Crystal Palace
Cách thành phố Phoenix khoảng 30 phút lái xe, một khu công nghiệp quy mô rộng lớn đang hình thành giữa vùng sa mạc với sự hiện diện của hơn 30 cần cẩu xây dựng. Đây là siêu tổ hợp sản xuất chip do hãng chế tạo bán dẫn hàng đầu thế giới phát triển, thu hút sự chú ý khi được xem là kỳ vọng lớn của Apple nhằm hồi sinh nền sản xuất chip trong nước. Dự án không chỉ đánh dấu bước tiến quan trọng cho ngành công nghệ Mỹ mà còn minh chứng cho chiến lược đa dạng chuỗi cung ứng của Apple trước những biến động địa chính trị và rủi ro nguồn cung toàn cầu.
Nhà đầu tư chính tại khu phức hợp này là Apple, đứng sau các cam kết thúc đẩy ngành bán dẫn nội địa. Với dự án xây dựng lên tới 165 tỷ USD gồm 6 nhà máy cùng nhiều hạng mục phụ trợ, đây đã trở thành một trong những công trình có quy mô lớn nhất trên đất Mỹ hiện nay. Việc tập trung đầu tư vào năng lực sản xuất chip nội địa là câu trả lời trực tiếp cho lời kêu gọi giảm thiểu phụ thuộc nguồn cung từ nước ngoài của các nhiệm kỳ tổng thống gần đây.
Năm 2025, Apple đã tuyên bố kế hoạch đầu tư lên đến 600 tỷ USD trên lãnh thổ Mỹ trong vòng bốn năm để thúc đẩy nhiều mảng hoạt động kinh doanh, từ chi trả lương nhân viên đến phát triển chuỗi bán lẻ và đặc biệt là mua chip nội địa. Dù số lượng chip mua từ tổ hợp ở Phoenix chỉ chiếm phần nhỏ trong tổng cầu linh kiện của hãng, nhưng đây vẫn được coi là một bước tiến đáng kể để củng cố chuỗi cung ứng quốc nội và tạo sức ép tích cực đối với các nhà cung cấp khác.
Dự án nằm trong cam kết đầu tư 600 tỷ USD của Apple vào Mỹ.
Không dừng lại ở Phoenix, Apple còn mở rộng đầu tư sang nhiều bang khác như Kentucky với sản xuất tấm nền, California qua hoạt động tái chế nam châm đất hiếm và Texas với dây chuyền sản xuất linh kiện silicon. Một mắt xích chủ chốt góp phần vào chuỗi giá trị này là GlobalWafers – doanh nghiệp chuyên sản xuất wafer silicon từ Đài Loan đã thiết lập nhà máy tại Texas, cung cấp nguyên liệu thô cho các nhà máy sản xuất chip như TSMC. Sự hậu thuẫn của Apple đã giúp GlobalWafers thuận lợi mở rộng công suất nhờ các ưu đãi thuế và xu hướng dịch chuyển sản xuất vào nội địa.
Sự hợp tác lâu dài giữa Apple và nhà sản xuất chip hợp đồng hàng đầu thế giới đã tạo điều kiện thuận lợi để triển khai những tiến trình công nghệ mới, nâng cao quy mô và hiệu quả sản xuất. Theo đại diện chịu trách nhiệm mua hàng toàn cầu của Apple, việc lựa chọn và sử dụng các tiến trình tiên tiến giúp đối tác tự tin đẩy mạnh năng lực sản xuất với khối lượng lớn và mở rộng ảnh hưởng tới thị trường toàn cầu.
TSMC đang sản xuất một số dòng chip tiến trình cũ tại siêu tổ hợp ở Phoenix.
Hiện tại, nhà máy đầu tiên trong tổ hợp Phoenix đã đi vào vận hành, nhà máy thứ hai dự kiến hoạt động trong năm tới cùng kế hoạch đưa thêm ba cơ sở nữa vào hoạt động đến năm 2030. Khi hoàn thiện, khu phức hợp sẽ rộng khoảng hơn 8 nghìn km2 bao gồm cả các khu dân cư và tiện ích hỗ trợ. Tuy nhiên, về mặt sản lượng và công nghệ cao cấp nhất, tổ hợp này vẫn chưa thể sánh ngang hệ sinh thái chip tại đảo Đài Loan nơi đặt trụ sở chính của TSMC với nhiều nhà máy quy mô lớn đang vận hành.
Khu tổ hợp sản xuất chip rộng lớn gần Phoenix do TSMC xây dựng.
Về công nghệ xử lý chip, mức tiến bộ tiên tiến nhất hiện vẫn được đặt tại đảo Đài Loan với quy trình chế tạo khoảng 2 nm. Trong khi đó ở Phoenix chủ yếu tập trung vào các dòng chip sử dụng tiến trình 4 và 5 nm phục vụ đa dạng thiết bị như iPhone và Mac. Ngoài ra còn có những con chip dùng cho trí tuệ nhân tạo đều dựa trên công nghệ này nhằm đáp ứng yêu cầu kỹ thuật đa dạng.
Các dây chuyền lắp ráp thiết bị của Apple chưa gồm iPhone tại Mỹ.
Bên cạnh đó, gần khu vực tổ hợp TSMC xây dựng còn có hai nhà máy đóng gói chip đang được xây dựng bởi Amkor Technology với vốn đầu tư khoảng bảy tỷ USD có sự hỗ trợ từ Apple. Nhà máy đầu tiên dự kiến đi vào hoạt động vào năm 2027 sẽ thực hiện công đoạn cắt tấm wafer thành từng con chip riêng biệt trước khi chuyển giao để lắp ráp thiết bị cuối cùng.
TSMC đang sản xuất một số dòng chip tiến trình cũ tại siêu tổ hợp ở Phoenix.
Khâu hoàn thiện cuối cùng trong chuỗi cung ứng vẫn phụ thuộc vào các nhà máy lắp ráp thiết bị quy mô lớn. Tại Houston, Apple phối hợp cùng đối tác Foxconn vận hành dây chuyền chuyên lắp ráp máy chủ dữ liệu phục vụ tính năng AI trên thiết bị của họ. Nhà máy này hiện có tốc độ sản xuất khoảng mười máy chủ mỗi giờ và đang mở rộng thêm diện tích nhằm bổ sung dây chuyền lắp ráp Mac Mini dự kiến hoàn tất trong năm nay.
Apple chưa đưa dây chuyền sản xuất iPhone về Mỹ.
Trước đó, Apple từng thử nghiệm lắp ráp Mac Pro tại Austin (Texas) nhưng do nhu cầu thấp cùng khó khăn về nguồn lao động nên đã thu hẹp hoạt động. Giám đốc vận hành Apple cho biết hãng hiện tin tưởng kế hoạch mở rộng dây chuyền Mac Mini nhờ nhu cầu ổn định hơn. Tuy nhiên, việc đưa dây chuyền lắp ráp iPhone về Mỹ vẫn chưa nằm trong kế hoạch ngắn hạn vì doanh số iPhone vượt xa rất nhiều so với Mac Mini. Hãng ưu tiên tập trung vào những lĩnh vực chiến lược dài hạn như linh kiện quan trọng và silicon tiên tiến nhằm duy trì đổi mới liên tục.
