Crystal Palace
Nỗ lực phá vỡ sự thống trị của PGA Tour với khoản đầu tư lên đến hơn 5 tỷ USD, dự án LIV Golf hiện đang đứng trước nguy cơ sụp đổ nghiêm trọng. Tin đồn về việc Arab Saudi có thể rút lui khỏi tài trợ cho hệ thống này lan truyền nhanh chóng, gây ảnh hưởng lớn đến bức tranh thể thao toàn cầu. Mặc dù Danny Townsend – CEO của SURJ, công ty đầu tư thể thao đặt tại Riyadh và thuộc quỹ Public Investment Fund (PIF) – liên tục khẳng định cam kết lâu dài của quốc gia Trung Đông với thể thao, sự lo ngại vẫn tiếp tục tăng cao.
“Trong thập kỷ tới, chúng ta sẽ chứng kiến sự đầu tư bền vững vào các hoạt động thể thao nhằm hướng tới lợi nhuận tài chính, thay đổi xã hội và thúc đẩy bình đẳng giới”, Townsend phát biểu trên podcast Money Maze hồi tuần trước. Ông nhấn mạnh đây không đơn thuần là kế hoạch trong vòng 10 năm mà là cam kết dài hạn kéo dài đến 50 năm để chuyển đổi văn hóa và hình ảnh đất nước. Tuy nhiên, thực tế lại đang cho thấy một bức tranh phức tạp khi nguồn vốn đầu tư lớn nhất dường như đang có dấu hiệu rút lui khỏi những dự án đình đám nhất.
SURJ cùng Townsend gắn bó chặt chẽ với chiến lược thể thao quốc gia của Arab Saudi, nơi ưu tiên phát triển 20 bộ môn khác nhau. Dẫu vậy, thật khó để duy trì sự tin tưởng khi vừa là nhà đầu tư chủ lực vừa chuẩn bị rút khỏi dự án quan trọng nhất và có sức ảnh hưởng lớn nhất như LIV Golf. Mặc dù hệ thống này chưa chính thức đóng cửa, nhưng mức thua lỗ vượt qua con số 1,4 tỷ USD và dự báo chưa thể sinh lời trong ít nhất 5-10 năm nữa tạo nên áp lực nặng nề lên các bên liên quan.
Chi hơn 5 tỷ USD nhằm phá thế thống trị của PGA Tour ở làng golf, nhưng LIV Golf đang đứng trước bờ vực sụp đổ.
Ảnh hưởng từ việc giảm sút tài trợ không chỉ giới hạn ở lĩnh vực golf. Quyền Anh và quần vợt nữ cũng trở thành những môn thể thao thấp thỏm trước viễn cảnh thay đổi chiến lược đầu tư từ Arab Saudi. Quyền Anh từng nhận nguồn tài trợ lớn thông qua các sự kiện triệu đô gắn liền thương hiệu Riyadh Season có thể sẽ không còn được duy trì như trước đây. Sự thay đổi này phản ánh rõ nét tinh thần một nhà đầu tư chuyên nghiệp hướng đến lợi nhuận hơn là một nhà hảo tâm đơn thuần dù mục tiêu xây dựng hình ảnh quốc gia và cải thiện xã hội có phần nổi bật.
Jon Rahm mừng danh hiệu LIV Golf tại Hong Kong (Trung Quốc) hồi tháng 3/2026.
Ngoài ra, SURJ đang xem xét lại toàn bộ danh mục các khoản đầu tư liên quan đến thể thao. Trong khi quần vợt nam vẫn nhận được tài trợ đều đặn, tennis nữ lại gặp khó khăn lớn khi hợp đồng tổ chức WTA Finals tại Riyadh sau ba năm sắp hết hạn vào tháng 11 tới đây mà phía Arab Saudi không có ý định gia hạn. Sự kiện này từng giúp mang về những tay vợt nữ hàng đầu thế giới đến thi đấu và góp phần tạo ra hình ảnh mới cho quốc gia Trung Đông.
Rybakina mừng danh hiệu WTA Finals với khoản tiền thưởng kỷ lục 5,23 triệu USD, trên sân King Saud University, Riyadh, Arab Saudi hôm 8/11.
Tuy nhiên, lượng khán giả đến sân quay lại sự kiện cũng như quy mô tổ chức khiến nhiều chuyên gia đặt dấu hỏi về tính bền vững và tầm ảnh hưởng thực tế của chương trình trên con đường thay đổi xã hội lâu dài. Một bài viết gần đây trên The Athletic đánh giá việc thu hồi vốn đầu tư khoảng 25 triệu USD mỗi năm gần như không khả thi, dẫn tới kết luận rằng lợi nhuận luôn được đặt lên hàng đầu hơn việc tạo ra giá trị xã hội hay ý nghĩa sâu sắc qua các sự kiện thể thao.
Trên sân cỏ bóng đá, dấu hiệu cũng không khả quan khi các ông chủ Arab Saudi đã bắt đầu bán bớt cổ phần tại CLB Al Hilal thuộc Saudi Pro League và được cho là muốn làm tương tự với Newcastle – câu lạc bộ mà họ đang sở hữu nhưng chưa đạt được thành công như kỳ vọng. Chiến lược mới công bố cho chu kỳ năm năm tiếp theo của PIF ưu tiên tăng cường dòng tiền nội địa với chỉ khoảng 20% dành cho các khoản đầu tư quốc tế. Điều này đồng nghĩa cơ hội tiếp tục tài trợ cho các dự án ngoài biên giới như LIV Golf hay quyền Anh sẽ rất hạn chế.
Chưa kể bản kế hoạch chiến lược mới cũng gần như không đề cập đến cụm từ “thể thao”, minh chứng rõ ràng cho việc Arab Saudi đang cân nhắc kỹ càng hơn về vai trò và vị trí của thể thao trong chiến lược phát triển kinh tế – xã hội đa dạng hóa nguồn thu nhập quốc gia. Những tín hiệu này báo hiệu thời kỳ hoàng kim của việc rót tiền vô điều kiện vào lĩnh vực thể thao để thay đổi thị trường, tạo nên những định giá phi thực tế và biến dạng thị trường có thể dần chấm dứt.
“Tầm nhìn dài hạn 40 năm về thể thao của Arab Saudi vẫn được nhắc tới”, Townsend nói trên podcast Money Maze, “nhưng theo nhiều phân tích từ truyền thông châu Âu, sự kiên định đó khó có thể kéo dài lâu khi đối mặt với áp lực thực tế trong việc cân bằng lợi ích kinh tế và tác động xã hội.” Bài học từ LIV Golf đã trở thành cảnh báo cho nhiều môn thể thao khác – một minh chứng sống động cho việc đầu tư khổng lồ chưa chắc đã đảm bảo thành công bền vững.
