Crystal Palace
72 tuyệt kỹ của Thiếu Lâm Tự từng được xem là biểu tượng võ học đỉnh cao tại Trung Quốc, với nhiều môn công phu nổi tiếng như Cà sa phục ma công, Dịch Cân Kinh hay Kim Cang La Hán. Tuy nhiên, theo khảo sát thực tế và các nghiên cứu, những bí quyết này đang dần biến mất do nhiều nguyên nhân khách quan và chủ quan. Sự phát triển của xã hội hiện đại cùng nhu cầu thực dụng khiến nhiều tuyệt kỹ không còn phù hợp hoặc bị lãng quên. Thêm vào đó, các phương pháp luyện tập cổ truyền đôi khi mang tính huyền ảo, thiếu nền tảng khoa học đã gây khó khăn trong việc duy trì và truyền lại tinh hoa võ thuật này.
Chùa Thiếu Lâm nằm trên núi Tung Sơn, được thành lập từ thời Bắc Ngụy, là cái nôi của dòng võ Thiền tông nổi tiếng. Về mặt lịch sử, tài liệu đầu tiên ghi nhận chi tiết về 72 môn võ xuất hiện vào năm 1934 qua cuốn “Thiếu Lâm Thất Thập Nhị Nghệ Luyện Pháp” của võ sư Kim Cảnh Chung, người từng học với hòa thượng Diệu Hưng. Cuốn sách này đã mô tả cụ thể tên gọi và cách luyện tập của từng môn, góp phần đưa truyền thống võ thuật Thiếu Lâm ra ánh sáng hiện đại. Tuy nhiên, nhiều kỹ thuật trong đó bị đánh giá mang tính huyền hoặc, thiếu thực tế và không có cơ sở khoa học rõ ràng.
Thiếu Lâm Tự nổi tiếng với 72 tuyệt kỹ
Đến năm 1988, một phiên bản chỉnh sửa và rút gọn của cuốn sách năm 1934 được xuất bản nhằm loại bỏ các phần quá huyền ảo. Ví dụ như yêu cầu đá văng một tảng đá lớn bằng một chân hay đấm xuống giếng vào ban đêm đều bị coi là thiếu căn cứ thực tế. Điều này cho thấy sự nghi vấn về độ xác thực cũng như hiệu quả ứng dụng của một số tuyệt kỹ trong danh sách.
Hiện nay trên mạng có rất nhiều phiên bản khác nhau về bộ “72 tuyệt kỹ” với các điểm khác biệt rõ rệt. Trang web chính thức của chùa Thiếu Lâm từng giới thiệu danh mục gồm những công phu như Thiết Tý Công (tay sắt), Bài Đả Công hay Kim Chung Trạo nhưng cũng có sự thay đổi so với tài liệu gốc năm 1934. Việc thiếu sự thống nhất này phản ánh phần nào quá trình biến đổi và mai một của bộ môn võ thuật quý giá này.
Tuyệt kỹ Nhị Chỉ Thiền vẫn được truyền lại nhưng thiên về biểu diễn
Phóng viên đã trực tiếp đến Thiếu Lâm Tự để tìm hiểu thì phát hiện nhiều tuyệt kỹ trong số 72 môn đã thất truyền hoặc ít người luyện tập. Nhà sư Diên Kiều – một võ tăng kỳ cựu – từng chia sẻ rằng xã hội hiện đại khiến nhiều bài tập không còn thiết thực và vì thế mà dần biến mất. Những môn võ mang tính sát thương cao như dùng ám khí hay bắn đá gần như không còn ai theo học bởi mức độ nguy hiểm và thiếu phù hợp với đời sống hiện tại.
Đỉnh cao của Nhị Chỉ Thiền là rút gọn xuống còn Nhất Chỉ
Việc luyện tập ngày nay cũng trở nên chuyên biệt hơn rất nhiều. Xã hội phát triển đưa ra những yêu cầu mới khiến các môn võ thủ cựu kỹ thuật bị lãng quên. Nhà sư Diên Kiều thừa nhận: “Nhiều kỹ thuật không còn được chú trọng vì chúng không giúp ích gì cho cuộc sống thường nhật”. Sự chuyển đổi này làm giảm số lượng người theo học các tuyệt kỹ cổ điển, dẫn đến nguy cơ thất truyền đáng lo ngại.
Chùa Thiếu Lâm tổ chức Đại hội Vô Giá năm 2017 thu hút sự chú ý lớn với chỉ bốn hạng mục được thi đấu: Thiết Sa Chưởng, Nhị Chỉ Thiền, Chưởng Thượng Phi Đao và Thạch Tỏa (nâng tạ bằng đá). Mặc dù chỉ chọn ra vài nội dung tiêu biểu để tranh tài nhưng sự kiện vẫn náo nhiệt với hơn một trăm võ sư tham gia cùng đông đảo khán giả tới tham dự.
Các thí sinh tham gia thi 'Thiết Sa Chưởng' ở đại hội Vô Giá
Thạch Tỏa vốn có nguồn gốc từ thời nhà Đường khi binh lính dùng khóa đá để rèn luyện thể lực. Hiện nay, nó được xem là hình thức cử nâng đặc trưng Trung Quốc và trở thành nội dung thi đấu chính thức trong giải vô địch võ thuật công lực toàn quốc kể từ năm 2004. Đây là minh chứng tiêu biểu cho việc một số tuyệt kỹ đã được giữ gìn và ứng dụng thành công trong thể thao hiện đại.
Về phần Thiết Sa Chưởng, phương pháp luyện tập yêu cầu sức bền vượt trội khi phải vỗ tay vào bao cát tới 4.000 lần mỗi ngày để bàn tay dày chai và biến dạng đủ sức phá gạch đá. Một thí sinh chia sẻ cuộc cạnh tranh là màn biểu diễn sức mạnh thật sự qua những cú đấm cương quyền chân thật, không hề mang tính hình thức.
Võ công Thiếu Lâm Tự nổi tiếng khắp toàn cầu nhưng nhiều tuyệt kỹ bị mai một
Ban tổ chức giải thích việc chỉ chọn bốn hạng mục tranh tài nhằm thăm dò dư luận vì số người luyện tập các môn khác rất ít, đồng thời tránh việc tổ chức quá quy mô ngay lần đầu tiên. Đại hội cũng nhằm mục đích tìm kiếm lại những tinh hoa võ thuật bị thất lạc qua hoạt động biểu diễn mở dành cho người đăng ký tại chỗ – nơi các cao thủ kín tiếng có thể trình diễn trước công chúng.
Pháp sư Diên Kiều – người từng là cao thủ Phi đao – nhấn mạnh yếu tố tâm linh trong võ công Thiếu Lâm: “Luyện đao không chỉ là kỹ thuật mà còn là rèn luyện tâm cảnh vững vàng bất kể hiểm nguy hay thất bại.” Ông cho biết dù đã lâu không luyện nhưng vẫn giữ được khả năng sử dụng tốt các loại binh khí khác nhau nhờ tinh thần thiền định sâu sắc hòa quyện cùng võ học.
Năm 2018, pháp sư Diên Kiều xây dựng một ngôi nhà nhỏ phía sau chùa làm nơi tụ họp cùng các huynh đệ luyện công, viết thư pháp, tụng kinh và thiền định nhằm hướng tới sự thanh tịnh nội tâm – mục tiêu cuối cùng của bộ môn Võ thuật Thiếu Lâm. Đây cũng là minh chứng cho việc dù những bí kíp vật chất mai một thì tinh thần Võ đạo vẫn được gìn giữ đầy trân trọng.
