Crystal Palace
Trong bối cảnh chi phí linh kiện tăng vọt, smartphone ở phân khúc giá rẻ và tầm trung đang dần mất đi lợi thế cạnh tranh về cấu hình và giá thành. Từ đầu năm, nhiều hãng điện thoại nội địa tại Trung Quốc đã thông báo điều chỉnh giá sản phẩm, đặc biệt những mẫu mới ra mắt sau tháng 3 chịu áp lực tăng giá lớn hơn. Theo các chuyên gia, mức tăng có thể lên tới hàng trăm USD, tuy nhiên con số này mang tính chất định hướng nhiều hơn so với thực tế tăng giá cuối cùng trên thị trường.
Giá bộ nhớ là nguyên nhân chính đẩy chi phí sản xuất smartphone lên cao. Dữ liệu từ các tổ chức nghiên cứu cho thấy giá hợp đồng DRAM đa dụng có thể tăng hơn 50% vào quý đầu năm 2026 so với quý trước đó, trong khi NAND flash cũng leo thang gần 40%. Điển hình là giá RAM DDR4 16 GB đã tăng từ khoảng 13 USD lên gần 80 USD chỉ trong vòng chưa đầy một năm và dự báo xu hướng này sẽ kéo dài hết năm 2026. Điều này ảnh hưởng trực tiếp đến cơ cấu chi phí sản xuất thiết bị di động, khi tỷ trọng chi phí bộ nhớ trong tổng chi phí bán dẫn của smartphone đã vượt qua ngưỡng 20%.
Giá bộ nhớ tăng cao khiến smartphone tầm trung mất lợi thế cạnh tranh về cấu hình
Không những vậy, quá trình đàm phán mua linh kiện giờ đây cũng trở nên linh hoạt và khó đoán hơn khi các nhà sản xuất chip nhớ áp dụng mô hình đặt hàng trước với thanh toán theo giá thị trường tại thời điểm giao hàng. Điều này khiến các hãng điện thoại gần như không còn nhiều lựa chọn để giảm bớt tác động về chi phí. Tình trạng này đã khiến giới phân tích nhận định biên lợi nhuận của dòng smartphone tầm trung bị thu hẹp đáng kể, đồng thời làm thay đổi chiến lược giá và cấu hình sản phẩm trên thị trường.
Điều dễ nhận thấy tại thị trường nội địa Trung Quốc là sức hút các chương trình khuyến mại dịp Tết Nguyên đán thấp hơn hẳn các năm trước. Chỉ còn một số ít thương hiệu duy trì ưu đãi đáng kể trên một vài mẫu sản phẩm, trong khi phần lớn các hãng khác chỉ áp dụng hỗ trợ giảm giá nhỏ giọt từ vài chục cho đến vài trăm ngàn đồng tương đương dưới 70 USD.
Phân khúc smartphone tầm trung đang chịu tác động nặng nề nhất từ sự biến động về giá linh kiện. Các nhà sản xuất lớn nắm giữ thị phần đáng kể trong khoảng giá 300-500 USD phải đối mặt với bài toán cân đối giữa cấu hình và lợi nhuận khi mà chi phí bộ nhớ chiếm tới gần nửa tổng chi phí linh kiện trong thiết kế mẫu máy giá rẻ. Đặc biệt, nhiều mẫu có cấu hình RAM 16 GB kết hợp bộ nhớ lưu trữ 512 GB phổ biến vài năm trước nay đã trở thành gánh nặng chi phí khiến lợi nhuận thu được càng lúc càng eo hẹp.
Một số hãng smartphone Trung Quốc giảm khuyến mại cho phân khúc tầm trung
Để thích ứng với tình hình này, nhiều doanh nghiệp chuyển sang điều chỉnh dung lượng RAM và bộ nhớ trong ở mức vừa phải nhằm kiểm soát chi phí. Một xu hướng phổ biến vào năm 2026 là giảm dung lượng RAM từ 12 GB xuống khoảng 8 GB – mức vẫn đáp ứng được nhu cầu đa nhiệm và xử lý AI cơ bản, nhưng khó có thể quay lại mức thấp hơn do yêu cầu công nghệ ngày càng cao. Đồng thời, thay vì nâng cấp toàn diện, các nhà sản xuất tập trung phát triển điểm mạnh riêng biệt như pin dung lượng lớn, camera chất lượng hoặc khả năng chơi game nhằm tạo lợi thế cạnh tranh và giữ giá thành hợp lý.
Một số mẫu smartphone mới có thể bị cắt cấu hình do chi phí linh kiện tăng cao
Đối với phân khúc cao cấp, tác động từ việc tăng giá linh kiện ít rõ rệt hơn do tỷ lệ chi phí bộ nhớ trong tổng chi phí sản xuất thấp hơn khoảng 10-15%. Những thương hiệu lớn với chuỗi cung ứng ổn định cùng hợp đồng dài hạn như Huawei hay Apple có khả năng hấp thụ phần nào chi phí phát sinh mà không làm ảnh hưởng nhiều đến biên lợi nhuận. Điều này giúp họ giữ vững vị thế trên thị trường khi cạnh tranh ngày càng gay gắt ở mọi phân khúc.
Tổng quan lại, sự tăng mạnh của giá linh kiện đặc biệt bộ nhớ đã làm thay đổi đáng kể bức tranh thị trường smartphone hiện nay. Phân khúc tầm trung đang phải tái định vị mình bằng cách tối ưu hóa cấu hình và chiến lược sản phẩm để duy trì sức hấp dẫn trước người dùng. Trong khi đó, nhóm điện thoại cao cấp vẫn giữ được ưu thế nhờ khả năng quản lý chuỗi cung ứng tốt hơn. Đây cũng là thách thức lớn buộc các nhà sản xuất phải tìm kiếm các giải pháp sáng tạo để giữ vững lợi nhuận và đáp ứng kỳ vọng của khách hàng.
