SEA Games 33
Crystal Palace
Trong trận đấu giữa Man City và Liverpool tại Etihad, quyết định của VAR về bàn thắng bị từ chối đã khiến dư luận dậy sóng và phơi bày những nghịch lý cố hữu trong việc áp dụng công nghệ hỗ trợ trọng tài. Pha bóng Van Dijk tưởng chừng như đã đưa Liverpool trở lại thế cân bằng, nhưng trọng tài Chris Kavanagh cùng trợ lý Stuart Burt xác định Andrew Robertson việt vị khi anh cúi người tránh bóng ngay trước thủ môn đối phương. VAR sau đó giữ nguyên phán quyết này, gây tranh cãi sâu sắc giữa các bên liên quan.
Tình huống này thuộc phạm vi khó xử lý nhất của luật bóng đá, bởi nó đòi hỏi sự diễn giải chủ quan từ trọng tài trên sân và tổ VAR. Thông thường, khi một bàn thắng bị từ chối, đội bóng chịu thiệt cùng người hâm mộ đều khó lòng chấp nhận được quyết định dù đã có sự can thiệp của công nghệ. Ngay cả các chuyên gia và bình luận viên cũng thường có quan điểm phản bác, bất kể quyết định đó có phù hợp với luật hay không.
Howard Webb, Giám đốc điều hành tổ chức trọng tài chuyên nghiệp Anh Quốc (PGMOL), cho biết quyết định liên quan tới Robertson “không phải vô lý” dù không khẳng định chính xác tuyệt đối. Ông nhấn mạnh rằng tình huống nằm trong vùng “hành lang chủ quan”, nơi cả hai phán đoán có thể được xem là hợp lệ dựa trên cách diễn giải khác nhau của trọng tài.
VAR gây tranh cãi khi từ chối công nhận bàn thắng cho Liverpool.
Theo luật việt vị được quy định trong luật số 11 của IFAB mùa giải 2025-26, ban điều hành Ngoại hạng Anh đã công bố rằng quyết định không công nhận bàn thắng của Liverpool là chính xác sau kiểm tra VAR. Robertson được xác định đứng ở vị trí việt vị và thực hiện hành động rõ ràng trước mặt thủ môn đối phương, Gianluigi Donnarumma. Hành động rõ ràng này bao gồm mọi động tác có thể ảnh hưởng đến khả năng chơi bóng hoặc khả năng tiếp cận bóng của đối thủ.
Phân tích đoạn trao đổi trong phòng VAR cho thấy trợ lý Stuart Burt nhấn mạnh việc Robertson cúi người tránh bóng và đứng rất gần thủ môn Donnarumma. Trợ lý VAR Tim Wood cũng đồng ý với quyết định trên sân, mô tả đây là hành động rõ ràng và ảnh hưởng trực tiếp đến thủ môn. Michael Oliver, trọng tài VAR chính, đã yêu cầu xem lại góc quay tầm nhìn của thủ môn trước khi xác nhận pha việt vị với lập luận tương tự.
Các cầu thủ Liverpool không thể hài lòng với quyết định của trọng tài.
Một trong những câu hỏi lớn được đặt ra là liệu việc VAR không phân tích kỹ lưỡng đường tầm nhìn của thủ môn có ảnh hưởng đến quyết định hay không. Tuy nhiên, theo Howard Webb, hành động rõ ràng kết hợp với vị trí quá gần thủ môn vẫn đủ cơ sở để từ chối bàn thắng hợp lệ. Ông còn nhấn mạnh rằng các pha cứu thua ngoạn mục của thủ môn tạo nên những tình huống phức tạp mà rất dễ bị đánh giá sai lệch về mức độ tác động.
Howard Webb hiện là Giám đốc điều hành của PGMOL (Tổ chức Trọng tài Chuyên nghiệp Anh).
Dù vậy, những phán quyết mang tính kỹ thuật cao như thế này thường khó thuyết phục được người hâm mộ và cả giới chuyên môn vì họ thường tập trung vào từng chi tiết nhỏ để bảo vệ cho đội bóng mình yêu thích hoặc quan điểm riêng. Diễn giải trong luật cũng chứa nhiều tầng nghĩa phức tạp khiến phần đông khán giả chưa hiểu rằng hành động cúi người né bóng hoàn toàn có thể được coi là một “hành động rõ ràng” – tức một chuyển động dù không cố ý chơi bóng nhưng vẫn gây nhiễu loạn tầm nhìn hoặc sự tập trung của đối phương.
Quy trình áp dụng luật việt vị cũng không đơn giản chỉ dựa trên văn bản mà còn chịu ảnh hưởng bởi các tài liệu hướng dẫn chi tiết dành riêng cho trọng tài nhằm giúp họ đưa ra phán xét phù hợp trong các trường hợp nhiều chiều như vậy. Có thể nói quyết định này nghiêng về phía không công nhận bàn thắng với tỷ lệ khoảng 40-60%, song VAR vốn chỉ can thiệp khi lỗi rõ ràng và hiển nhiên xuất hiện. Khi hai bên cảm nhận khác biệt về mức độ rõ ràng thì sẽ tạo nên những nghịch lý cố hữu không tránh khỏi.
Điểm mấu chốt làm nên nghịch lý cố hữu trong trận đấu Man City – Liverpool chính là ở đây: cùng một tình huống nhưng hai kết luận đều có thể thuyết phục dựa trên cách tiếp cận khác nhau. Điều đó khiến một bên cảm thấy hợp lý còn bên kia lại thấy phi lý, đặt ra thử thách lớn cho công tác trọng tài và sự tin tưởng của người hâm mộ vào VAR.
