Crystal Palace
Pháp Chính, mưu sĩ tài ba của nhà Thục Hán, được xem là nhân vật giữ vai trò then chốt trong việc hoạch định vận mệnh của triều đại này. Nếu ông không qua đời sớm vào năm 220, khả năng Lưu Bị cùng Thục Hán hoàn toàn có thể thống nhất giang sơn sẽ trở nên rõ ràng hơn bao giờ hết. Dù Quan Vũ và Gia Cát Lượng đã để lại dấu ấn đậm nét qua các trận chiến và kế sách, thì sự vắng mặt của Pháp Chính được đánh giá là mất mát lớn nhất ảnh hưởng sâu rộng đến bước đi của Thục Hán trong giai đoạn đầy biến động này.
Pháp Chính không đơn thuần chỉ là một mưu sĩ bình thường, mà còn là người góp phần làm nên những thắng lợi quan trọng cho Thục Hán. Ông chính là bộ óc quân sự sắc bén và có tư duy chiến thuật sáng tạo, bổ trợ đắc lực bên cạnh Gia Cát Lượng – nhà quản trị thiên tài với chiến lược tổng thể bài bản. Với Pháp Chính, từng chi tiết nhỏ trong kế hoạch đều được tính toán kỹ lưỡng nhằm đưa ra các nước cờ táo bạo nhưng hiệu quả cao trên trận địa.
Gia Cát Lượng được tôn thờ nhưng quân sư chiến lược thiện chiến nhất của Thục Hán phải kể đến chính là Pháp Chính.
Ông là kiến trúc sư của hai thắng lợi mang tầm nền tảng cho Thục Hán: thuyết phục Lưu Bị đoạt Ích Châu và thực hiện kế hoạch chém chết Hạ Hầu Uyên tại trận Định Quân Sơn, buộc quân Tào Ngụy phải rút lui khỏi Hán Trung. Tầm ảnh hưởng của Pháp Chính được chính Gia Cát Lượng xác nhận khi gọi ông cùng Bàng Thống là “đôi cánh” không thể thiếu giúp Lưu Bị bay cao, bay xa trên con đường chinh phục thiên hạ.
Pháp Chính còn được người đời xưng tụng
Sự quan trọng của Pháp Chính được thể hiện rõ qua thất bại ở trận Di Lăng – bước ngoặt khiến vận mệnh Thục Hán thay đổi mạnh mẽ. Sau cái chết của Quan Vũ, Lưu Bị do tình cảm huynh đệ đã bỏ qua mọi cảnh báo để quyết định xuất binh đông phạt Ngô, phá vỡ liên minh giữ thế cân bằng “liên Ngô kháng Tào”. Đây là một nước đi đầy cảm tính và nguy hiểm, dẫn đến thất bại nặng nề và tổn thất nghiêm trọng về lực lượng tinh nhuệ mà Thục Hán đã dày công gây dựng nhiều năm trời. Sự vắng mặt của Pháp Chính trở thành nguyên nhân trực tiếp làm mất đi người duy nhất đủ sức ngăn cản hoặc chí ít điều chỉnh quyết định sai lầm ấy.
Gia Cát Lượng từng thừa nhận nếu Pháp Chính còn sống thì sẽ không có
Gia Cát Lượng từng tiếc nuối nói rằng nếu Pháp Chính còn sống, chắc chắn ông sẽ can ngăn kịp thời để Lưu Bị tránh con đường sai lầm. Không chỉ vậy, ngay cả khi không ngăn cản được quyết tâm ấy, tài năng quân sự của Pháp Chính cũng sẽ không để xảy ra những sai phạm nghiêm trọng về bố trí trận địa như việc đóng trại trải dài quá xa gây sơ hở cho quân Ngô thiêu cháy. Điều này cho thấy Pháp Chính không những là cố vấn ngoại giao mà còn là người kiến tạo các thế trận chiến thuật cứng rắn giúp binh lực Thục Hán đứng vững trước mọi thử thách.
Thậm chí nếu còn Pháp Chính, khả năng Lưu Bị đánh bại Đông Ngô rất cao.
Hơn nữa, với khả năng mưu lược vượt trội từng đánh bại nhiều vị tướng và mưu sĩ đối phương trong các kế hoạch trước đó, Pháp Chính nhiều khả năng sẽ tìm ra giải pháp đánh bại Đông Ngô hiệu quả thay vì vấp phải thất bại ê chề. Thành công đó sẽ mở đường cho giai đoạn Bắc phạt tiếp theo – một bước tiến quan trọng để thực hiện mục tiêu thống nhất thiên hạ dưới triều đại Thục Hán. Những gì đã diễn ra chứng minh rằng nếu như có Pháp Chính đồng hành lâu dài bên cạnh Lưu Bị, cơ hội nối bước những người tiền nhiệm để chấm dứt loạn thế chưa bao giờ rõ ràng đến thế.
Pháp Hiếu Trực mất quá sớm là một tổn thất lớn hơn tưởng tượng cho Thục Hán.
Dù lịch sử không cho phép điều kiện giả định “nếu”, nhưng các ghi chép cùng lời nhận xét từ những nhân vật thời bấy giờ đều khẳng định vai trò quan trọng không thể thay thế của Pháp Chính đối với vận mệnh nhà Thục Hán. Sự ra đi trước tuổi của ông đã tạo nên khoảng trống lãnh đạo chiến lược khó bù đắp bên cạnh Lưu Bị. Có thể nói đây chính là một trong những nguyên nhân chủ yếu dẫn đến thất bại Di Lăng và làm tan biến cơ hội vàng đưa đất nước tới sự thống nhất thực thụ. Nếu Pháp Chính vẫn còn sống lâu hơn, giấc mơ “phò Hán diệt Tào” chắc chắn đã trở thành hiện thực.
