SEA Games 33
Crystal Palace
Một nam thanh niên 28 tuổi tại TP.HCM đã phải trải qua ca phẫu thuật khẩn cấp do gãy trật cổ chân nghiêm trọng sau khi chơi pickleball liên tục trong vòng gần 4 tiếng đồng hồ. Sự việc này đặt ra lời cảnh báo về mức độ rủi ro tiềm ẩn trong môn thể thao đang ngày càng phổ biến, nhất là khi người chơi luyện tập với cường độ cao và thời gian kéo dài mà không chú ý đến kỹ thuật cũng như các biện pháp phòng tránh chấn thương.
Chấn thương cổ chân nghiêm trọng
Anh P.Đ.C., người vốn có thói quen tập thể thao đều đặn, cho biết anh đã tham gia buổi tập pickleball kéo dài gần 4 giờ đồng hồ. Trong một tình huống di chuyển nhanh và đột ngột, anh bị trượt chân khiến cổ chân chịu lực xoắn mạnh và dẫn đến ngã xuống sân không thể đứng lên ngay lập tức. Khi được đưa đến Bệnh viện FV, các bác sĩ xác định bệnh nhân bị gãy trật cổ chân ở mức độ phức tạp, bao gồm trật khớp chày – sên ra phía sau, gãy một phần ba xương chày và đứt hoàn toàn hệ thống dây chằng quanh cổ chân. Tổn thương này khiến khớp bị mất vững hoàn toàn, đòi hỏi can thiệp y tế nhanh chóng và kỹ thuật cao để phục hồi.
Theo BS Nguyễn Tuấn Định, Khoa Chấn thương chỉnh hình Bệnh viện FV, đây là dạng chấn thương thường gặp ở những môn thể thao yêu cầu đổi hướng nhanh và di chuyển linh hoạt. Chấn thương gãy – trật kèm đứt dây chằng như trường hợp của anh C. rất nghiêm trọng và nếu không được điều trị đúng cách sẽ ảnh hưởng lâu dài đến khả năng vận động cũng như chất lượng sống của bệnh nhân.
Phẫu thuật tái tạo khớp cổ chân
Anh C. đã được chỉ định phẫu thuật tái tạo lại toàn bộ cấu trúc cổ chân bằng kỹ thuật khóa gọng xương chày – mác bằng chỉ thay vì dùng vít cố định truyền thống. Phương pháp mới giúp khớp phục hồi ổn định hơn, giảm thiểu nguy cơ biến chứng sau mổ và cho phép người bệnh tập vận động chủ động sớm hơn. Đặc biệt, việc không cần tháo dụng cụ kim loại quá sớm còn hạn chế khả năng gãy lại hoặc lệch khớp trong quá trình hồi phục. Đây được đánh giá là kỹ thuật tiên tiến và tối ưu dành cho những trường hợp gãy – trật cổ chân phức tạp như trên.
Sau phẫu thuật, anh C. bắt đầu quá trình vật lý trị liệu chuyên sâu tại bệnh viện để lấy lại chức năng vận động bình thường cho cổ chân. Các bác sĩ tại đây nhấn mạnh rằng thời gian hồi phục kéo dài tối thiểu 3 tháng mới có thể đi lại bình thường và ít nhất 4–6 tháng mới đủ sức khỏe để trở lại luyện tập thể thao đòi hỏi cường độ cao.
Việc kiên trì thực hiện bài tập vật lý trị liệu đúng phương pháp đóng vai trò quyết định đến kết quả điều trị, chiếm tới 50%. Nếu bỏ dở hoặc áp dụng sai kỹ thuật dễ dẫn đến các biến chứng như cứng khớp, teo cơ, mất vững cổ chân hay thậm chí gây ra chấn thương tái phát. Ngoài ra, việc tự ý tháo các dụng cụ cố định trước thời gian quy định cũng làm tăng nguy cơ gãy xương lại hoặc lỏng khớp, thường các thiết bị này cần giữ lại từ 2–3 năm trước khi cân nhắc tháo bỏ.
Dù được xem là môn thể thao nhẹ nhàng nhưng cùng với sự phổ biến nhanh chóng của pickleball, các khoa chấn thương tại các bệnh viện đã ghi nhận sự gia tăng đáng kể số ca tổn thương liên quan đến môn này. Bao gồm bong gân, rách gân cơ, tổn thương dây chằng, trật khớp và cả những trường hợp gãy xương do lực xoắn mạnh khi đổi hướng đột ngột.
Pickleball đòi hỏi người chơi phải có phản xạ nhanh nhạy cùng khả năng di chuyển ngang liên tục và thực hiện các pha phanh gấp, tăng tốc bất ngờ. Những yếu tố này dễ gây ra chấn thương nếu người chơi không chuẩn bị kỹ càng trước buổi tập hoặc thi đấu. Những nguyên nhân chính thường gặp là khởi động chưa đủ kỹ lưỡng, luyện tập quá lâu gây mệt mỏi tích tụ, di chuyển sai tư thế kỹ thuật hoặc sử dụng giày dép không phù hợp với đặc tính môn thể thao.
Cảnh báo về những rủi ro của chấn thương cổ chân
Bác sĩ Nguyễn Tuấn Định cảnh báo nhiều người trẻ chủ quan với những dấu hiệu ban đầu của chấn thương cổ chân, tự ý điều trị tại nhà dẫn đến biến chứng kéo dài khó chữa khỏi hoàn toàn. Gãy xương tuy dễ phát hiện qua X-quang nhưng tổn thương dây chằng cần siêu âm hoặc MRI mới nhìn thấy rõ. Nếu bỏ sót những tổn thương này sẽ gây ra tình trạng lỏng khớp mạn tính khiến bệnh nhân khó có thể trở lại vận động mạnh một cách an toàn.
Người chơi pickleball nên đi khám chuyên khoa kịp thời khi có triệu chứng đau kéo dài hơn 3–4 tuần, sưng tấy dai dẳng vùng cổ chân hoặc cảm giác lỏng lẻo mất vững khớp. Ngoài ra, khó chịu khi đổi hướng chạy hay bật nhảy cũng là những dấu hiệu cần lưu ý không nên xem thường.
Trường hợp của anh P.Đ.C là lời nhắc nhở quan trọng rằng dù pickleball mang tính giải trí cao và thu hút lượng lớn người trẻ tham gia nhưng luôn tiềm ẩn nguy cơ chấn thương nặng nếu tập luyện không khoa học hay quá sức. Việc chuẩn bị kỹ càng từ khâu khởi động đầy đủ, tuân thủ kỹ thuật di chuyển đúng tư thế cùng lựa chọn trang phục phù hợp sẽ là chìa khóa giúp bảo vệ bản thân trước những tai nạn đáng tiếc có thể khiến người chơi phải nghỉ thi đấu trong thời gian dài.
