Crystal Palace
Tin tưởng vào sức mạnh công nghệ nội địa, Huawei đã dốc toàn lực cho HarmonyOS, một hệ điều hành được kỳ vọng sẽ phá vỡ thế độc tôn của Android và iOS. Khát vọng xây dựng một đế chế phần mềm riêng, thống trị không chỉ thị trường Trung Quốc mà còn vươn tầm toàn cầu, từng là mục tiêu đầy tham vọng của gã khổng lồ công nghệ này.
Sự trỗi dậy và những thách thức của HarmonyOS
Sự ra đời của HarmonyOS ban đầu được xem là một bước ngoặt, một lời tuyên chiến đầy mạnh mẽ với sự thống trị của Android và iOS. Huawei đặt mục tiêu tạo ra một hệ sinh thái phần mềm toàn diện, tương thích trên mọi thiết bị, từ điện thoại thông minh, máy tính bảng, đồng hồ thông minh cho đến các thiết bị nhà thông minh. Tham vọng ban đầu của Huawei là biến HarmonyOS thành hệ điều hành bản địa phổ biến nhất tại Trung Quốc, một thị trường khổng lồ với tiềm năng phát triển vô cùng lớn. Tuy nhiên, con đường chinh phục thị trường này đã gặp phải nhiều khó khăn bất ngờ.
Một trong những trở ngại lớn nhất mà HarmonyOS phải đối mặt chính là sự thiếu hụt các ứng dụng quy mô nhỏ. Những ứng dụng này, mặc dù không nổi bật như các ứng dụng lớn, nhưng đóng vai trò quan trọng trong việc tạo ra trải nghiệm người dùng toàn diện và phong phú. Sự vắng mặt của các ứng dụng nhỏ, phục vụ nhu cầu cụ thể của người dùng, đã tạo ra một khoảng trống lớn trong hệ sinh thái HarmonyOS, khiến người dùng cảm thấy thiếu thốn và khó có thể chuyển đổi hoàn toàn sang hệ điều hành này. Đây là một vấn đề nan giải mà Huawei cần phải giải quyết nhanh chóng để có thể cạnh tranh hiệu quả.
Bản HarmonyOS Next, ra mắt vào cuối năm 2024, đánh dấu một bước chuyển quan trọng nhưng cũng đầy rủi ro của Huawei. Việc ngừng hỗ trợ ứng dụng Android đồng nghĩa với việc tất cả các ứng dụng trên HarmonyOS phải được viết lại hoàn toàn. Mặc dù về lý thuyết, điều này giúp Huawei xây dựng hệ sinh thái độc lập, giảm phụ thuộc vào công nghệ Mỹ, nhưng nó lại tạo ra một rào cản lớn đối với các nhà phát triển. Việc phải đầu tư thời gian, công sức và tài chính để thiết kế lại ứng dụng từ đầu là một gánh nặng quá lớn đối với các nhà phát triển ứng dụng nhỏ và các doanh nghiệp vừa và nhỏ.
Thị phần của HarmonyOS đến cuối năm 2023 đạt khoảng 16% tại thị trường Trung Quốc, một con số đáng kể nhưng vẫn chưa đủ để cạnh tranh với Android và iOS trên toàn cầu. Trên phạm vi toàn cầu, thị phần của HarmonyOS chỉ dao động quanh 4%, một con số quá nhỏ bé so với hai đối thủ khổng lồ. Với một thị trường người dùng còn hạn chế như vậy, động lực đầu tư của các nhà phát triển nhỏ sẽ giảm đi đáng kể. Họ vẫn ưu tiên phát triển ứng dụng cho Android và iOS, nơi có hàng trăm triệu người dùng trên toàn thế giới.
Để thu hút các nhà phát triển, Huawei đã không ngừng nỗ lực. Công ty đã triển khai nhiều chương trình huấn luyện, cung cấp công cụ phát triển và hỗ trợ tài chính. Huawei nhấn mạnh rằng chỉ cần một lượng ứng dụng chủ chốt là đủ để giữ chân người dùng. Mục tiêu đặt ra là đạt 100.000 ứng dụng nội địa vào cuối năm 2025. Tuy nhiên, số lượng ứng dụng lớn chưa đủ để giải quyết vấn đề cốt lõi. Sự thiếu vắng các ứng dụng nhỏ, phục vụ các nhu cầu đặc thù, vẫn là một điểm yếu lớn của HarmonyOS.
Vai trò của các ứng dụng nhỏ, hay còn gọi là ứng dụng “lite” hoặc “mini”, trong hệ sinh thái di động hiện nay không thể phủ nhận. Chúng giúp tiết kiệm dung lượng, tăng tốc độ tải và đáp ứng các nhu cầu rất cụ thể của người dùng. Trên các nền tảng khác như WeChat hay Android, các ứng dụng “lite” rất phổ biến, đặc biệt là ở các thị trường mới nổi. Tuy nhiên, trên HarmonyOS, sự phát triển của nhóm ứng dụng này lại khá chậm chạp, tạo nên một sự thiếu hụt đáng kể trong trải nghiệm người dùng.
Sự thiếu hụt ứng dụng nhỏ trên HarmonyOS
Có nhiều nguyên nhân dẫn đến sự phát triển chậm chạp của các ứng dụng nhỏ trên HarmonyOS. Thứ nhất, công cụ phát triển của Huawei còn phức tạp và chưa thân thiện với các nhóm lập trình viên nhỏ. Thứ hai, mô hình “một ứng dụng chạy trên nhiều thiết bị” của HarmonyOS đòi hỏi nhà phát triển phải lập trình theo cấu trúc phức tạp, gây khó khăn cho các ứng dụng nhỏ. Thứ ba, HarmonyOS còn thiếu một hạ tầng thanh toán và tích hợp dịch vụ đồng bộ, khiến các mini app khó phát triển. Bên cạnh đó, yếu tố tâm lý và niềm tin cũng ảnh hưởng đến sự phát triển của HarmonyOS. Nhiều lập trình viên cho rằng phát triển ứng dụng cho HarmonyOS chỉ có ý nghĩa trong phạm vi thị trường Trung Quốc, trong khi chi phí đầu tư lại khá lớn.
Sự thiếu hụt ứng dụng trên HarmonyOS dẫn đến trải nghiệm người dùng bị hạn chế. Mặc dù các ứng dụng phổ biến vẫn có mặt, nhưng sự thiếu đa dạng về ứng dụng nhỏ tạo nên khoảng trống lớn, khiến nhiều người vẫn chưa sẵn sàng chuyển đổi hoàn toàn sang HarmonyOS. Đây không chỉ là vấn đề kỹ thuật, mà còn là vấn đề chiến lược. Sự thành công của Apple và Android một phần đến từ kho ứng dụng khổng lồ và đa dạng, đáp ứng mọi nhu cầu của người dùng. HarmonyOS cần phải tạo ra một môi trường phát triển dễ dàng hơn, thu hút nhiều nhà phát triển hơn, để có thể cạnh tranh hiệu quả.
Thách thức đối với Huawei càng lớn hơn trong bối cảnh thị trường toàn cầu ngày càng khắt khe. Các quy định về bảo mật, quyền riêng tư và minh bạch phần mềm ngày càng được siết chặt. Để vươn ra thị trường quốc tế, HarmonyOS không chỉ cần chứng minh về tính năng, mà còn phải đảm bảo về độ an toàn và sự tin cậy. Điều này đòi hỏi một hệ sinh thái ứng dụng đa dạng, phát triển bởi nhiều nhóm khác nhau, chứ không chỉ dựa vào các công ty lớn nội địa.
Mặc dù vậy, không thể phủ nhận nỗ lực của Huawei. Với hơn 16% thị phần smartphone tại Trung Quốc, HarmonyOS đang dần khẳng định vị thế của mình. Chính phủ Trung Quốc cũng xem HarmonyOS là một phần quan trọng trong chiến lược giảm phụ thuộc vào công nghệ Mỹ. Tuy nhiên, tương lai của HarmonyOS phụ thuộc rất nhiều vào khả năng giải quyết vấn đề “ứng dụng nhỏ”. Nếu Huawei tạo ra được một môi trường phát triển dễ dàng, chi phí thấp và đảm bảo nguồn thu nhập cho lập trình viên, hệ sinh thái HarmonyOS có thể phát triển mạnh mẽ. Ngược lại, nếu vẫn duy trì cấu trúc phức tạp và khép kín, HarmonyOS sẽ khó có thể vươn xa hơn.
