Crystal Palace
Các tay vợt tennis thường được nhắc đến như những vận động viên có thể lực xuất sắc và sự bền bỉ phi thường. Khi trở lại thi đấu sau thời gian nghỉ, huyền thoại Venus Williams từng chia sẻ về độ khắc nghiệt của môn thể thao này, nhấn mạnh rằng việc liên tục di chuyển, nâng tạ và duy trì tình trạng thể chất khiến cơ thể gần như kiệt sức nhưng vẫn phải tiếp tục lặp lại hàng ngày. Quan điểm tương tự cũng được Frances Tiafoe, một tay vợt đồng hương, bày tỏ khi cho rằng tennis là một trong những môn thể thao khó khăn nhất trên thế giới. Điều này đặt ra câu hỏi: Vì sao tennis đòi hỏi thể lực và tinh thần đến vậy, và liệu các tay vợt có phải là những vận động viên sung sức nhất hiện nay?
Tiến sĩ Mark Kovacs, chuyên gia về khoa học thể thao từng là vận động viên chuyên nghiệp, đã nghiên cứu kỹ lưỡng về thể lực và phương pháp tập luyện đa dạng trong nhiều môn thể thao, bao gồm bóng rổ NBA, bóng chày MLB, đội tuyển bóng đá nữ Mỹ cùng các tay vợt thuộc tổ chức quần vợt chuyên nghiệp quốc tế. Ông cho biết rằng theo các chỉ số sinh lý như mức tiêu thụ oxy tối đa (VO2 max), nhịp tim tối đa và khả năng hồi phục, các tay vợt tennis đạt điểm rất cao, ngang bằng hoặc vượt trội hơn nhiều vận động viên ở các bộ môn khác. VO2 max trung bình của các tay vợt thường trên 60 ml/kg/phút, con số rất đáng nể dù không bằng một số vận động viên chạy marathon hay đua xe đạp siêu bền. Tuy nhiên, khi xét đến yếu tố tốc độ phục hồi và khả năng chịu đựng áp lực ngắn hạn liên tục, họ lại vượt trội hơn.
Khác với các môn thể thao sức bền liên tục như marathon, tennis yêu cầu người chơi duy trì sự bùng nổ trong từng pha đánh bóng nhanh chóng kéo dài hàng giờ đồng hồ. Họ cần sức mạnh chân để tạo ra những cú giao bóng đạt vận tốc lên tới 225 km/h cùng với phản xạ nhanh nhạy và sự linh hoạt tuyệt vời để đáp ứng mọi tình huống trên sân. Các tay vợt không cần phải có sức mạnh cục bộ lớn như vận động viên cử tạ hay khúc côn cầu nhưng yêu cầu sức mạnh toàn thân phù hợp với đặc thù của môn chơi. Ví dụ điển hình là Carlos Alcaraz với phong cách thiên về tốc độ và sức mạnh bùng nổ cùng Jannik Sinner nổi bật nhờ sự ổn định và kiểm soát tuyệt vời trên sân đều minh chứng cho nền tảng thể lực vượt trội.
Các tay vợt tennis có phải là những VĐV sung sức nhất thế giới? – Ảnh 1.
Trận chung kết Pháp mở rộng giữa Alcaraz và Sinner kéo dài suốt 5 giờ 30 phút cho thấy rõ sự kiên trì cùng ý chí thép của hai tay vợt hàng đầu. Alcaraz đã vượt qua thất bại ở hai set đầu để giành chiến thắng chung cuộc, minh chứng cho sự kết hợp hoàn hảo giữa thể lực và tinh thần bền bỉ cần thiết tại các giải Grand Slam nam kéo dài đến năm set đấu. Trong khi đó tại chung kết nữ Roland Garros, Coco Gauff cũng đã làm nên điều tương tự khi lội ngược dòng thành công trước đối thủ mạnh Aryna Sabalenka với ưu thế về tốc độ và sự dẻo dai bền bỉ.
Theo tiến sĩ Kovacs, Sabalenka sở hữu thể hình khỏe khoắn và khả năng di chuyển xuất sắc nhưng cô gái trẻ Gauff gây ấn tượng bởi tính toàn diện – không chỉ tốc độ mà còn cả sức bền và sự linh hoạt vượt trội. Những phẩm chất này giúp cô không chỉ thành công trên sân quần vợt mà còn tiềm năng phát triển trong nhiều môn thể thao khác nhau.
Không chỉ đòi hỏi thể lực tối đa trên sân đấu, quần vợt chuyên nghiệp còn là cuộc chiến căng thẳng về mặt tinh thần do lịch thi đấu dày đặc kèm di chuyển xuyên quốc gia liên tục. Một tay vợt trung bình phải di chuyển hơn 160.000 km mỗi năm – gấp đôi vận động viên bóng đá hay bóng rổ chuyên nghiệp. Họ phải thích nghi với thay đổi múi giờ, khí hậu cũng như môi trường thi đấu khác biệt ở mỗi giải Grand Slam hòa cùng chặng đường mùa giải kéo dài tới 11 tháng – con số dài nhất trong tất cả các môn thể thao thi đấu chuyên nghiệp.
Lịch trình dày đặc làm giảm đáng kể thời gian nghỉ ngơi và tập luyện chất lượng khiến áp lực lên cả thể chất lẫn tinh thần tăng lên đáng kể. Tiến sĩ Kovacs nhấn mạnh rằng ngoài sự hao mòn về mặt thể lực thì yếu tố tâm lý thép chính là điểm quyết định giúp các tay vợt duy trì phong độ lâu dài. Nhiều vận động viên hàng đầu chủ động xây dựng kế hoạch nghỉ ngơi hợp lý để tránh kiệt sức và chấn thương kéo dài.
Venus Williams chính là ví dụ tiêu biểu khi cô chọn nghỉ từ vài tháng đến nửa năm giữa mùa giải nhằm tái tạo động lực cũng như bảo vệ sức khỏe. Nhờ đó, cô vẫn duy trì được khả năng thi đấu đỉnh cao ngay cả khi bước sang tuổi 45 – điều hiếm thấy ở các đồng nghiệp cùng thời.
Nhà tâm lý thể thao Katie Mobed mô tả quần vợt là môn thể thao đơn độc đầy thử thách cảm xúc nhất bởi đây là cuộc cạnh tranh một đối một kéo dài nhiều giờ liền, đòi hỏi tính toán chiến thuật sâu sắc cùng khả năng chịu đựng áp lực tương tự các võ sĩ MMA hay quyền anh chuyên nghiệp.
Jack Draper – tay vợt số một nước Anh – từng trải qua những khó khăn về tâm lý khi tham dự US Open hai năm liên tiếp với triệu chứng lo âu nghiêm trọng thậm chí dẫn tới nôn mửa trước trận đấu. Anh thừa nhận rằng bên cạnh yếu tố thể chất thì nghị lực tinh thần vô cùng quan trọng trong việc chinh phục thử thách bản thân ở cấp độ cao nhất.
Hệ thống tính điểm đặc biệt của tennis cũng làm tâm lý người chơi dễ biến động khi mọi sai lầm nhỏ hoặc mất tập trung đều có thể dẫn đến thay đổi cục diện trận đấu cực kỳ nhanh chóng. Ví dụ khi đang dẫn điểm thì chỉ sau vài quả giao bóng đối thủ có thể lấy lại lợi thế break ngay lập tức – điều này tạo áp lực lớn về mặt tâm lý khiến người chơi phải luôn giữ sự tỉnh táo cao độ suốt trận.
Tiến sĩ Kovacs kết luận rằng để trở thành tay vợt đứng đầu bảng xếp hạng không chỉ cần nền tảng thể lực tuyệt vời mà còn phải có khả năng kiểm soát tinh thần xuất sắc mới tạo nên đẳng cấp thật sự trong môn quần vợt chuyên nghiệp.
Tennis cũng là môn thể thao khó học nhất?
Trang ESPN từng phân tích rằng mặc dù việc đánh bóng qua lại vài lần nghe có vẻ đơn giản nhưng để làm chủ kỹ thuật giao bóng chuẩn xác hay điều khiển bóng với độ xoáy vừa ý thực sự là thử thách lớn đối với bất kỳ người mới nào học tennis.
Muốn đạt được trình độ trung bình cần bỏ ra ít nhất 2 đến 5 năm luyện tập chăm chỉ tùy theo cá nhân; còn nếu hướng tới cấp đại học hoặc chuyên nghiệp thì đây sẽ là hành trình hàng chục ngàn giờ miệt mài rèn luyện kiên trì không ngừng nghỉ.
Trong quá trình tập luyện, phần lớn điểm số trong trận đấu thực tế thường bắt nguồn từ lỗi của đối thủ thay vì những cú đánh trực tiếp ghi điểm mà người chơi tạo ra. Đặc biệt tỷ lệ sai sót trong luyện tập khá cao góp phần tạo nên cái gọi là ‘giai đoạn khó khăn’ khiến nhiều người học bỏ cuộc sớm.
Khác biệt lớn so với golf hay nhiều môn khác nằm ở chỗ không có cú đánh nào giống y hệt nhau trong tennis. Người chơi luôn phải điều chỉnh kỹ thuật dựa trên vị trí di chuyển trên sân, tốc độ và xoáy của trái banh cũng như điều kiện thời tiết hay phong cách chơi của đối thủ.
Ngoài ra người chơi còn cần làm chủ tốc độ bay, chiều cao tiếp xúc, độ sâu pha đánh cùng hướng đi của từng quả banh; nói cách khác thì “10.000 giờ luyện tập” chỉ mới là bắt đầu cho hành trình phát triển kỹ năng vừa phức tạp vừa đa dạng này.
Một điểm đặc biệt nữa là quần vợt chuyên nghiệp sử dụng ba loại mặt sân chính gồm đất nện, cỏ và sân cứng khiến người chơi buộc phải linh hoạt thích nghi với từng loại mặt sân khác nhau nhằm giữ phong độ ổn định qua từng giải đấu lớn nhỏ.
Các tay vợt tennis có phải là những VĐV sung sức nhất thế giới? – Ảnh 1.
