Sau gần hai thập kỷ kể từ khi bản báo cáo 9 trang mô tả Bitcoin lần đầu xuất hiện trên mạng, danh tính thật sự của người sáng tạo ra đồng tiền mã hóa này vẫn chưa được xác minh. Bút danh Satoshi Nakamoto, được biết đến rộng rãi là cha đẻ của Bitcoin, vẫn còn là một bí ẩn lớn trong lịch sử tài chính số. Tuy nhiên, một cuộc điều tra kéo dài hơn một năm của tờ báo nổi tiếng tại Mỹ đã bật mí nhiều điểm trùng hợp đáng chú ý giữa nhà mật mã học Adam Back và nhân vật huyền thoại này. Những dữ liệu phân tích từ hàng nghìn bài đăng cách đây nhiều thập kỷ chỉ ra rằng Adam Back có thể chính là Satoshi Nakamoto mặc dù ông từng công khai phủ nhận.
Adam Back là một thành viên kỳ cựu của nhóm Cypherpunk – tập hợp những người theo chủ nghĩa vô chính phủ với mục tiêu sử dụng kỹ thuật mật mã để bảo vệ quyền riêng tư cá nhân khỏi sự kiểm soát của các tổ chức hay chính quyền. Điều đặc biệt, Satoshi Nakamoto cũng từng thuộc nhóm này. Trong những trao đổi qua email từ cuối những năm 1990 với các đồng nghiệp trong Cypherpunk, Adam Back từng đề xuất ý tưởng về một loại tiền mã hóa phi tập trung giúp người dùng tránh bị can thiệp bởi các cơ quan quản lý tài chính. Ông hình dung một mạng lưới gồm nhiều “nút” máy tính hoạt động liên kết với nhau sao cho ngay cả khi có một số nút cố tình thông đồng để chiếm quyền kiểm soát, hệ thống vẫn duy trì được sự ổn định và an toàn. Kiến trúc mạng phân tán này sau đó được Satoshi lựa chọn làm nền tảng thiết kế Bitcoin.

Adam Back có thể là Satoshi Nakamoto
Ngoài ra, ông Back còn phát minh ra Hashcash – một hệ thống giải câu đố mật mã dựa trên thống kê nhằm ngăn chặn spam và các hành vi gian lận. Adam Back đề xuất tích hợp Hashcash với b-money, một khái niệm tiền điện tử khác cũng đến từ thành viên nhóm Cypherpunk. Sự kết hợp này chính là mô hình mà Satoshi áp dụng để tạo ra Bitcoin, đánh dấu bước ngoặt trong ngành tiền mã hóa toàn cầu. Về học thuật, Adam Back sở hữu bằng tiến sĩ về hệ thống máy tính phân tán – lĩnh vực cốt lõi trong kỹ thuật xây dựng Bitcoin. Ông cũng là chuyên gia trong công nghệ mật mã khóa công khai được tích hợp trực tiếp vào Bitcoin.
Những chi tiết nhỏ cũng chứng minh mối liên hệ giữa hai nhân vật này: cả Adam Back và Satoshi đều sử dụng cùng một ngôn ngữ lập trình và đều giữ kín danh tính của mình khi hoạt động trực tuyến, thường xuyên dùng biệt danh thay vì tên thật.

Danh tính của cha đẻ Bitcoin vẫn là bí ẩn lớn nhất trong lĩnh vực tiền mã hoá
Một điểm thú vị được xác định qua cuộc điều tra là trong suốt hơn mười năm liên tục tham gia vào các cuộc thảo luận chuyên sâu về tiền mã hóa trong cộng đồng mật mã học, Adam Back gần như chưa từng bỏ lỡ bất kỳ dịp trao đổi nào. Tuy nhiên, sau khi Bitcoin được giới thiệu vào cuối năm 2008, ông bất ngờ giữ im lặng hoàn toàn – điều khó giải thích đối với một chuyên gia luôn theo sát xu hướng công nghệ mới như ông.

Adam Back đột nhiên im lặng vào thời điểm Bitcoin ra mắt
Để đi đến kết luận trên, nhóm điều tra đã thu thập toàn bộ kho lưu trữ email từ ba danh sách trao đổi của cộng đồng Cypherpunk trong giai đoạn thập niên 1990-2000. Các dữ liệu này được tổng hợp vào một cơ sở dữ liệu lớn rồi so sánh cùng văn phong và cách hành văn của Satoshi Nakamoto. Kết quả cho thấy Adam Back là người có phong cách viết gần giống nhất với Satoshi trong hàng trăm thành viên hoạt động ở nhóm Cypherpunk suốt nhiều năm. Xác suất để có một cá nhân sở hữu đồng thời tất cả đặc điểm này là rất thấp, tạo nên cơ sở vững chắc cho giả thuyết ông chính là cha đẻ Bitcoin.
Khi Bitcoin bắt đầu bùng nổ trên toàn cầu, Adam Back thành lập Blockstream – công ty chuyên phát triển hạ tầng cho Bitcoin và nhanh chóng trở thành nhân vật chủ chốt trong ngành công nghiệp tiền kỹ thuật số. Ít ai ngoài Satoshi có thể am hiểu sâu sắc cùng vị trí trung tâm như ông hiện nay; điều mà Adam Back giải thích là nhờ việc theo dõi lĩnh vực từ những ngày đầu tiên phát triển.