Crystal Palace
Một phán quyết mới từ tòa án Trung Quốc đã làm rõ rằng các doanh nghiệp không thể tùy tiện sa thải nhân viên chỉ với lý do thay thế công việc của họ bằng trí tuệ nhân tạo (AI). Quyết định này được xem là bước đi quan trọng nhằm bảo vệ quyền lợi người lao động trong bối cảnh công nghệ tự động hóa đang phát triển mạnh mẽ và được áp dụng rộng rãi tại nhiều công ty trong nước.
Ngày 28/4, Tòa án Nhân dân Trung cấp Hàng Châu đã đưa ra phán quyết đối với một doanh nghiệp công nghệ ở khu vực miền Đông Trung Quốc. Công ty này trước đó đã chấm dứt hợp đồng lao động với một nhân viên sau khi anh từ chối nhận một vị trí thấp hơn, với lý do công việc cũ của anh đã bị thay thế bởi hệ thống AI. Tòa án khẳng định rằng việc kết thúc hợp đồng như vậy là trái pháp luật vì không thuộc các trường hợp hợp lệ như thu hẹp quy mô hoặc khó khăn kinh doanh thực tế.
Trong tuyên bố chính thức, tòa án nhấn mạnh các doanh nghiệp không được phép sử dụng tiến bộ công nghệ như một cái cớ để sa thải nhân viên hoặc giảm lương mà không có cơ sở pháp lý rõ ràng. Phán quyết này phản ánh sự căng thẳng ngày càng tăng giữa mục tiêu phát triển công nghệ AI và nhu cầu giữ vững ổn định thị trường lao động tại Trung Quốc.
Nhiều công ty Trung Quốc dần thay thế lực lượng lao động bằng AI.
Trung Quốc đang thúc đẩy chiến lược quốc gia nhằm dẫn đầu về công nghệ AI trên toàn cầu, tuy nhiên, nền kinh tế đang có dấu hiệu tăng trưởng chậm lại kèm theo tỷ lệ thất nghiệp thanh niên cao khiến chính phủ ưu tiên sự ổn định xã hội. Áp lực từ làn sóng tự động hóa ngày càng lớn khiến việc sử dụng AI phải cân bằng giữa lợi ích năng suất và bảo vệ người lao động.
Theo quy định hiện hành, doanh nghiệp muốn tổ chức tái cơ cấu nhân sự cần tuân thủ nghiêm ngặt điều kiện pháp lý như chứng minh được khó khăn tài chính hoặc thu hẹp hoạt động sản xuất kinh doanh. Việc dùng AI như lý do duy nhất để sa thải sẽ bị xem là vi phạm pháp luật. Đây là cách tiếp cận nhằm ngăn chặn tình trạng lợi dụng công nghệ để giảm chi phí nhân sự một cách tùy tiện.
Phán quyết của tòa án lần này cũng đánh dấu tiền lệ quan trọng khi là quyết định đầu tiên của tòa trung cấp liên quan trực tiếp đến vấn đề tự động hóa và ứng dụng trí tuệ nhân tạo trong thị trường lao động Trung Quốc. Điều này dự kiến sẽ ảnh hưởng sâu rộng đến cách hàng triệu doanh nghiệp triển khai các giải pháp công nghệ trong những năm tới và góp phần hình thành khung pháp lý rõ ràng hơn cho các mối quan hệ lao động trong kỷ nguyên số.
