Crystal Palace
Trong lịch sử võ thuật Trung Hoa, thương là một trong những vũ khí lạnh được đánh giá cao về tính hiệu quả và linh hoạt trên chiến trường. Không chỉ đơn thuần là cây binh khí, thương còn được phát triển thành nhiều trường phái võ công tinh diệu bởi các danh tướng lừng danh. Trong số đó, năm môn võ dùng thương nổi bật nhất gắn liền với kỹ thuật và truyền thống gia truyền của danh tướng Triệu Vân, đã tạo nên những tuyệt kỹ khiến hậu thế ngưỡng mộ và lưu truyền qua nhiều thế hệ.
Dương gia thương pháp bắt nguồn từ tổ tiên Dương Cổn, người vốn theo học Kim Thương lão tổ Hạ Lỗ Kỳ và được truyền thụ võ nghệ bởi Cao Tư Kế – người nổi tiếng với bộ Bạch Mã Ngân Thương. Từ đó, Dương gia không ngừng cải tiến, kết hợp thêm các kỹ thuật Kim đao của dòng họ để tạo nên phong cách thương đặc trưng và uy lực. Trong tiểu thuyết “Dương Gia Tướng Diễn Nghĩa”, dòng thương này được xem là số một thời Bắc Tống với các nhân vật kế thừa như Dương Tái Hưng cũng được ca ngợi tài năng xuất chúng.
Hình tượng Dương Gia tướng trên phim ảnh
Cao gia thương do Cao Tư Kế sáng lập được ví như đệ nhất danh thương thời Ngũ đại Thập quốc, với mỹ danh Bạch Mã Ngân Thương. Cao Tư Kế tiếp nhận tinh hoa thương pháp từ Kim Thương lão tổ Hạ Lỗ Kỳ và được truyền lại tuyệt kỹ “Thương kiếm song tuyệt” – một bí kíp độc nhất vô nhị của Triệu Vân. Người kế thừa nổi bật nhất là Cao Sủng – một mãnh tướng lừng danh trong “Thuyết Nhạc”, nổi tiếng đến mức ngay cả Kim Ngột Truật cũng không thể đỡ nổi chiêu thức của ông. Tuy nhiên, vận mệnh nghiệt ngã đã cướp đi sinh mạng của Cao Sủng khi ông mệt mỏi trên chiến mã trong trận chiến chống lại “Thiết hoạt xa”.
Hình tượng Cao Sủng trong phim ảnh
La gia thương xuất hiện qua các câu chuyện truyền hình Tùy Đường Diễn Nghĩa, với nhân vật La Thành – anh hùng thứ bảy trong số 18 anh hùng Tùy Đường. Sau hội Trạng nguyên tại Dương Châu, La Thành trở thành người duy nhất đứng vững trong thiên hạ. Truyền thuyết kể rằng La gia thương học hỏi từ Khương gia với bộ Ngũ hổ đoạn hồn thương và do ba cha con La Nghệ, La Tùng và La Thành phát triển thành hệ thống riêng biệt. Đây được xem là môn võ thương hàng đầu thời Đường với sự linh hoạt và sức mạnh đáng nể.
Hình tượng La Thành trên phim ảnh
Khương gia thương hay còn gọi là Khương gia Ngũ hổ đoạn hồn thương có nguồn gốc từ vị tướng kiệt xuất Khương Duy của Thục Hán vào thời kỳ cuối Tam Quốc. Khương Duy từng đấu tay đôi với Triệu Vân – đệ nhất danh thương thời Tam Quốc – dù lúc này Triệu Vân đã qua thời đỉnh cao phong độ nhưng vẫn xứng đáng là hổ tướng bất bại. Sau khi phục vụ cho Thục Hán, Khương Duy nhận Triệu Vân làm thầy dạy võ thuật và đã cải tiến tuyệt kỹ mà ông học được thành bảy bộ thương pháp khác nhau truyền đời gồm: Ngũ hổ đoạn hồn thương, Lạc vũ lê hoa thương,… Các bộ pháp này yêu cầu bậc thầy phải có thiên phú cao siêu mới có thể luyện tập thành công.
Khương Duy là cao thủ dùng thương nổi tiếng
Triệu gia thương chính là tâm điểm của truyền thuyết võ thuật sử dụng thương ở Trung Quốc với câu nói nổi tiếng “thương chia năm nhà, Triệu Vân là tổ” thể hiện sự tôn kính dành cho vị võ tướng này. Triệu Vân nhận truyền nghề từ Đồng Uyên – một vị Thương thần cuối thời Đông Hán – và còn học kiếm thuật từ danh kiếm sư Vương Việt. Với bản lĩnh vượt trội và khả năng dung hòa các kỹ năng, Triệu Vân đã phát triển tuyệt kỹ “Thương kiếm song tuyệt”, giúp ông thoát khỏi vòng vây nhiều lần trong trận Trường Bản chỉ bằng những chiêu thức kinh điển. Không chỉ vậy, ông còn sáng tạo ra Xà bàn thất thám thương và nâng cấp lên Thất thám long bàn thương – một loại binh khí có thể chém đổ cây cổ thụ chỉ bằng ý chí của người sử dụng. Theo các chuyên gia võ thuật lịch sử, dù sau khi Triệu Vân mất đi tuyệt kỹ này không còn thấy bóng dáng nhưng ảnh hưởng của Triệu gia thương vẫn lan rộng khắp các trường phái hậu thế và giữ vị trí tối cao khó thay thế.
Triệu Vân được tôn xưng là 'thương tổ'
Theo nhận định từ các tài liệu nghiên cứu võ học và sử sách dân gian Trung Hoa, ngoài năm trường phái chủ đạo kể trên còn tồn tại nhiều hệ phái khác như La gia, Dương gia, Cao gia, Khương gia… Nhưng năm môn võ dùng thương lừng danh Trung Quốc này vẫn luôn được xem là tinh túy nhất với sự kết hợp hài hòa giữa sức mạnh, tốc độ và biến hóa linh hoạt trong chiến đấu. Trong đó, Triệu Vân không chỉ góp phần nâng tầm nghệ thuật dùng thương mà còn để lại dấu ấn sâu đậm qua những bí kíp độc đáo có giá trị gia truyền. Điều này giúp ông xứng đáng đứng đầu trong giới võ thuật cổ truyền về môn nghệ dùng thương.
