Crystal Palace
Tại Bengaluru, trung tâm công nghệ miền Nam Ấn Độ, nơi tập trung đông đảo các tập đoàn đa quốc gia hàng đầu thế giới như một thung lũng Silicon của châu Á, hơn một triệu nhân viên đang phải đối mặt với những nghịch lý khó tin.
Mặc dù được trang bị các khuôn viên làm việc hiện đại với đầy đủ tiện nghi như nhà ăn đa dạng món ăn, nhà trẻ và phòng tập thể hình sánh ngang với các văn phòng ở Mỹ, nhưng họ lại không được sử dụng nước máy trong sinh hoạt hàng ngày. Đồng thời, đi làm quãng đường khoảng 14,5 km từ nhà đến nơi làm việc thường mất tới gần 4 giờ đồng hồ do tình trạng kẹt xe nghiêm trọng.
Tắc nghẽn giao thông tại khu vực công nghệ Bengaluru
Khác biệt lớn giữa Bengaluru và thung lũng Silicon ở Mỹ là vấn đề cấp nước. Dù nhiều cơ sở đã xây dựng hệ thống tái sử dụng và tiết kiệm nước, khu vực này vẫn phải phụ thuộc vào đội xe bồn chuyên chở nước mỗi ngày để phục vụ nhu cầu sinh hoạt cho hàng triệu nhân viên. Việc thiếu nguồn nước máy ổn định khiến môi trường làm việc trở nên bất tiện ngay cả trong những khuôn viên hiện đại bậc nhất. Vấn đề này đã trở thành biểu tượng cho sự khủng hoảng về hạ tầng đô thị của Bengaluru.
Khu vực Outer Ring Road tại Bengaluru đang quá tải nghiêm trọng do tốc độ đô thị hóa và phát triển nhanh chóng của ngành công nghệ. Thành phố từng được biết đến với khí hậu ôn hòa và cuộc sống dễ chịu, nay biến thành một siêu đô thị bê tông hóa với tình trạng kẹt xe kéo dài và tắc nghẽn hệ thống giao thông trầm trọng. Bellandur Lake – hồ nước lớn nhất thành phố – đã chuyển từ điểm nhấn cảnh quan thành biểu tượng cho những thách thức nghiêm trọng về nguồn nước sạch.
Trước thực trạng đó, chính quyền địa phương đang triển khai xây dựng một nhà ga metro mới nhằm giảm thiểu áp lực giao thông trong khu vực. Tuy nhiên, theo ông Manas Das – Chủ tịch Hiệp hội Các công ty Outer Ring Road (ORRCA) đại diện cho khoảng 500 doanh nghiệp lớn – sự tăng trưởng nhanh chóng của ngành công nghệ không đi kèm với kế hoạch mở rộng hạ tầng phù hợp. Ông nhấn mạnh rằng bên cạnh việc tìm nguồn cung cấp nước ổn định cho các tập đoàn lớn như Adobe hay Intel, hiệp hội còn tích cực vận động chính quyền mở rộng đường sá cũng như đẩy nhanh tiến độ kéo dài tuyến metro vốn liên tục bị trì hoãn.
“Khi bạn bước vào các công viên công nghệ ở đây, bạn sẽ thấy một thế giới hoàn toàn khác biệt so với bên ngoài. Vấn đề thực sự là làm sao để có thể ra vào khu vực này một cách thuận tiện,” ông Das chia sẻ. Những khó khăn mà Bengaluru gặp phải phần nào phản ánh thực trạng chung của nhiều thành phố đang phát triển nhanh tại Ấn Độ, nơi hạ tầng chưa theo kịp tốc độ tăng trưởng kinh tế đặc biệt là trong lĩnh vực công nghệ.
Trong bối cảnh sản xuất truyền thống vẫn còn hạn chế, ngành dịch vụ – đặc biệt là lĩnh vực công nghệ thông tin trị giá gần 300 tỷ USD – trở thành trụ cột kinh tế tại Ấn Độ. Sự dồi dào về nhân lực chất lượng cao cùng chi phí hợp lý đã thu hút nhiều tập đoàn đa quốc gia mở rộng Trung tâm Năng lực Toàn cầu (GCCs), khiến Bengaluru trở thành điểm nóng về áp lực hạ tầng khi chiếm khoảng một phần ba tổng số hơn 1.800 trung tâm này trên toàn quốc.
Xuất khẩu dịch vụ của Ấn Độ đã tăng gấp sáu lần từ năm 2005 đến nay, đạt 338 tỷ USD, nâng thị phần thế giới lên trên 4,5%. Trong đó, dịch vụ công nghệ chiếm gần một nửa tổng giá trị xuất khẩu. Tuy nhiên, Goldman Sachs cảnh báo rằng sự tăng trưởng này không thể duy trì nếu thiếu hụt nguồn nhân lực cũng như sự đầu tư thích đáng vào hạ tầng thiết yếu như giao thông và cấp nước.
“Phát triển lĩnh vực công nghệ tạo áp lực rất lớn lên tài nguyên thiên nhiên của các đô thị,” báo cáo của Goldman lưu ý và chỉ rõ Bengaluru đang phải đối mặt với khủng hoảng nước nghiêm trọng do tập trung nhiều công ty CNTT và GCCs nhất cả nước. Tình trạng này dẫn đến áp lực ngày càng tăng đối với hệ thống cơ sở hạ tầng vốn đã quá tải tại thành phố.
Kẹt xe nghiêm trọng ảnh hưởng tới thời gian đi lại của người lao động
Năm nay, Bengaluru đã thuê hoặc mua tới 1,7 triệu mét vuông văn phòng – tương đương một nửa diện tích Công viên Trung tâm New York – chiếm hơn một phần ba tổng lượng giao dịch văn phòng trên toàn quốc và vượt cả mức ký hợp đồng mới dự kiến cho cả năm. Làn sóng xây dựng bất động sản mạnh mẽ này khiến thành phố ngày càng ngột ngạt khi mật độ dân số tăng cao nhưng diện tích cây xanh sụt giảm thảm hại, khiến nguy cơ ngập úng hàng năm gia tăng đồng thời khí hậu trở nên nóng bức bất thường.
Một doanh nhân nổi tiếng ở Bengaluru từng nhận định rằng chính quyền cần huy động mọi nguồn lực để giải quyết những vấn đề cấp bách về giao thông và hạ tầng cơ bản. Trong khi đó, giám đốc điều hành ngành bất động sản lại thẳng thắn đánh giá rằng kế hoạch phát triển thành phố vẫn “không theo kịp mục tiêu thay đổi liên tục” và đề nghị áp dụng biện pháp kiểm soát thuê mới nhằm hạn chế tốc độ phát triển quá nóng.
PGS.TS TV Ramachandra thuộc Viện Khoa học Ấn Độ đặt câu hỏi đầy suy ngẫm: “Nếu không đảm bảo được nguồn cung cấp nước thiết yếu thì vì sao vẫn để phép cho sự tăng trưởng? Phát triển kinh tế là cần thiết nhưng không thể đánh đổi bằng điều kiện sống cơ bản.” Ông nhấn mạnh mọi đô thị cần phải là nơi đáng sống với các tiện ích tối thiểu bảo đảm chất lượng cuộc sống cho cư dân; song Bengaluru hiện đang thất bại cả hai mặt này khiến người dân cảm thấy mất đi niềm tự hào về thành phố quê hương.
Ông TV Mohandas Pai – Chủ tịch một quỹ đầu tư thiên thần và sinh ra tại Bangalore năm 1958 – nhớ lại khi thành phố còn hơn một triệu dân nhỏ bé, cuộc sống rất dễ chịu với ít xe cộ và không khí trong lành. Người dân có thể thoải mái chơi đùa ngoài trời hay đạp xe đi học mà không lo ngại tình trạng ùn tắc hay ô nhiễm như hiện nay. Song từ đầu những năm 1990 khi ngành công nghệ bắt đầu phát triển mạnh mẽ kéo theo dòng vốn đầu tư khổng lồ cùng làn sóng đô thị hóa nhanh chóng thì mọi thứ dần thay đổi sâu sắc.
Sự xuất hiện của nhiều doanh nghiệp mới cùng nhu cầu mở rộng văn phòng đã thúc đẩy hoạt động xây dựng diễn ra mạnh mẽ nhưng thiếu kiểm soát. Theo nghiên cứu mới đây của Viện Khoa học Ấn Độ mà ông Ramachandra đồng tác giả, diện tích phủ xanh tại Bengaluru đã giảm từ 68% vào năm 1973 chỉ còn chưa đến 12% hiện nay do bê tông hóa quá mức gây ra tác động tiêu cực lên môi trường sống cũng như sức khỏe cộng đồng.
Theo Financial Times
