Năm 2025 ghi nhận một bước chuyển biến mạnh mẽ trong cơ cấu nhân sự của các tập đoàn công nghệ hàng đầu Trung Quốc khi làn sóng “sa thải âm thầm nhân danh AI” diễn ra rộng khắp. Theo báo cáo tài chính mới nhất, nhiều công ty lớn đã giảm đáng kể lực lượng lao động mà không công bố rầm rộ, phản ánh chiến lược tinh gọn để thích nghi với bối cảnh kinh tế đang chững lại và sự trỗi dậy của trí tuệ nhân tạo. Các con số cắt giảm nhân sự được tiết lộ một cách khiêm tốn trong các báo cáo thường niên năm 2025, cho thấy mức độ tái cấu trúc sâu sắc đang diễn ra tại những “ông lớn” công nghệ phía Đông.
Tập đoàn thương mại điện tử hàng đầu Trung Quốc đã thực hiện cắt giảm tới hơn một phần ba tổng số nhân viên trong năm vừa qua. Điều này xuất phát từ việc đơn vị này loại bỏ dần các mảng kinh doanh truyền thống có lượng nhân sự đông đảo để đẩy mạnh đầu tư vào hạ tầng điện toán đám mây và trí tuệ nhân tạo – những lĩnh vực được xem là trọng tâm phát triển trong tương lai. Song song đó, một hãng công nghệ chuyên về dịch vụ tìm kiếm trực tuyến cũng thu hẹp đội ngũ khoảng gần 7%, còn một nhà sản xuất ô tô điện lớn thuộc nhóm dẫn đầu thị trường đã giảm số lượng nhân viên gần 10%, nhằm gia tăng hiệu quả vận hành và chuyển hướng sang các bộ phận nghiên cứu, phát triển sản phẩm công nghệ mới.

Cuộc cách mạng công nghệ 2026: Big Tech Trung Quốc giảm nhân sự âm thầm vì AI
Một cựu chuyên viên marketing tại một trong những tập đoàn này cho biết cô đã dự cảm về đợt sa thải từ trước đó, khi công ty bắt đầu loại bỏ từng bộ phận được xem không đóng góp trực tiếp vào mục tiêu cạnh tranh công nghệ cao. Ban lãnh đạo giải thích rằng quyết định này chủ yếu xuất phát từ áp lực tài chính do nền kinh tế quốc nội tăng trưởng chậm lại, chứ không đơn thuần chỉ là chuyện thay thế con người bằng máy móc hoặc AI. Chuyên gia kinh tế tại Đại học Sư phạm Hoa Nam cũng đồng tình rằng đây thực chất chỉ là quá trình điều chỉnh sau giai đoạn mở rộng quá nhanh trước đó, khi nhu cầu tiêu dùng suy yếu và thị trường bất động sản chưa hồi phục.
Theo số liệu tổng hợp toàn ngành, từ đầu năm 2026 đến nay đã có hơn 78.500 lao động bị cắt giảm tại các doanh nghiệp công nghệ toàn cầu. Trong đó, các tập đoàn Mỹ chiếm phần lớn nhưng cách thức xử lý của các đại diện Trung Quốc lại khác biệt rõ rệt. Thay vì thông báo sa thải gây chú ý trên truyền thông như nhiều hãng phương Tây, các “ông lớn” Trung Quốc lựa chọn phương án giảm biên chế âm thầm nhằm hạn chế tác động xã hội và giữ ổn định thị trường lao động. Một nhà phân tích tại Bắc Kinh nhấn mạnh rằng họ phải rất cân nhắc trách nhiệm xã hội khi đưa ra quyết định động chạm đến hàng vạn người lao động trong bối cảnh quốc gia đặt mục tiêu duy trì tỷ lệ thất nghiệp thấp và tạo thêm hàng triệu việc làm mới.

Tăng giảm nhân sự ở các Big Tech Trung Quốc (%)
Một điểm đáng chú ý là dù thực hiện việc sa thải quy mô lớn, nhiều doanh nghiệp vẫn tích cực tuyển dụng nhân tài ở các lĩnh vực then chốt như nghiên cứu và phát triển (R&D) – đặc biệt là liên quan tới trí tuệ nhân tạo vật lý và hệ thống tác vụ thông minh. Ví dụ, một nhà sản xuất xe điện hàng đầu đã tăng cường tuyển dụng bộ phận R&D lên thêm 5% trong năm vừa qua nhằm nâng cao năng lực cạnh tranh công nghệ. Một tập đoàn internet khác cũng báo cáo mức tăng nhẹ tổng số lao động, chủ yếu tập trung vào nguồn lực trẻ mới tốt nghiệp nhằm đảm bảo khả năng đổi mới liên tục và đáp ứng kỳ vọng về việc làm mới trong nền kinh tế số.
Chuyên gia tuyển dụng tại khu vực công nghệ Thâm Quyến nhận định rằng mặc dù trí tuệ nhân tạo đã bắt đầu thay thế một số vị trí lao động truyền thống, song ảnh hưởng của nó vẫn chưa mang tính triệt để hay toàn diện đối với thị trường việc làm hiện nay. Quá trình thay thế hoàn toàn còn đòi hỏi doanh nghiệp phải thiết kế lại quy trình vận hành và chiến lược quản lý tài năng, điều mà hầu hết các công ty vẫn chưa thực hiện vì độ phức tạp cao và rủi ro đi kèm.

Cơ cấu lại lực lượng lao động tại Big Tech Trung Quốc
Nhìn chung, làn sóng sa thải hiện nay tại các tập đoàn công nghệ lớn của Trung Quốc không thể đơn giản gói gọn thành câu chuyện ‘máy móc thay thế con người’. Đây thực chất là cuộc tái cấu trúc sâu sắc nhằm đưa tổ chức trở nên tinh gọn hơn, phù hợp với bối cảnh kinh tế mà tốc độ tăng trưởng không còn được đảm bảo như trước đây. Hiệu quả vận hành, năng lực đổi mới cùng khả năng thích nghi với kỷ nguyên AI trở thành ưu tiên hàng đầu để bảo đảm vị thế cạnh tranh trong tương lai.

Tái cấu trúc đau đớn nhưng cần thiết tại Big Tech Trung Quốc