Crystal Palace
Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) vừa gửi ý kiến đóng góp cho Dự thảo Nghị định thay thế Nghị định 06/2017, liên quan đến hoạt động kinh doanh đặt cược đua ngựa, đua chó và bóng đá quốc tế do Bộ Tài chính soạn thảo. Việc này phản ánh sự quan tâm ngày càng tăng đối với lĩnh vực cá cược thể thao, một hoạt động vốn phổ biến ở nhiều quốc gia nhưng được điều chỉnh rất khác nhau tùy theo văn hóa và pháp luật từng khu vực.
Mô hình cá cược thể thao tại các quốc gia không đồng nhất, tạo nên bức tranh đa dạng về cách thức tổ chức và quản lý. Đặc biệt, ở nhiều nước theo đạo Hồi, các hình thức cá cược đều bị cấm hoàn toàn do quan niệm về đạo đức và văn hóa. Các quốc gia như Algeria, Saudi Arabia, Libya, UAE hay Thổ Nhĩ Kỳ áp dụng chính sách nghiêm ngặt nhằm ngăn chặn mọi hình thức đánh bạc. Đáng chú ý, Brunei là trường hợp điển hình khi thực thi lệnh cấm chơi cá cược thể thao nghiêm ngặt nhất từ năm 2024 và chưa có kế hoạch phát triển thị trường cá cược nhà nước.
Ngoài các quốc gia Hồi giáo, một số nước không theo đạo này cũng duy trì cấm đoán mạnh mẽ với hoạt động cá cược thể thao. Trung Quốc là ví dụ điển hình, nơi mà người dân chỉ được phép tham gia xổ số phúc lợi và xổ số thể thao dưới sự kiểm soát chặt chẽ của Chính phủ. Theo báo cáo mới nhất của Bộ Tài chính Trung Quốc vào tháng 5 năm nay, doanh thu từ hai loại xổ số này đạt khoảng 57 tỷ nhân dân tệ (tương đương gần 8 tỷ USD), trong đó xổ số thể thao tăng trưởng mạnh 26% so với năm trước.
Mô hình cá cược thể thao ở từng quốc gia và vùng lãnh thổ không giống nhau
Ở châu Âu, hầu hết các nước cho phép cá cược thể thao nhưng trong khuôn khổ pháp lý rõ ràng với giấy phép cấp bởi nhà nước. Các đơn vị điều hành phải tuân thủ nghiêm ngặt quy định về trách nhiệm xã hội, bao gồm việc xác minh danh tính người chơi (KYC), phòng chống rửa tiền (AML) và giới hạn quảng cáo nhằm bảo vệ người tiêu dùng. Luật pháp cũng quy định rõ độ tuổi tối thiểu tham gia là 18 tuổi để giảm thiểu các rủi ro xã hội.
Vương quốc Anh hiện là thị trường cá cược sôi động hàng đầu thế giới với gần 43% dân số tham gia đặt cược hàng tháng. Giải Ngoại hạng Anh trở thành tâm điểm thu hút lượng lớn người chơi nhờ sức hấp dẫn toàn cầu và các nhà cái tại đây không ngừng đổi mới sản phẩm đặt cược để đáp ứng nhu cầu đa dạng của khách hàng. Ngành công nghiệp này mang về doanh thu lên đến 14 tỷ bảng mỗi năm nhưng cũng song hành cùng các biện pháp bảo vệ người chơi nhằm tránh các hệ lụy tiêu cực như vấn đề nghiện cờ bạc.
Các trận đấu ở giải Ngoại hạng Anh diễn ra sôi động và thu hút được nhiều sự chú ý
Cơ quan quản lý cờ bạc của Anh được thành lập từ năm 2005 với mục tiêu kiểm soát mọi hoạt động liên quan đến đánh bạc nhằm bảo đảm tính minh bạch, công bằng và bảo vệ nhóm người dễ bị tổn thương như trẻ em khỏi tác động xấu của cờ bạc. Đạo luật cờ bạc cũng nhấn mạnh việc phòng chống tội phạm liên quan tới ngành này.
Tại Đức, Hiệp ước Liên bang về Cờ bạc (ISTG) đã thiết lập bộ khung pháp lý để quản lý mọi hoạt động đánh bạc trực tuyến trên toàn bộ 16 bang. Các quy định nghiêm ngặt bao gồm hạn mức tiền cược tối đa khoảng 1.000 euro mỗi tháng cho người chơi thông thường, có thể điều chỉnh nếu chứng minh được thu nhập phù hợp. Dữ liệu người chơi được kiểm tra thường xuyên nhằm phát hiện các dấu hiệu lạm dụng hoặc nghiện cờ bạc. Nhà cung cấp dịch vụ cũng phải đăng ký với nhà nước và chịu sự giám sát chặt chẽ.
Ngoài ra, những biện pháp như hệ thống OASIS hỗ trợ ngăn chặn người chơi tiếp tục đặt cược khi có biểu hiện ‘khát nước’ – thuật ngữ chỉ trạng thái mê muội trong cờ bạc – được áp dụng nhằm bảo vệ sức khỏe tinh thần người chơi. Trẻ em dưới 18 tuổi bị tuyệt đối cấm tham gia bất cứ hoạt động cá cược nào ở Đức.
Pháp cũng tuân theo mô hình tương tự với việc hạn chế quảng cáo liên quan đến cá cược thể thao đồng thời quy định chặt chẽ hệ thống kiểm soát hành vi của người chơi và mức tiền đặt cược tối đa phụ thuộc vào loại dịch vụ cung cấp.
Trái lại Mỹ có cách tiếp cận linh hoạt hơn khi mà sau phán quyết bãi bỏ Đạo luật PASPA năm 2018, mỗi tiểu bang tự quyết định có cho phép hoạt động cá cược thể thao hợp pháp trên địa bàn mình hay không. Hiện tại đã có 38 tiểu bang cùng Washington D.C. và Puerto Rico cung cấp dịch vụ này dưới nhiều hình thức khác nhau, trong đó có tới 30 tiểu bang cho phép cá cược trực tuyến.
Tuy nhiên vẫn còn nhiều tiểu bang chưa hợp pháp hóa môn giải trí này hoặc áp dụng những điều khoản hạn chế riêng biệt nhằm đảm bảo tính công bằng cho các vận động viên cũng như bảo vệ người chơi khỏi nguy cơ gây tổn hại tài chính. Một số bang thậm chí đặt giới hạn độ tuổi tham gia lên tới 21 tuổi.
Theo thống kê gần đây nhất, ngành cá cược thể thao tại Mỹ tạo ra tổng doanh thu khổng lồ lên tới hơn 47 tỷ USD mỗi năm, đóng góp gần 9,5 tỷ USD tiền thuế cho ngân sách. Bang New York đứng đầu về doanh thu với hơn 6,7 tỷ USD, tiếp theo là New Jersey với khoảng 5,1 tỷ USD.
Tổng kết lại, lĩnh vực cá cược thể thao toàn cầu không có một tiêu chuẩn chung về quy định hay hạn mức tham gia mà phụ thuộc sâu sắc vào đặc điểm văn hóa, pháp lý và kinh tế từng quốc gia hoặc vùng lãnh thổ. Mỗi nền tảng đều cố gắng cân bằng giữa việc tạo ra nguồn thu lớn cho ngân sách nhà nước cùng lúc kiểm soát rủi ro xã hội nhằm bảo vệ người chơi hiệu quả nhất.
