World Cup 2002 khắc sâu vào ký ức người hâm mộ bóng đá toàn cầu không chỉ bởi kỳ tích của đội chủ nhà Hàn Quốc lần đầu tiên tiến đến bán kết mà còn bởi những tranh cãi không hồi kết xoay quanh trận đấu giữa Hàn Quốc và Ý tại Daejeon. Cuộc đối đầu này đã trở thành biểu tượng cho một trong những góc khuất đau đớn nhất trong lịch sử giải đấu, nơi mà niềm tự hào và sự sỉ nhục đan xen, tạo nên cơn ác mộng kéo dài cho bóng đá Ý.
Phép màu châu Á làm rung chuyển World Cup. Người ta đã chứng kiến một cơn địa chấn chưa từng có trong lịch sử túc cầu giáo, một đội bóng châu Á hiên ngang tiến vào bán kết, đánh bại những gã khổng lồ của châu Âu.
Người hâm mộ toàn thế giới từng say mê với hành trình thần kỳ của Hàn Quốc, khi họ vượt qua vòng bảng đầy thuyết phục bằng chiến thắng trước Ba Lan, hòa Mỹ và loại được Bồ Đào Nha của Luis Figo. Tuy nhiên, niềm vui ấy nhanh chóng bị phủ bóng đen bởi những diễn biến gây nhiều tranh cãi ở vòng knock-out. Đặc biệt là trận gặp tuyển Ý, diễn ra trên sân vận động Daejeon – nơi đã trở thành “đấu trường La Mã” hiện đại với cái kết đầy day dứt cho Azzurri.

Phép màu châu Á làm rung chuyển World Cup.
Những điềm báo trước giông bão. Hồi tháng 6 năm 2002, các thành phố như Seoul, Daejeon và Gwangju ngập tràn sắc đỏ rực rỡ từ biển cổ động viên mang theo khẩu hiệu “Be the Reds”. Guus Hiddink – huấn luyện viên người Hà Lan – đã truyền cảm hứng để biến đội bóng vốn ít tên tuổi của Hàn Quốc trở thành chiến binh kiên cường với sức bền phi thường. Vòng bảng là bản hòa ca chiến thắng với Ba Lan, Mỹ và cú sốc lớn khi loại Bồ Đào Nha khỏi cuộc chơi.
Dù vậy, mọi thứ bắt đầu thay đổi khi vòng đấu loại trực tiếp khởi tranh. Trận đấu giữa Hàn Quốc và Ý tại Daejeon thu hút sự chú ý gần như toàn cầu. Đội tuyển Ý bước vào sân với danh hiệu ba lần vô địch thế giới cùng những ngôi sao hàng đầu như Paolo Maldini, Francesco Totti và Christian Vieri với tâm thế tự tin nhưng chưa từng lường trước được rằng đây sẽ là trận chiến đầy sóng gió không tưởng.

Vinh quang đi kèm những vết sẹo.
Daejeon đẫm lệ và nụ cười bí hiểm của Byron Moreno. Ngày 18 tháng 6 năm 2002 – sân vận động Daejeon World Cup Stadium trở thành chứng nhân cho một trong những trận đấu gây tranh cãi nhất lịch sử giải đấu. Trọng tài người Ecuador Byron Moreno xuất hiện với phong thái lạnh lùng cùng những quyết định gây sốc khiến cộng đồng bóng đá toàn cầu hoài nghi về tính công bằng.

Nơi nước Ý gục ngã trong uất nghẹn.
Trận đấu diễn ra căng thẳng như một trận chiến sinh tồn hơn là màn trình diễn thể thao thuần túy. Các cầu thủ Hàn Quốc với thể lực sung mãn liên tục phạm lỗi mạnh mẽ nhưng trọng tài Moreno dường như bỏ qua hoặc phán quyết không thỏa đáng khiến đội Ý chịu thiệt thòi nặng nề. Phút 18, Christian Vieri mở tỷ số cho tuyển Ý bằng pha đánh đầu uy lực, tưởng chừng mở ra chiến thắng dễ dàng cho đội khách.
Tuy nhiên bước ngoặt thực sự xảy ra vào cuối trận khi Seol Ki-Hyeon gỡ hòa 1-1 giúp sân vận động bùng nổ cảm xúc. Sang hiệp phụ, tình cảnh bi thương của tuyển Ý càng thêm tồi tệ khi Totti bị truất quyền thi đấu vì lỗi “ăn vạ” theo nhận xét của trọng tài. Quyết định này khiến cả đội Ý sững sờ bởi họ cảm giác đây là sự bất công rõ ràng. Cuối cùng phút 117 chứng kiến cú đánh đầu ghi bàn vàng của Ahn Jung-Hwan – một cầu thủ đang thi đấu tại Serie A – đặt dấu chấm hết cho giấc mơ của tam sắc áo thiên thanh.

Các cầu thủ Ý rời sân cùng niềm tin vỡ vụn.
Trọng tài Byron Moreno rời sân dưới ánh mắt phản đối dữ dội từ người hâm mộ và giới chuyên môn. Vụ việc này để lại dấu ấn đau buồn khó phai mờ trong lịch sử bóng đá Ý cũng như nhiều hoài nghi về sự minh bạch của giải đấu.
Gwangju và những nụ cười bị đánh cắp của người Tây Ban Nha. Bốn ngày sau thất bại của Ý, sân vận động ở Gwangju trở thành tâm điểm của một cuộc đối đầu khác đầy oan khuất giữa Hàn Quốc và Tây Ban Nha – đội bóng sở hữu các ngôi sao sáng giá như Fernando Hierro, Fernando Morientes hay Joaquin trẻ trung.

Hai bàn thắng bị từ chối trong im lặng.
Suốt trận đấu kéo dài hai hiệp chính và hiệp phụ, Tây Ban Nha tạo ra hàng loạt cơ hội nguy hiểm, thậm chí có tới hai lần đưa bóng vào lưới đối phương nhưng đều bị trọng tài từ chối không rõ lý do. Pha bóng đầu tiên là bàn phản lưới nhà của Kim Tae-Young nhưng bị từ chối do cho rằng có lỗi đẩy người dù hình ảnh quay chậm không chứng minh được điều đó.
Đỉnh điểm là tình huống Morientes đánh đầu ghi bàn vàng sau quả tạt hoàn hảo của Joaquin – song trọng tài biên lại căng cờ báo việt vị dựa trên nhận định trái ngược hoàn toàn với hình ảnh truyền hình quay chậm sau đó. Điều này khiến cả đội Tây Ban Nha tức giận tột độ còn người xem không khỏi bàng hoàng vì công lý dường như bị đánh tráo.

Trận đấu biến công lý thành câu hỏi.
Loạt sút luân lưu trở thành bi kịch khi Joaquin sút hỏng quả quyết định bên phía Tây Ban Nha để rồi họ phải dừng chân cay đắng trước chủ nhà Hàn Quốc. Hình ảnh Ivan Helguera lao vào tranh cãi dữ dội với trọng tài ngay sau trận thể hiện rõ sự phẫn nộ sâu sắc vượt ra ngoài khuôn khổ thể thao chuẩn mực.

Địa chấn World Cup mang tên Hàn Quốc.
“Khi chiến thắng bị vấy bẩn”, đó chính xác là cảm nhận chung sau mùa hè kỳ lạ năm 2002. Đội tuyển Hàn Quốc ghi dấu lịch sử khi lần đầu tiên lọt vào bán kết World Cup và khiến cả quốc gia náo nhiệt ăn mừng suốt đêm tại thủ đô Seoul. Nhưng bên cạnh niềm tự hào dân tộc ấy vẫn còn đó dư âm cay đắng về cách thức họ vượt qua các ông lớn như Ý hay Tây Ban Nha.
Giới truyền thông quốc tế không ngần ngại gọi đây là “vụ cướp thế kỷ” hay “đạo chích” bởi những quyết định trọng tài đầy tranh cãi đã làm lu mờ vẻ đẹp nguyên bản của môn thể thao vua và khiến nhiều người yêu bóng đá phải thất vọng sâu sắc.

Khi bóng đá đánh mất sự thuần khiết.
Cái giá quá đắt mà Ahn Jung-Hwan phải trả cho khoảnh khắc ghi bàn vàng lịch sử là bị CLB Perugia sa thải ngay lập tức với lời tuyên bố gay gắt từ chủ tịch CLB: “Tôi sẽ không trả lương cho kẻ đã phá hoại bóng đá Ý”. Sự nghiệp cá nhân cũng vì thế mà chịu ảnh hưởng tiêu cực lâu dài còn hình ảnh bóng đá Hàn Quốc vẫn luôn mang trên mình lớp bụi nghi ngờ mỗi khi nhắc lại mùa hè năm ấy.
Dù vậy, công lý dường như chỉ đến muộn màng. Byron Moreno – trọng tài gây tranh cãi chính ở trận gặp Ý – đã bị bắt giữ năm 2010 vì liên quan đến vận chuyển ma túy tại Mỹ; còn Gamal Al-Ghandour – trọng tài trận Hàn Quốc gặp Tây Ban Nha – phải giải nghệ giữa làn sóng chỉ trích dữ dội. Tuy nhiên những án phạt này không đủ để xóa nhòa vết thương lòng và trả lại sự minh bạch cho các thế hệ cầu thủ từng đứng trên sân cỏ năm ấy.

Ahn Jung-Hwan trả một cái giá đắt.
Ánh sáng và bóng tối luôn tồn tại song song trong trái tim môn thể thao vua nhưng hiếm khi khoảng cách giữa hai yếu tố này mong manh như World Cup 2002 tại Hàn Quốc và Nhật Bản. Kỳ tích lịch sử kéo theo tiếng reo hò cuồng nhiệt của hàng triệu người hâm mộ trên đất Á Đông đồng thời cũng gánh chịu vô số nghi vấn về đạo đức thi đấu và sự minh bạch trong điều hành giải đấu.

Ánh sáng lịch sử và bóng tối công lý.
Hai thập kỷ đã trôi qua kể từ ngày ấy, công nghệ VAR đã được áp dụng nhằm hạn chế sai sót trọng tài nhưng mỗi lần nhắc đến World Cup 2002 vẫn khiến dư luận đau đáu bởi bài học về tầm quan trọng tuyệt đối của tính trung thực và công bằng trên sân cỏ chưa bao giờ được phép thờ ơ hay xem nhẹ.