Crystal Palace
Một xu hướng lạ đang nổi lên tại Ngoại hạng Anh mùa giải năm nay khi nhiều đội bóng chọn cách thực hiện cú sút dài thẳng ra ngoài đường biên ngay từ lúc giao bóng, thay vì phối hợp kiểm soát bóng như truyền thống. Newcastle, Crystal Palace và cả Arsenal là những cái tên tiêu biểu áp dụng chiến thuật này nhằm tạo ra lợi thế pressing ngay từ đầu trận.
Trào lưu này không phải là điều hoàn toàn mới mẻ trong bóng đá quốc tế. Trước đó vài năm, một số đội lớn như Marseille hay PSG cũng đã thử nghiệm phương pháp này trong những trận đấu quan trọng như chung kết Europa League hay Champions League. Đặc biệt, thành công của PSG trong việc áp dụng chiến thuật này phần nào đã khiến các đội bóng khác cảm thấy yên tâm khi sử dụng lối chơi tương tự.
Tại giải Ngoại hạng Anh, Newcastle United và Crystal Palace là hai đội áp dụng chiến thuật này thường xuyên nhất với cách thực hiện có đôi chút khác biệt. Newcastle thường tung cú sút chéo sân hướng về phía cột cờ góc ngay từ vạch giao bóng nhằm đưa bóng vào vị trí thuận lợi cho pressing. Trong khi đó, Crystal Palace lại chọn cách để cầu thủ nhận đường chuyền về trước khi phất bóng ra biên nhằm chủ động kiểm soát khu vực gần đường biên ngang đối thủ. Dù phương thức khác nhau, mục tiêu cuối cùng đều là tạo ra những tình huống tranh chấp quyết liệt ở khu vực ném biên bên phần sân đối phương.
PSG đánh đổi quyền kiểm soát để đổi lấy tình huống pressing trên sân Arsenal
Ý tưởng này từng được thử nghiệm ở cấp độ đội tuyển quốc gia cách đây hơn ba thập kỷ. Năm 1991, HLV tuyển Anh Graham Taylor đã chỉ đạo một cầu thủ mới ra mắt thực hiện cú sút dài ra biên để gây sức ép lên Ba Lan ngay từ đầu trận đấu quan trọng. Tuy nhiên, do sai sót kỹ thuật, kế hoạch không những thất bại mà còn khiến tuyển Anh bị dồn ép ngược lại. Kể từ đó, chiến thuật bị đánh giá là lỗi thời và không hiệu quả nhưng giờ đây nó đang được tái sinh dưới bàn tay các chiến lược gia hiện đại với nhiều biến tấu mới.
Lý giải cho việc các đội bóng chấp nhận mất quyền kiểm soát bóng ngay từ giao bóng chính là xu hướng pressing ngày càng được đề cao trong bóng đá đương đại. Việc giành lại bóng nhanh chóng tạo điều kiện cho các pha phản công tốc độ hoặc gây sức ép trực tiếp lên khung thành đối phương trở nên cực kỳ quan trọng. Tình huống ném biên sâu ở phần sân đối thủ là môi trường lý tưởng để triển khai thế trận này bởi người ném biên bị giới hạn về không gian và thường buộc phải thực hiện những quả ném xa dẫn đến tỷ lệ kiểm soát bóng của đồng đội giảm xuống, từ đó mở ra cơ hội tranh chấp 50-50 theo đúng ý đồ của đội pressing.
Thay đổi luật ném biên sẽ giúp giảm tình trạng trên
Triết lý này phản ánh sự biến chuyển đáng kể trong tư duy chiến thuật khi nhiều HLV lựa chọn ngược lại với truyền thống: mong muốn đối thủ có bóng hơn mình chỉ để dễ triển khai thế trận pressing. Đây là điểm khác biệt lớn so với quan điểm thông thường coi việc giữ quyền kiểm soát là ưu tiên hàng đầu.
Mặc dù không vi phạm luật chơi, việc các đội liên tục sử dụng chiêu thức cố tình sút bóng ra biên gặp nhiều tranh luận bởi nó đi ngược lại tinh thần của bóng đá kỹ thuật mà luật định luôn hướng tới bảo vệ. Nếu trào lưu này lan rộng xuống các giải đấu nhỏ hơn hay ở cấp độ trẻ, các trận đấu có thể sẽ bị chi phối bởi những pha phá bóng dài thiếu kiểm soát làm giảm sức hấp dẫn và chất lượng chuyên môn của môn thể thao vua.
Một hướng đi khả thi để ngăn chặn tình trạng này là sửa đổi luật ném biên. Theo đề xuất, nếu quả ném biên diễn ra sâu trong phần sân nhà (ví dụ trong vòng 18 mét tính từ đường biên ngang), đội được hưởng ném biên có thể đưa bóng lên phía trước ngang mức vòng cấm đối phương. Biện pháp này sẽ làm giảm hiệu quả chiến thuật sút bóng ra biên nhằm tạo thế pressing ngay đầu trận khi phải triển khai pressing ở khu vực xa khung thành hơn.
