Crystal Palace
Li Auto, thương hiệu ô tô điện đang phát triển nhanh tại Trung Quốc, vừa công bố kế hoạch thu hồi 11.411 chiếc MPV điện MEGA 2024 sau khi xảy ra vụ cháy pin nghiêm trọng ngay trên đường phố Thượng Hải. Đây là đòn giáng mạnh đầu tiên đối với hãng kể từ khi mẫu MEGA ra mắt chưa đầy tám tháng trước. Sự cố khiến dư luận và giới đầu tư lo ngại về an toàn của xe điện, đồng thời làm giảm gần 8% giá cổ phiếu của công ty trên thị trường chứng khoán Hồng Kông.
Cơ quan Quản lý Thị trường Trung Quốc (SAMR) xác định nguyên nhân sự cố là do hệ thống làm mát pin có nguy cơ bị ăn mòn và rò rỉ chất lỏng làm mát. Trong điều kiện nhiệt độ hoặc áp suất cao, hiện tượng này có thể gây mất kiểm soát nhiệt lượng bên trong pin dẫn đến cháy nổ. Li Auto thừa nhận lỗi xuất phát từ chất làm mát không đủ khả năng chống ăn mòn trong các ống nhôm dẫn đến nguy cơ trên, và cam kết sẽ thay thế toàn bộ hệ thống làm mát cho những xe nằm trong diện triệu hồi.
Chiếc xe gặp tai nạn không hề trải qua va chạm nào trước đó và bốc cháy khi đang di chuyển bình thường trên phố, tạo nên cảnh tượng cháy lớn chỉ trong vài chục giây, khiến tài xế không kịp phản ứng để xử lý tình huống. Sự việc này đã đặt ra dấu hỏi lớn về độ an toàn của các mẫu xe điện mới ra mắt cũng như những thách thức kỹ thuật liên quan đến công nghệ pin.
Đại diện Li Auto đã nhanh chóng xin lỗi khách hàng và công bố chương trình triệu hồi rộng rãi nhằm khắc phục triệt để vấn đề. Hãng cũng phối hợp cùng nhà cung cấp pin hàng đầu để rà soát quy trình sản xuất nhằm tránh tái diễn sự cố tương tự. Theo thông báo chính thức, tất cả các mẫu MEGA sản xuất từ tháng 2 đến tháng 12 năm 2024 đều bị ảnh hưởng và có thể gặp hiện tượng suy giảm công suất hoặc cảnh báo lỗi hệ thống, thậm chí có nguy cơ không khởi động được xe.
Các chuyên gia phân tích từ Car News China nhận định rằng nguyên nhân không phải do tế bào pin mà nằm ở thiết kế hệ thống làm mát, phản ánh sự phức tạp ngày càng tăng của công nghệ pin lithium-ion hiện đại. Điều này cũng minh chứng rằng nguy cơ an toàn không chỉ đến từ tế bào pin mà còn có thể phát sinh từ các bộ phận hỗ trợ như hệ thống làm mát, sạc nhanh, phần mềm quản lý năng lượng và vật liệu bảo vệ.
Sự cố của Li Auto không phải là hiện tượng riêng lẻ trên thị trường ô tô điện toàn cầu. Nhiều sự cố cháy nổ liên quan đến pin xe điện đã từng xảy ra ở các quốc gia như Trung Quốc, Hàn Quốc và Mỹ. Các hãng lớn như General Motors, Hyundai và Tesla đều từng phải đối mặt với các đợt triệu hồi hoặc điều tra vì lỗi liên quan đến kiểm soát nhiệt và cách điện trong cụm pin. Những vụ việc này đều xuất phát từ áp lực nhiệt quá cao do mật độ năng lượng ngày càng tăng trong pin lithium-ion.
Hiện tượng rủi ro an toàn ngày càng trở nên nghiêm trọng khi các nhà sản xuất chạy đua phát triển pin có dung lượng lớn hơn, khả năng sạc siêu nhanh và trọng lượng nhẹ hơn. Công nghệ sạc nhanh “5C” với khả năng nạp đầy pin chỉ trong vài phút mặc dù tiện lợi nhưng cũng tạo ra áp lực nhiệt lớn lên vật liệu pin. Bất kỳ sai sót nhỏ nào trong thiết kế hay vật liệu như chất làm mát yếu kém hoặc gioăng cao su kém chất lượng đều có thể dẫn đến hậu quả nghiêm trọng. Tình hình càng phức tạp hơn khi xe điện được sử dụng rộng rãi trên quy mô hàng triệu chiếc với điều kiện vận hành đa dạng bao gồm rung lắc mạnh, nhiệt độ cao hay độ ẩm lớn.
Ngoài các vấn đề kỹ thuật trực tiếp từ xe, môi trường vận hành và hạ tầng sạc cũng góp phần làm tăng rủi ro sự cố. Các trung tâm sạc nhanh tiêu thụ công suất rất cao khiến hệ thống điện chịu tải lớn hơn mức bình thường. Một trạm sạc xảy ra lỗi nhỏ cũng có thể gây chập điện hoặc cháy nổ nghiêm trọng. Việc xử lý các lõi pin bị hỏng hoặc cháy sau sự cố cũng đặt ra thách thức lớn về an toàn và môi trường.
Mẫu MPV điện MEGA 2024 bị triệu hồi do lỗi hệ thống làm mát
Trung Quốc hiện là thị trường ô tô điện lớn nhất thế giới với số lượng xe lưu hành vượt 20 triệu chiếc. Chính phủ nước này đang chịu áp lực mạnh mẽ nhằm duy trì niềm tin người tiêu dùng về an toàn xe điện. Do đó, từ tháng 7/2026 sẽ bắt đầu áp dụng tiêu chuẩn mới GB 38031-2025 về an toàn pin EV yêu cầu pin phải chịu được va chạm dưới gầm, không được phép cháy nổ trong vòng hai giờ sau sự cố nhiệt và chịu được ít nhất 300 chu kỳ sạc nhanh liên tục mà không suy giảm hiệu suất.
Những tiêu chuẩn khắt khe nói trên là cần thiết để hạn chế những sai sót như từng xảy ra trong ngành smartphone khi tốc độ đổi mới vượt quá khả năng kiểm soát chất lượng. Vụ việc triệu hồi lần này chắc chắn ảnh hưởng lớn tới uy tín của Li Auto bởi dòng MEGA được định vị thuộc phân khúc cao cấp với trang bị viên pin dung lượng lớn 102 kWh cùng tầm hoạt động lên tới 710 km, có giá bán gần 80.000 USD trên thị trường nội địa.
Nguy cơ an toàn ngày càng tăng theo áp lực cải tiến công nghệ pin lithium-ion
Một sự cố cháy duy nhất đã gây tổn hại nghiêm trọng tới hình ảnh mà Li Auto xây dựng lâu nay: mẫu xe an toàn, thân thiện với gia đình và ứng dụng công nghệ cao. Điều này cảnh báo sâu sắc cho toàn ngành công nghiệp xe điện rằng song song với những bước tiến về công nghệ cần phải đi đôi với nâng cao tiêu chuẩn đảm bảo an toàn nhằm tránh thiệt hại cả về người dùng lẫn thương hiệu.
