Crystal Palace
TTS247 – Khoảnh khắc chấn thương ập đến trên sân cỏ luôn là một trong những hình ảnh ám ảnh nhất với bất kỳ vận động viên nào. Nhưng nỗi lo lắng thực sự không đến từ cơn đau mà từ câu hỏi xuất hiện ngay sau đó: Tìm đến đâu, và tin vào ai? Trong một thời đại mà bệnh viện quốc tế mọc lên ở khắp nơi, câu hỏi tưởng chừng đơn giản đó lại ẩn chứa một bài toán y tế không hề dễ giải và đáp án thường không nằm ở nơi người ta mặc định đi tìm.
Cơ sở vật chất và người thực hành – Hai thứ không thể gộp làm một
Có một nghịch lý quen thuộc trong giới thể thao Việt Nam: những bệnh viện quốc tế với trang thiết bị hiện đại nhất không phải lúc nào cũng là điểm đến đầu tiên mà các tuyển thủ tìm về sau một chấn thương nghiêm trọng. Thay vào đó, nhiều người “trong nghề” lại đặt trọn niềm tin vào một bác sĩ cụ thể – người mà họ biết rõ bằng kinh nghiệm thực tế, chứ không phải qua bảng hiệu hay quảng cáo.
Điều này không phải quan điểm chủ quan. Trong lĩnh vực phẫu thuật chỉnh hình, đặc biệt là y học thể thao, sự chênh lệch giữa 2 phẫu thuật viên có tay nghề khác nhau ảnh hưởng rất lớn đến kết quả phục hồi, điều mà máy móc dù hiện đại đến đâu cũng không thể bù đắp. Một hệ thống nội soi tốt đặt trong tay người chưa đủ kinh nghiệm sẽ không đạt kết quả tương đương với cùng thiết bị đó, như được vận hành bởi người đã thực hiện hàng nghìn ca tương tự.
Với vận động viên chuyên nghiệp, yêu cầu đặt ra còn khắt khe hơn nhiều so với người bình thường. Dây chằng sau tái tạo không chỉ cần đủ để đi lại, nó phải chịu được những cú bứt tốc ở vận tốc tối đa, những lần xoay người đột ngột và áp lực va chạm lặp đi lặp lại qua nhiều mùa giải. Đây là lý do tại sao trong y học thể thao, khoảng cách giữa trở lại đỉnh cao hay giải nghệ sớm đôi khi chỉ nằm ở một milimet đường mổ – và ở sự phán đoán của người cầm dao.
Sự phán đoán đó không đến từ thiết bị. Nó đến từ kinh nghiệm tích lũy qua hàng nghìn ca từ khả năng đọc những tổn thương tiềm ẩn mà phim chụp chưa thể hiện đầy đủ, và từ hiểu biết về cơ thể của người vận động cường độ cao – những điều chỉ thời gian và thực hành mới cho được.
Bác sĩ Phạm Quốc Hùng: Hai mươi năm và những đôi chân được nối lại
Tháng 3 năm 2021, Quả bóng vàng Việt Nam 2019 – Đỗ Hùng Dũng nằm xuống sân Thống Nhất sau một pha va chạm mạnh với cầu thủ đối phương. Được chẩn đoán gãy xương mác và xương chày, mức độ nghiêm trọng khiến không ít người lo ngại cho tương lai thi đấu của anh.
Trong phòng mổ lúc đó, người trực tiếp thực hiện ca phẫu thuật là bác sĩ Phạm Quốc Hùng. Không lâu sau, Hùng Dũng trở lại thi đấu. Ca phẫu thuật đó ít được nhắc đến trên truyền thông nhưng với những ai hiểu về chấn thương thể thao, đó là một ca khó bậc nhất trong ngành.
Xuất thân từ miền đất Phú Yên đầy nắng gió, tốt nghiệp Đại học Y Huế năm 2001, bác sĩ Hùng gần như đã dành trọn sự nghiệp cho lĩnh vực chấn thương chỉnh hình và y học thể thao. Hơn 20 năm làm nghề, kinh qua hàng nghìn ca điều trị từ Bệnh viện Nhân dân 115 cho đến Bệnh viện Đa Khoa Vạn Hạnh, ông trở thành cái tên được nhắc đến đầu tiên trong giới bóng đá khi nhắc đến chấn thương dây chằng hay sụn chêm.
Đoàn Văn Hậu, Trần Đình Trọng, Đỗ Duy Mạnh, Tấn Tài,… tên tuổi nào cũng từng đặt sự tin tưởng vào đôi tay ông ở những thời điểm quan trọng nhất sự nghiệp.
Kỹ thuật không tách rời khỏi tư duy lâm sàng
Ở giai đoạn hiện tại, cơ sở vật chất tại đa số các bệnh viện lớn đã đáp ứng đủ tiêu chuẩn quốc tế. Máy nội soi, phòng mổ vô trùng hay hệ thống hậu phẫu – những thứ này không còn là lợi thế độc nhất của bất kỳ đơn vị nào. Điều thực sự tạo ra sự khác biệt là tư duy lâm sàng của người thực hành: khả năng đọc những tổn thương phức hợp không hiện rõ trên phim, quyết định đúng về kỹ thuật tái tạo phù hợp với từng cơ địa, và quan trọng là hiểu rõ lộ trình phục hồi chức năng sau mổ để đưa ra chỉ định chính xác cho từng vận động viên.
Bác sĩ Hùng không nổi tiếng vì hay xuất hiện trên truyền thông. Ông nổi tiếng vì những người đã qua tay ông đều trở lại được. Cách tiếp cận của ông không chỉ dừng ở phòng mổ – ông theo dõi sát quá trình phục hồi, điều chỉnh phác đồ khi cần và hiểu rõ sự khác biệt giữa phục hồi cho người đi bộ bình thường với phục hồi cho người phải bứt tốc và xoay người trên sân cỏ mỗi tuần.
Bác sĩ Phạm Quốc Hùng hiện công tác tại hệ thống Bệnh viện Đa khoa Vạn Hạnh, đồng thời là cố vấn chuyên môn tại một số bệnh viện lớn ở TP.HCM. Với chuyên môn Bác sĩ Chuyên khoa II Chấn thương Chỉnh hình và hơn 20 năm thực hành, ông thuộc nhóm phẫu thuật viên dày dặn kinh nghiệm nhất tại Việt Nam trong lĩnh vực y học thể thao.
Khi đối mặt với chấn thương nghiêm trọng, câu hỏi đúng không chỉ là “bệnh viện nào tốt nhất?” mà là “ai là người sẽ trực tiếp thực hiện ca mổ của tôi, và họ đã làm điều này bao nhiêu lần?”. Cơ sở vật chất là điều kiện cần. Nhưng người thầy thuốc phù hợp mới là điều kiện đủ và sự phân biệt đó dù ít được nói đến, có thể tạo ra toàn bộ sự khác biệt cho tương lai của một vận động viên.
