Atalanta trở thành đại diện duy nhất của Serie A góp mặt ở vòng 1/8 Champions League sau khi giành chiến thắng nhọc nhằn trước Dortmund với bàn thắng trên chấm phạt đền ở phút 98 của Lazar Samardzic. Tuy nhiên, khoảnh khắc này chỉ như một tia sáng nhỏ giữa bức tranh u ám của bóng đá Italy trên đấu trường châu lục. Trong khi Atalanta chắt chiu cơ hội đi tiếp, các ông lớn khác của Serie A lại phải đối mặt với những thất bại đáng ngỡ ngàng.
Tại sân San Siro, Inter Milan dẫn đầu Serie A với khoảng cách 10 điểm nhưng bị loại khỏi Champions League bởi Bodo/Glimt – đội bóng Na Uy đang trong giai đoạn tiền mùa giải và lần đầu tiên góp mặt ở sân chơi danh giá này. Trước trận đấu, Inter đã mời hai huyền thoại Ronaldo Nazario và Christian Vieri – biểu tượng của thời kỳ hoàng kim Serie A – xuất hiện để tiếp thêm động lực, song kết quả cuối cùng lại là cú sốc lớn với người hâm mộ. Juventus cũng không thể vượt qua vòng play-off dù chiến đấu kiên cường đến hiệp phụ với chỉ 10 người trên sân và chịu thất bại chung cuộc 5-7 trước Galatasaray. Napoli, nhà đương kim vô địch Serie A, cũng bị loại ngay từ vòng bảng còn AC Milan không tham dự các cúp châu Âu mùa này.

Ronaldo Nazario và Christian Vieri trước trận Inter Milan thua Bodo/Glimt 1-2 ở lượt về vòng play-off Champions League trên sân San Siro, Milan, Italy tối 24/2.
Ngoài Champions League, những đại diện Italia tại Europa League như Bologna và Roma vẫn giữ được hy vọng đi tiếp nhưng lại không có nhiều dấu hiệu tích cực. Trong khi đó, Fiorentina chỉ đứng thứ 15 ở vòng bảng Conference League và phải trải qua loạt trận play-off khá cam go với Jagiellonia Bialystok mới giành vé vào vòng 1/8. Thậm chí nguy cơ của bóng đá Italy còn lan rộng đến cấp độ đội tuyển quốc gia. Đội bóng từng bốn lần vô địch World Cup hiện phải thi đấu ở vòng play-off để giành vé tham dự ngày hội bóng đá lớn nhất hành tinh, nhiều khả năng sẽ vắng mặt lần thứ ba liên tiếp.

Các cầu thủ Bodo/Glimt mừng sau khi loại Inter Milan ngay tại San Siro.
Một trong những nguyên nhân then chốt khiến bóng đá Italy thất thế so với các quốc gia khác là nhịp độ thi đấu quá chậm. Cựu huấn luyện viên Fabio Capello nhận xét rằng các đội bóng Serie A thường chơi thiếu tốc độ và không đủ sức ép mạnh mẽ để đối phó với những đối thủ có chiến thuật pressing nhanh cùng lối chơi trực diện. Các số liệu thống kê từ Sky Sports cho thấy tốc độ triển khai bóng trong các trận đấu của Serie A chỉ xếp trên Ligue 1 trong năm giải đấu hàng đầu châu Âu. Ngược lại, giải Ngoại hạng Anh đã nâng cao rõ rệt tốc độ thi đấu trong vòng một năm qua, giúp sáu đội bóng Anh đồng loạt tiến sâu ở Champions League.
Tốc độ thi đấu kém còn kéo theo bài toán chất lượng lực lượng cầu thủ và mức đầu tư hạn chế của các đội bóng Italy. Mùa hè năm 2025 chứng kiến thương vụ đắt giá nhất Serie A là việc AC Milan chi tới 48 triệu USD để chiêu mộ Christopher Nkunku từ Chelsea. Đồng thời, nhiều CLB lớn buộc phải dựa vào những ngôi sao đã quá tuổi như Luka Modric (40 tuổi), Kevin de Bruyne hay Jamie Vardy để duy trì sức cạnh tranh. AC Milan đặt niềm tin vào Modric cho vai trò kiến tạo chủ chốt trong khi Juventus sử dụng cầu thủ ít tên tuổi như Lloyd Kelly – người từng bị truất quyền thi đấu ở lượt về vòng play-off Champions League – trong đội hình chính thức. Sự sa sút của mặt bằng cầu thủ thể hiện rõ nét qua việc Davide Frattesi gần đây từ ứng viên chuyển sang Nottingham Forest trở thành trụ cột nhưng vẫn không thể giúp đội nhà tránh khỏi thất bại trước Bodo/Glimt.

Kevin de Bruyne (giữa) chấn thương sau khi ghi bàn phạt đền trận Napoli gặp Inter Milan trên sân Diego Armando Maradona, Naples, Italy.
Bên cạnh xu hướng phụ thuộc vào các cầu thủ lớn tuổi, bóng đá Italy đang thiếu hụt nghiêm trọng lớp kế cận tài năng trẻ. Từ tháng 6 năm 2025 đến nay, chỉ có duy nhất tiền đạo 20 tuổi Pio Esposito của Inter được ra sân cho đội tuyển quốc gia Italy trong khi tuyển Anh trao cơ hội cho hơn một chục cầu thủ dưới 24 tuổi cùng kỳ. Theo thống kê từ CIES Football Observatory, tỷ lệ thời gian thi đấu của các cầu thủ trẻ dưới 21 tuổi ở Serie A chỉ đạt mức 1,9% tổng số phút thi đấu mùa giải vừa qua – con số thấp thứ hai trong số 50 giải vô địch quốc gia hàng đầu thế giới, chỉ hơn UAE Pro League. Hơn nữa, Italy cũng tụt hạng về số lượng cầu thủ xuất ngoại phát triển sự nghiệp khi chỉ có hơn 400 người ra nước ngoài giai đoạn 2020-2025, đứng thứ 24 toàn cầu và thấp hơn cả Mỹ hay Nhật Bản.
Ngoài ra, lối chơi chiến thuật trong bóng đá Italy được đánh giá vẫn mang tính bảo thủ hơn so với xu hướng đổi mới tại các giải đấu khác. Trong khi các huấn luyện viên nổi tiếng như Max Allegri hay Antonio Conte liên tục luân phiên nắm quyền tại những CLB lớn Serie A thì việc thay đổi nhân sự chủ yếu diễn ra nội bộ mà ít có sự tiếp nhận tư tưởng mới bên ngoài. Ví dụ điển hình là Atalanta thay thế Gian Piero Gasperini bằng Raffaele Palladino từ Fiorentina còn Inter bổ nhiệm Christian Chivu thay Simone Inzaghi đều là những lựa chọn quen thuộc trong hệ thống nội bộ Serie A. Ngược lại, câu lạc bộ Como dưới sự dẫn dắt của Cesc Fabregas hay Parma với Carlos Cuesta – trợ lý từng làm việc cùng Mikel Arteta ở Arsenal – cho thấy tiềm năng tiến bộ nhờ áp dụng chiến thuật hiện đại từ bên ngoài.

Edon Zhegrova và Filip Kostic thất vọng, còn Abdulkerim Bardakci và Mauro Icardi của Galatasaray mừng sau khi Juventus thua Galatasaray.
Cuối cùng nhưng không kém phần quan trọng là vấn đề cơ sở hạ tầng và tài chính còn tụt hậu rõ rệt so với các quốc gia khác tại châu Âu. Báo cáo Football Money League mới nhất của Deloitte không ghi nhận bất kỳ CLB nào từ Italy lọt vào top 10 đội giàu nhất lục địa già. Nguyên nhân chính là nguồn doanh thu lớn hiện nay đến từ việc khai thác vận hành sân vận động ngoài ngày thi đấu – mô hình mà các đội hàng đầu châu Âu như Tottenham tận dụng hiệu quả thông qua hợp tác với các giải thể thao khác như NFL. Tuy nhiên, đa phần sân vận động ở Italy đều lỗi thời và thiếu tiện nghi hiện đại phục vụ đa dạng hoạt động kinh doanh bên ngoài ngày thi đấu. Biểu tượng San Siro dù sở hữu truyền thống lâu đời nhưng cũng phải cải tạo để đáp ứng tiêu chuẩn mới và chưa thể sánh ngang với các công trình tân tiến khắp lục địa.
Dù Atalanta vẫn có thể đem lại một chút niềm hy vọng ngắn hạn cho Serie A nhưng nhìn tổng thể từ nhiều yếu tố bao gồm tốc độ thi đấu hạn chế, chất lượng cầu thủ suy giảm cùng thiếu hụt tài năng trẻ kế cận, tư duy chiến thuật bảo thủ cho đến nền tảng tài chính và hạ tầng tụt hậu khiến bóng đá Italy đang dần bị bỏ lại phía sau so với phần còn lại của châu Âu.