Crystal Palace
Mỗi tối thứ Bảy tại Gottsunda, ngoại ô thành phố Uppsala, mục sư Robert Wirehag tổ chức các trận bóng đá đêm dành cho nhóm thanh thiếu niên từ 12 đến 17 tuổi, trong nỗ lực ngăn chặn các em rơi vào vòng xoáy tội phạm. Uppsala, nổi tiếng là thị trấn đại học yên bình, lại đối mặt với thử thách khi khu trung tâm Gottsunda trở thành nơi tụ tập của những thanh thiếu niên có nguy cơ bị các băng đảng lôi kéo.
Wirehag, từng là cầu thủ trẻ của CLB IK Sirius, mô tả những cậu bé tham gia hoạt động như “những thành viên băng đảng tiềm năng” do hoàn cảnh kinh tế xã hội khó khăn bao quanh họ. Wirehag nhận định rằng lối sống tội phạm thường phát sinh từ nghèo đói và sự thiếu định hướng, khiến nhiều người trẻ dễ dàng bị dẫn dắt vào con đường kiếm tiền nhanh chóng thông qua hành vi phi pháp. Đó cũng chính là lý do ông chọn thời điểm cuối tuần – lúc mà nhiều bạn trẻ không có việc làm cụ thể để tổ chức các buổi bóng đá nhằm giữ chân họ khỏi những cám dỗ ngoài kia.
Một trong những người thường xuyên tham gia hoạt động là Abdulraof Alchaieb, hay gọi là Abudi, 18 tuổi. Cậu cho biết mỗi trận đấu đều giống như một cuộc chiến ngay từ lúc lựa chọn đội bóng. Ban đầu Wirehag tự phân chia đội để đảm bảo công bằng nhưng rồi phải để các cậu bé tự quyết định vì cách làm trước gây phản ứng tiêu cực. Dù hỗn loạn ban đầu kéo dài không lâu, các đội bóng được hình thành và cuộc chơi bắt đầu một cách sôi động.
Abudi chia sẻ rằng nếu không có bóng đá, cậu có thể đã sa ngã vào con đường tội phạm bởi áp lực và sự thao túng của những kẻ lớn hơn. Người trẻ như Abudi thường bị yêu cầu thực hiện những nhiệm vụ nguy hiểm như giao hàng cho bọn tội phạm và chỉ một bước sai lầm có thể biến họ thành kẻ phạm tội thực thụ. Tình bạn thật sự trên đường phố gần như không tồn tại vì sự phản bội luôn rình rập và những hậu quả nghiêm trọng luôn có thể xảy ra với bất kỳ ai muốn thoát khỏi băng đảng.
Tình hình tội phạm băng đảng ở Thụy Điển đang ngày càng nghiêm trọng với số vụ nổ bom tăng lên đáng kể trong năm 2024, đặc biệt ở Uppsala. Trung bình mỗi ngày có hơn một vụ đánh bom được ghi nhận, chưa tính các âm mưu bị ngăn chặn hoặc thất bại. Các loại vũ khí và chất nổ như bom tự chế hay pháo nổ buôn lậu được sử dụng phổ biến trong các cuộc xung đột giữa các nhóm tội phạm nhằm mục đích tống tiền hay tranh giành lãnh địa.
Sân bóng ở thành phố Uppsala nhìn từ trên xuống
Cảnh sát Thụy Điển cảnh báo rằng mạng lưới tội phạm ngày càng tuyển mộ người trẻ qua các nền tảng kỹ thuật số và nhóm trò chuyện trực tuyến, nhất là đối tượng yếu thế trong xã hội. Báo cáo năm 2024 cho thấy khoảng 62.000 người đang hoạt động hoặc liên quan đến các mạng lưới này trên toàn quốc. Đáng báo động hơn khi ngày càng nhiều trẻ vị thành niên dưới 15 tuổi bị nghi ngờ liên quan đến các vụ giết người và bạo lực có tổ chức.
Chuyên gia pháp lý Dennis Martinsson giải thích rằng, mặc dù người trẻ dưới 15 tuổi không chịu trách nhiệm hình sự theo luật pháp hiện hành ở Thụy Điển, chúng vẫn bị lợi dụng để thực hiện những hành vi phạm pháp nghiêm trọng nhằm tránh mức án khắt khe. Điều này đã thúc đẩy tranh luận về việc hạ độ tuổi chịu trách nhiệm hình sự đối với các tội danh nghiêm trọng xuống còn 14 tuổi.
Bóng đá là sự cứu rỗi cho trẻ em
Trong bối cảnh đó, mục sư Wirehag vẫn kiên trì tổ chức sân chơi bóng đá vào mỗi cuối tuần nhằm giúp những đứa trẻ trong khu vực tìm được điểm tựa tích cực. Ông nhận thấy tác động tiêu cực của tình trạng bạo lực lên đời sống xã hội khi nhiều đội bóng trẻ không dám đến Uppsala thi đấu vì lo ngại an ninh. Dù gia đình lo lắng cho ông mỗi lần ra đường tới vùng Gottsunda – nơi ông làm việc – Wirehag vẫn không bỏ lỡ những buổi tập quan trọng.
“Chúng tôi mời cả cảnh sát địa phương tham gia để xây dựng lòng tin giữa thanh thiếu niên với lực lượng bảo vệ pháp luật,” ông nói thêm. Khởi đầu còn nhiều e dè nhưng dần dần các em bắt đầu đặt câu hỏi và tương tác tích cực hơn với cảnh sát về những vấn đề mà mình quan tâm.
Khu vực Gottsunda của thành phố Uppsala, Thụy Điển
Dự án này thuộc sáng kiến “Bóng đá không biên giới” do CLB chuyên nghiệp Sirius phát động nhằm dùng bóng đá làm công cụ giáo dục và phát triển nhân cách cho thanh thiếu niên vùng khó khăn. CLB thường đưa các em đi xem trận đấu chuyên nghiệp và gặp gỡ cầu thủ như Joakim Persson – thành viên đội U21 Thụy Điển – người truyền cảm hứng bằng lời nhắn nhủ: “Đừng bao giờ từ bỏ.”
Abudi vừa được tuyển chọn vào đội tuyển U20 Syria và thừa nhận rằng bóng đá đêm đã giúp cậu tránh xa con đường tối tăm của tội lỗi. Tuy nhiên, thực tế vẫn đầy thử thách khi nhóm phải chuyển địa điểm tổ chức chỉ cách đây vài trăm mét do vấn đề an ninh khi một số thủ lĩnh băng đảng xuất hiện tại khu vực Gottsunda cố gắng sử dụng sân bóng làm nơi chiêu mộ người mới.
Robert Wirehag nỗ lực hết mình để giúp thế hệ trẻ không dính vào con đường lao lý
“Chúng tôi chứng kiến cả tiến bộ lẫn thất bại; nhiều cậu bé đã không còn xuất hiện vì bị thu hút vào các băng nhóm,” Wirehag chia sẻ. “Nhưng phần lớn vẫn quay lại cùng chúng tôi mỗi tối thứ Bảy vì họ biết xã hội vẫn có giá trị để phấn đấu và sống tốt hơn.”
“Chúng tôi không thể cứu tất cả nhưng nếu sau 10 năm nhìn lại thấy mình đã giúp một ai đó tránh khỏi con đường tội ác thì mọi cố gắng đều xứng đáng.” Hoạt động này giống như mô hình bóng đá cộng đồng ở Mỹ hay Nhật Bản, nơi thể thao trở thành chiếc cầu nối tạo nên sự thay đổi tích cực trong đời sống thanh thiếu niên.
