Crystal Palace
Pickleball, môn thể thao từng bị xem là dành riêng cho người cao tuổi và chỉ mang tính ‘dưỡng sinh’, đang dần trở thành một hiện tượng thu hút đông đảo giới trẻ tại Việt Nam. Những sân chơi pickleball xuất hiện ngày càng nhiều ở các công viên, trường đại học và trung tâm thể thao trên khắp cả nước. Điều này minh chứng cho sự thay đổi rõ nét trong nhận thức xã hội về môn thể thao này, từ một hoạt động nhẹ nhàng trở thành niềm đam mê vận động của nhiều nhóm tuổi khác nhau.
Gần chiều muộn tại công viên Tao Đàn, TP.HCM, không khí nơi đây sôi động hẳn lên. Trên sân mới được cải tạo, những tiếng bóng nhựa va vào vợt phát ra liên tục với nhịp nhanh, dứt khoát. Một thanh niên 27 tuổi hào hứng hỏi: “Đôi nào tiếp theo?” xung quanh là những người chơi đa dạng độ tuổi, từ sinh viên đến nhân viên văn phòng và cả những người ngoài 60 tuổi đang chờ lượt. Hình ảnh này cho thấy pickleball đã phá vỡ mọi rào cản về tuổi tác và nghề nghiệp, tạo nên cộng đồng thể thao đa dạng và gắn kết.
Trước đây, pickleball thường bị xem là môn thể thao dành cho người già với lợi ích vận động hạn chế. Báo chí nước ngoài từng chỉ trích rằng pickleball không phải bộ môn thể thao thực thụ vì mức độ hoạt động thấp. Tuy nhiên, những con số gần đây đã hoàn toàn thay đổi bức tranh đó. Tại Mỹ, độ tuổi trung bình của người chơi đã giảm xuống còn khoảng 35 tuổi, trong khi tại Việt Nam nhóm chơi chủ yếu nằm trong độ tuổi từ 25 đến 40. Sự dịch chuyển này phản ánh xu hướng trẻ hóa rõ nét và sự gia tăng sức hấp dẫn của pickleball đối với giới trẻ.
Pickleball từng vướng định kiến… 'chỉ dành cho người già'- Ảnh minh họa.
Câu chuyện cá nhân của chị Minh Thư, một nhân viên marketing 31 tuổi, cũng phần nào chứng minh sự thay đổi quan điểm về pickleball. Từng nghĩ đây là môn thể thao dành cho người lớn tuổi, chị chỉ tham gia thử khi được đồng nghiệp rủ rê và nhanh chóng nghiện môn chơi này. Với thời gian mỗi trận chỉ khoảng 20 phút, pickleball giúp chị vừa vận động hiệu quả vừa giải tỏa áp lực công việc mà không cảm thấy mệt mỏi hay căng thẳng như khi tập luyện các bộ môn khác.
Ở Việt Nam, phong trào pickleball lan rộng mạnh mẽ trên khắp các tỉnh thành. Từ thủ đô Hà Nội đến thành phố Hồ Chí Minh rồi ra các tỉnh miền Trung và miền Bắc như Đà Nẵng hay Hải Phòng, những sân chơi mọc lên đều tận dụng các khu vực công cộng hoặc chuyển đổi từ sân tennis bị bỏ hoang. Đáng chú ý là lực lượng tham gia chủ yếu là sinh viên và giới văn phòng – những nhóm đối tượng vốn có nhu cầu tìm kiếm hình thức vận động vừa hiệu quả vừa phù hợp với lịch trình bận rộn.
Người chơi pickleball ở Việt Nam hiện nay tập trung ở độ tuổi 25-40- Ảnh minh họa.
Một số ý kiến cho rằng pickleball không xứng đáng được gọi là một môn thể thao chính thống bởi lượng bước chân ít hơn so với đi bộ trong cùng thời gian tập luyện. Tuy nhiên, theo nghiên cứu từ Đại học North Carolina (Mỹ), mức độ vận động của người chơi đặc biệt trong nhóm cao tuổi trên 65 đạt tiêu chuẩn từ trung bình đến mạnh nếu tham gia đều đặn hai buổi mỗi tuần. Nhịp tim duy trì cao hơn nhiều so với thông số đo bằng bước chân đơn thuần – điều này khẳng định pickleball giúp nâng cao khả năng chịu đựng và sức bền của người chơi.
Tại Việt Nam, nhiều phòng gym và câu lạc bộ thể thao coi pickleball như một bài tập cardio hiệu quả: thời gian ngắn, ít gây tổn thương nhưng vẫn đảm bảo cường độ vận động cao khi thi đấu. Thậm chí một số trường đại học đào tạo ngành thể thao đã đưa pickleball vào chương trình giảng dạy nhằm phát triển hệ thống huấn luyện viên và vận động viên chuyên nghiệp tại đất nước.
Huấn luyện viên Quốc Anh (36 tuổi) tại quận Bình Thạnh từng là tay vợt tennis phong trào trước khi chuyển sang tập luyện pickleball sau lần thử đầu tiên. Anh chia sẻ rằng ban đầu bản thân không đánh giá cao bộ môn này do kích thước sân nhỏ và bóng nhựa khác biệt so với tennis truyền thống. Thế nhưng khi trải nghiệm thực tế, anh nhanh chóng bị cuốn hút bởi tốc độ phản xạ nhanh cùng chiến thuật phức tạp đòi hỏi sự linh hoạt tối đa ngay trên mặt sân nhỏ hẹp.
Pickleball thực sự là một môn thể thao, với những lợi ích về thể chất – Ảnh minh họa.
Nhiều tay vợt tennis thường coi pickleball như phiên bản đơn giản hoặc kém hấp dẫn hơn tennis. Tuy nhiên theo lời các huấn luyện viên chuyên nghiệp, tâm lý đó khá phổ biến khi tiếp xúc với bộ môn mới chưa được hiểu sâu sắc. Sau vài buổi làm quen và tập luyện bài bản, đa số đều nhận ra đây là môn thể thao độc lập có nhịp điệu riêng biệt, không phải để thay thế mà mang lại trải nghiệm đa dạng và mới mẻ hơn cho người yêu thích vận động.
Ra đời từ năm 1965 tại Seattle (Mỹ), pickleball đã tồn tại gần sáu thập kỷ và hiện được phát triển trên hơn 63 quốc gia toàn cầu. Môn thể thao này có hệ thống giải đấu chuyên nghiệp quy mô lớn cùng lượng theo dõi trực tuyến đông đảo. Một số tổ chức còn đang đề xuất đưa pickleball vào chương trình thi đấu của Thế vận hội tương lai nhờ tính phổ biến ngày càng tăng và luật lệ chặt chẽ.
Tỷ lệ tăng trưởng của pickleball tại Mỹ trong ba năm qua lên tới hơn 223%, khiến nó trở thành môn thể thao phát triển nhanh nhất tại quốc gia này. Các trường đại học lớn đều xây dựng câu lạc bộ riêng và thu hút hàng trăm sinh viên đăng ký ngay trong vài tháng đầu tiên ra mắt đội nhóm.
Ở Việt Nam, xu hướng tương tự cũng đang diễn ra mạnh mẽ: nhiều sân chơi được tái thiết từ sân tennis hay bóng rổ để phục vụ nhu cầu ngày càng lớn; câu lạc bộ tổ chức lớp học cơ bản cho người mới bắt đầu; giải đấu phong trào được tổ chức định kỳ hàng tháng tăng thêm sức sống cho cộng đồng game thủ địa phương. Một khảo sát của UPA Asia đánh giá Việt Nam dẫn đầu khu vực châu Á về mức độ tăng trưởng cũng như khả năng nhận biết môn thể thao mới này với tỷ lệ lên tới 88% dân số.
Điều làm nên sức hút bền vững của pickleball chính là tính cộng đồng cao: mọi người dù mới bắt đầu hay đã chơi lâu năm; thuộc nhóm trẻ hay trung niên đều có thể chung vui trên cùng một mặt sân chỉ cần cây vợt đơn giản kèm quả bóng nhẹ nhàng cùng đôi giày phù hợp.
Theo dự báo từ các chuyên gia hàng đầu, với tốc độ phát triển hiện nay cùng tiềm năng thu hút đa dạng đối tượng tham gia, pickleball có khả năng trở thành một trong những bộ môn phổ biến nhất tại Việt Nam trong vòng ba đến năm năm tới. Nhiều kế hoạch xây dựng hệ thống sân chuyên nghiệp; tổ chức giải đấu cấp quận huyện – thành phố; đưa vào chương trình giáo dục trường học; mở rộng đào tạo huấn luyện viên theo tiêu chuẩn quốc tế đang được xúc tiến tích cực.
Hơn cả một bộ môn giải trí hay rèn luyện sức khỏe đơn thuần, pickleball còn đóng vai trò phá bỏ các định kiến xưa cũ về thể thao dành riêng cho từng nhóm tuổi hay giới tính. Nó xây dựng cầu nối giữa thế hệ trẻ hiện đại với người lớn tuổi thông qua hình thức vận động phù hợp với nhịp sống đô thị ngày càng nhanh chóng và chật hẹp không gian như tại Việt Nam.
Từ Mỹ xa xôi tới từng góc công viên ở nước ta hôm nay, sức lan tỏa tự nhiên của pickleball không cần quá nhiều quảng bá rầm rộ bởi chính trải nghiệm đầy hứng khởi trên sân đã khiến bao người say mê không dứt.
