thân khi bị dồn vào thế khó khăn, điều trái ngược hoàn toàn với hình ảnh cần có ở một đội tuyển từng 4 lần vô địch thế giới.
Sự mâu thuẫn này chính là nghịch lý lớn nhất dưới triều đại Gattuso. Nhà cầm quân người Ý vốn được kỳ vọng sẽ truyền lửa chiến đấu dựa trên tinh thần thép từng làm nên tên tuổi ông thời còn thi đấu, nhưng cái gọi là “grinta” ấy lại biến mất khi đứng trước áp lực thật sự. Những màn trình diễn đầy hứa hẹn trước đó không đủ để che lấp điểm yếu sâu xa: đội hình thiếu sự cân bằng và dễ bị tổn thương khi gặp đối thủ mạnh thực sự.
Với việc phải bước vào vòng play-off lần thứ ba liên tiếp, người hâm mộ Italy không khỏi liên tưởng đến những ký ức đau thương năm 2017 và 2022, khi họ cũng bị loại bởi các đối thủ được xem là kém danh tiếng hơn. Đáng chú ý là tâm lý lo sợ thất bại đang trở thành rào cản lớn nhất mà Azzurri phải vượt qua nếu muốn trở lại với đẳng cấp vốn có.

Italy sẽ phải vượt qua ám ảnh tâm lý của chính họ trước khi vượt qua các đối thủ hữu hình ở play-off
Tính đến thời điểm hiện tại, Italy vẫn có khoảng 130 ngày chuẩn bị cho trận bán kết play-off dự kiến diễn ra vào ngày 26/3/2026. Dù thất bại vừa qua gây sốc, nó cũng giúp phơi bày rõ ràng hơn những điểm cần khắc phục, đặc biệt là khía cạnh tinh thần thi đấu. Đội bóng cần tái hiện lại hình ảnh kiên cường như trong hiệp một tại San Siro để tránh tiếp tục vấp ngã trước áp lực tâm lý.
Huấn luyện viên Gattuso đã gửi lời xin lỗi tới người hâm mộ, nhưng màn trình diễn thuyết phục trên sân mới là câu trả lời thuyết phục nhất cho những hoài nghi đang bao quanh đội tuyển. Việc không vượt qua vòng play-off không còn có thể biện minh bằng yếu tố khách quan như vận may hay đối phương quá mạnh mà sẽ nằm ở chính khả năng chinh phục thử thách nội tại của Italy.
Các đối thủ play-off của Italy là ai?
Sau thất bại đáng tiếc trước Na Uy, Italy đang hướng mọi sự chú ý đến lễ bốc thăm vòng play-off World Cup 2026 được tổ chức tại Zurich vào ngày 20/11 tới đây. Các trận đấu then chốt sẽ diễn ra vào cuối tháng Ba năm sau, gồm hai vòng bán kết và chung kết.
Là một trong những đội hạt giống hàng đầu (Pot 1), Italy sẽ được thi đấu trận bán kết ngay trên sân nhà, đồng nghĩa với việc tránh được những đối thủ mạnh khác trong nhóm hạt giống như Thổ Nhĩ Kỳ, Ukraine hay Ba Lan.
Trong lượt bán kết đầu tiên, Azzurri sẽ đối mặt với một đội thuộc Pot 4 – nhóm bao gồm các đội có thành tích tốt tại Nations League hoặc bị rớt xuống từ nhóm cao hơn. Những ứng viên nổi bật gồm Thụy Điển, Romania và Bắc Ireland. Tên tuổi còn lại sẽ được xác định giữa Bắc Macedonia và Xứ Wales sau trận tranh vé quyết định.
Không thể bỏ qua những kỷ niệm cay đắng từ quá khứ với sự hiện diện của Thụy Điển và Bắc Macedonia – những đội từng khiến Italy phải nhận trái đắng năm 2017 và 2022.
Nếu vượt qua vòng bán kết, Italy sẽ bước vào trận chung kết play-off gặp đội thắng ở nhánh đấu còn lại với các ứng viên đáng gờm như Scotland, Slovakia hoặc Cộng hòa Czech.