Crystal Palace
OpenAI đang đứng trước bước ngoặt quan trọng khi chuẩn bị cho đợt phát hành cổ phiếu lần đầu ra công chúng (IPO) vào năm 2026, với những thay đổi chiến lược về cấu trúc doanh nghiệp nhằm tăng cường sức hút đối với các nhà đầu tư. CEO Sam Altman đã cân nhắc việc tách riêng các mảng robot và thiết bị phần cứng thành những công ty độc lập hoặc thiết lập một công ty mẹ theo mô hình tương tự như tập đoàn Alphabet của Google. Đây không chỉ là một động thái kỹ thuật đơn thuần mà còn là chiến lược tối ưu hóa bảng cân đối tài chính, mở đường cho sự phát triển bền vững và thu hút vốn trên thị trường chứng khoán.
Cuối năm ngoái, một đề xuất quan trọng được đưa ra nhằm biến bộ phận robot và phần cứng tiêu dùng thành các thực thể hoạt động riêng biệt bên trong hệ sinh thái OpenAI. Mục tiêu của Sam Altman là tạo điều kiện thuận lợi để những dự án tiềm năng này phát triển mạnh mẽ hơn mà không làm ảnh hưởng đến trọng tâm kinh doanh chính là trí tuệ nhân tạo (AI). Nếu thành công, các công ty con mới có thể huy động vốn từ bên ngoài và vận hành độc lập, tạo ra sự linh hoạt trong quản lý và phát triển. Tuy nhiên, kế hoạch này từng bị bác bỏ do lo ngại rằng các thực thể mới vẫn phải hợp nhất vào bảng cân đối tài chính của OpenAI, gây khó khăn trong việc làm sạch sổ sách trước khi lên sàn.
Sam Altman và kế hoạch tái cấu trúc OpenAI
Hiện nay, các bộ phận về phần cứng và robot hoạt động như những ‘startup nội bộ’ bí mật thuộc OpenAI. Những nhóm này báo cáo trực tiếp lên CEO Sam Altman và chịu mức độ bảo mật cao nhất. Đặc biệt, mảng phần cứng được hình thành sau thương vụ mua lại một công ty AI trị giá 6,5 tỷ USD bằng cổ phiếu vào tháng 5 năm ngoái, với sự tham gia của đội ngũ do nhà thiết kế nổi tiếng từng làm việc tại Apple dẫn dắt. Điều này minh chứng cho tham vọng lớn của OpenAI trong việc mở rộng lĩnh vực vật lý bên cạnh nền tảng AI số.
Trong nhiều năm qua, Sam Altman đã thúc đẩy hàng loạt dự án vượt ra ngoài chatbot ChatGPT truyền thống. Ông kỳ vọng xây dựng tiêu chuẩn toàn cầu mới cho nghiên cứu và phát triển sản phẩm công nghệ. Tuy nhiên, áp lực từ thực tế kinh doanh khiến OpenAI phải thắt chặt chi tiêu, ưu tiên nguồn lực cho những dự án mang lại doanh thu cụ thể trong thời gian ngắn. Công ty gần đây đã quyết định tạm hoãn phát triển công cụ tạo video để tập trung sức mạnh tính toán cho các sản phẩm chủ lực.
Mặc dù tốc độ tăng trưởng người dùng và doanh thu có dấu hiệu phục hồi nhờ vào các phiên bản AI mới ra mắt, một số mục tiêu nội bộ vẫn chưa đạt được kỳ vọng. Hướng đi hiện tại của OpenAI tập trung vào việc xây dựng một siêu ứng dụng nhằm thu hút cộng đồng lập trình viên và khách hàng doanh nghiệp – điều này đặc biệt quan trọng khi họ phải đối mặt với sự cạnh tranh ngày càng gay gắt từ đối thủ trực tiếp Anthropic.
Kế hoạch tái cấu trúc mở rộng của OpenAI
Nhiều chuyên gia nhận định dù ý tưởng tách các bộ phận thành công ty con chưa được thông qua ngay lập tức, OpenAI hoàn toàn có thể tái khởi động kế hoạch này thông qua việc thành lập một công ty mẹ tương tự như mô hình Alphabet được Google áp dụng từ năm 2015. Mô hình này giúp phân tách rõ ràng giữa các mảng kinh doanh chủ lực tạo ra lợi nhuận ổn định với những dự án thử nghiệm đầy rủi ro nhưng mang tiềm năng lớn về lâu dài.
Các tập đoàn công nghệ hàng đầu khác như Meta hay Microsoft cũng vận dụng chiến lược minh bạch tài chính tương tự để giúp nhà đầu tư đánh giá chính xác hiệu quả từng lĩnh vực. Meta cập nhật thường xuyên mức lỗ từ mảng Metaverse, trong khi Microsoft phân tách hiệu quả kinh doanh giữa LinkedIn và mảng game để đảm bảo sự rõ ràng trên thị trường chứng khoán.
Mô hình tái cấu trúc theo kiểu Alphabet
Dù chịu nhiều áp lực tài chính, Sam Altman không giấu diếm tham vọng mở rộng sang lĩnh vực robot hiện đại. Trong một podcast gần đây, ông nhấn mạnh mục tiêu góp phần thúc đẩy ngành sản xuất nước Mỹ bằng cách phát triển robot thông minh – lĩnh vực được xem là then chốt để nâng cao năng lực cạnh tranh toàn cầu. Thiết bị phần cứng của OpenAI dự kiến ra mắt sớm nhất vào đầu năm 2027 sẽ trở thành sản phẩm chủ lực thứ ba bên cạnh các thiết bị cá nhân phổ biến hiện nay như laptop hay điện thoại thông minh. Sản phẩm này hứa hẹn khả năng nhận diện môi trường xung quanh và có kích thước tiện lợi để người dùng mang theo mọi lúc mọi nơi.
Cuộc đua IPO của OpenAI không chỉ đơn thuần là tìm kiếm nguồn vốn mà còn là quá trình cân bằng tinh tế giữa việc giữ vững tầm nhìn cách mạng trong lĩnh vực robot và phần cứng cùng với yêu cầu khắt khe về minh bạch tài chính trên thị trường chứng khoán. Việc CEO Sam Altman đề xuất chia tách đế chế công nghệ cho thấy công ty đang trên con đường trưởng thành hơn, chấp nhận quy luật chơi trên phố Wall để đổi lấy nguồn lực cần thiết cho những tham vọng dài hạn.
